Je kunt nu telefonisch een afspraak maken voor een prik met Janssen. GGD houdt rekening met stormloop. Vijf vragen over de nieuwe optie

Wie dat wil, kan vanaf woensdagochtend een aparte afspraak maken voor het Janssen-vaccin, waarvan maar één prik nodig is. De GGD houdt rekening met een stormloop op het middel, dat de afgelopen maanden nog in een kwaad daglicht stond stond wegens zeer zeldzame bijwerkingen. Hoe kan dat? Vijf vragen over Janssen.

Foto:

Foto: ANP/HH

Hoe kan ik een afspraak maken?

Daarvoor moet je bellen met een speciaal telefoonnummer, dat demissionair zorgminister De Jonge woensdagochtend bekendmaakt. Wie al een afspraak heeft staan voor een ander vaccin maar toch Janssen wil, kan dat telefonisch omzetten.

Het devies van het ministerie van Volksgezondheid blijft: neem de prik die op je pad komt. Wie omboekt naar Janssen, heeft geen garantie dat hij daadwerkelijk binnen twee weken wordt gevaccineerd. De gereserveerde voorraad voor de Janssen-optie, 200.000, is immers beperkt. Is de voorraad op, dan kunnen bellers zich op de wachtlijst laten zetten. Zodra de nieuwe levering vaccins binnen is, krijgen de wachtenden een sms-alert om alsnog een afspraak in te plannen. Het is echter nog onduidelijk hoeveel vaccins Janssen in de maand juli levert.

De GGD zal binnen elke regio op minimaal één locatie Janssen toedienen. De keuzemogelijkheid geldt voor alle nog niet gevaccineerde volwassenen.

,,We houden er rekening mee dat het druk gaat worden”, zegt een woordvoerster van koepelorganisatie GGD GHOR Nederland. Volgens haar zullen in de grote steden twee à drie locaties geopend worden voor Janssen.

Ik heb al een ander vaccin gekregen. Kan ik dat mixen met Janssen?

Het effect daarvan op de veiligheid en werkzaamheid is nog onduidelijk, stelt het ministerie van Volksgezondheid, waardoor het in ons land niet is toegestaan. Het Erasmus MC onderzoekt momenteel met het Amsterdam UMC, het Leids UMC en het UMC Groningen de effecten van een ander vaccin naast Janssen.

Zo’n boost werkt mogelijk beter en kan nodig zijn vanwege de virusvarianten waarop vaccins iets minder goed reageren. Een ander voordeel kan zijn dat leveringsproblemen flexibeler zijn op te vangen. De eerste resultaten van het onderzoek worden eind oktober verwacht.

Er een uitzondering: wie na de eerste prik te maken heeft gekregen met een ernstige bijwerking of allergische reactie kan wel de tweede prik van een ander vaccin krijgen.

Wat zijn de voordelen van Janssen?

Janssen is wereldwijd het enige vaccin tegen corona waarvan maar één prik nodig is. Dat is vooral handig voor vakantiegangers, omdat de kans groter wordt dat je geen negatieve test hoeft te laten zien in vakantielanden. Zo is dat in Frankrijk vier weken na de Janssen-prik niet meer nodig.

Ter vergelijking: na de eerste prik met Pfizer of Moderna duurt het al gauw vijf weken voordat je de tweede prik krijgt. En daarna moet je nog twee weken wachten voordat je zonder negatieve test Frankrijk in kunt.

Vanwege de enkelvoudige toediening wordt Janssen in Nederland vooral ingezet voor zeevarenden, militairen op missie, daklozen en mensen met prik-angst. Ook gaan de Janssen-vaccins mee in de prikbussen waarmee de GGD de wijken in gaat waar de vaccinatiegraad laag is. Hiervoor is een vaste hoeveelheid vaccins gereserveerd.

Vanaf vrijdag worden al de eerste ’keuze-prikken’ met Janssen gezet. Er zijn ongeveer 200.000 doses voor beschikbaar – waarmee dus in totaal 400.000 vaccins van Pfizer of Moderna uitgespaard worden. De GGD laat weten dat het de bedoeling is om alle Janssen-vaccins binnen twee à drie weken weg te prikken.

Wat gebeurt er met die uitgespaarde doses?

Die kunnen ingezet worden voor de mensen die geen AstraZeneca wilden. Dat gaat om Nederlanders tussen de 60 en 64 jaar die dat vaccin bij de huisarts zouden krijgen en daarvan afzagen na de berichtgeving over de zeer zeldzame bijwerkingen (ernstige trombose in combinatie met bloedingen). Zij krijgen nu een tweede kans.

Bovendien worden die uitgespaarde doses mogelijk ingezet voor kinderen – als zij daadwerkelijk gevaccineerd worden – en zullen vaccins die overblijven naar de internationale vaccinalliantie Covax gaan.

Wat zijn de nadelen van Janssen?

Allereerst beschermt het vaccin wat minder tegen besmetting: 66 procent, tegenover meer dan 90 procent bij Pfizer en Moderna. Wel beschermt het voor 85 procent tegen ziekenhuisopnames. Het is daarmee volgens de Gezondheidsraad een veilig en effectief vaccin, waarvan er wereldwijd al miljoenen zijn toegediend.

Toch is er een zeldzaam risico op ernstige trombose in combinatie met bloedingen. De Gezondheidsraad vermeldde in een advies van 2 juni dat het aantal meldingen daarvan na vaccinatie met Janssen bij vrouwen in de leeftijd van 30 tot 39 jaar ongeveer 1 per 80.000 bedraagt, terwijl in hogere leeftijdsgroepen het aantal meldingen op minder dan 1 per 200.000 ligt.

Na een advies van de Gezondheidsraad besloot minister De Jonge enkele weken geleden om Janssen niet langer in te zetten binnen het reguliere vaccinatieprogramma. Vanaf dat moment konden leeftijdgroepen die nog aan de beurt moesten komen uitsluitend een afspraak voor Pfizer of Moderna maken. Mensen die een afspraak met Janssen hadden staan, konden die indien gewenst omboeken naar de twee andere vaccins, wat volgens de GGD zo’n 40.000 keer gebeurd is.

Vanaf woensdag kunnen mensen dus wel weer voor Janssen kiezen. Voorafgaand wijst de GGD op de iets mindere bescherming en de zeldzame kans op een ernstige bijwerking. Mensen moeten vervolgens expliciet toestemming geven, waarbij ze aangeven op de hoogte te zijn van de eventuele bijwerkingen.

Het is een bijzondere wending rondom het bedrijf met Leidse wortels. In de afgelopen maanden werd het product van Hollands glorie gepresenteerd als game changer, omdat er maar één prik van nodig is wat het vaccinatietempo versnelt. Nadat er in de VS al 8 miljoen mensen met Janssen waren gevaccineerd, kwam het vaccin in een kwaad daglicht te staan vanwege de zeer zeldzame bijwerkingen. Met de keuzemogelijkheid wordt voorkomen dat het middel helemaal door de achterdeur wordt afgevoerd, wat min of meer bij AstraZeneca gebeurd is.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Extra
Coronavirus
menu