Uit Afghanistan gevluchte journalist zit nu met zijn gezin in Zoutkamp: 'We zijn in de steek gelaten'

De Afghaanse journalist Saadatshah Mousari vluchtte naar Nederland en is met zijn gezin opgevangen in de Willem Lodewijk van Nassaukazerne bij Zoutkamp. ,,Het is vreselijk om je land te verlaten. Maar als je vreest voor je leven is veiligheid het allerbelangrijkste.’’

De gevluchte Afghaanse journalist Saadatshah Mousari is opgevangen in de Willem Lodewijk van Nassaukazerne bij Zoutkamp.

De gevluchte Afghaanse journalist Saadatshah Mousari is opgevangen in de Willem Lodewijk van Nassaukazerne bij Zoutkamp. Foto: COA

Saadatshah Mousari zat op 20 augustus in de bus van Schiphol naar Zoutkamp. Het kalme en vredige land dat onderweg aan hem voorbij trok maakte de gevluchte Afghaanse journalist verdrietig. ,,Ik dacht: waarom kan de oorlog in mijn land niet stoppen?’’

Mousari (32) vertrok twee dagen daarvoor, om acht uur ‘s avonds, met zijn vrouw en twee kinderen naar het vliegveld van Kabul. Als journalist van de kranten Rahe Mandaniat en Hashte Sobh schreef hij over mensenrechten, politiek en sociale kwesties en na de machtsovername van de Taliban voelde hij zich niet langer veilig.

Vooral voor je kinderen

,,Toen Kabul viel was ik nog niet meteen bezorgd. De Taliban verklaarde journalisten en activisten met rust te laten. Later hoorde ik dat op andere plekken in het land journalisten en activisten werden gemarteld en verdwenen. Ik werd bang. Als je moet kiezen tussen leven en dood kies je voor leven. Vooral voor je kinderen.’’

De Afghaanse journalist vertelt zijn verhaal via een videoverbinding en een tolk vanuit de kazerne Marnewaard bij Zoutkamp waar vorig weekend de eerste Afghaanse evacués in Nederland zijn opgevangen door het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). Vanwege de quarantaineverplichting mogen de vluchtelingen geen bezoek ontvangen.

Mousari is blij dat hij veilig is. Zijn kinderen van 2 en 4 kunnen spelen in vrijheid. Het gaat goed met ze. ,,Zij weten niets over oorlog.’’

‘Ik wil dat mensen het horen en erover praten’

Hij wil graag zijn verhaal doen. Daarom is hij journalist geworden - en schrijver en dichter. Het is zijn passie om de situatie in zijn land in woorden te vangen en door te vertellen. ,,Er speelt zoveel in Afghanistan: rechten van mensen, van vrouwen, van kinderen. Ik wil dat mensen het horen en erover praten.’’ En al is alles wat er de laatste weken is gebeurd te veel en te ingewikkeld om even kort te schetsen, probeert hij het toch.

,,Het vredesakkoord tussen de Verenigde Staten en de Taliban, daar is dit mee begonnen. De Afghaanse regering stond aan de zijlijn, de Afghaanse bevolking wist niet wat er werd afgesproken. De Amerikanen hebben ons op een historisch moment in de steek gelaten en overgeleverd aan de Taliban. Ze trekken zich terug zonder verantwoordelijkheid te nemen.’’

De kinderen konden bijna niet ademen

De 24 uur die hij met zijn gezin doorbracht in de chaos op het vliegveld in Kabul waren de ergste in zijn leven. ,,Het was zo ongelooflijk druk. We verloren onze bagage, er was geen eten en drinken, onze kinderen konden bijna niet ademen. Mijn zoontje van 4 raakte buiten bewustzijn, ik tilde hem op en riep om hulp. Ik kreeg zelf nauwelijks lucht en dacht dat ik zou vallen en vertrapt zou worden. Gelukkig was er een Amerikaanse soldaat die mijn hand pakte. Later sprak ik een moeder die haar kind van zes maanden oud was verloren in de drukte.’’

Dat Mousari en zijn vrouw en kinderen in Nederland terecht kwamen was toeval. Hij kon het land verlaten omdat hij journalist is, met Nederland of de Nederlandse ambassade heeft hij geen relatie. ,,We vlogen naar Islamabad in Pakistan en daarvandaan vertrokken vliegtuigen naar verschillende bestemmingen. Onze groep ging naar Nederland.’’

Je thuis blijft altijd je thuis

Op dezelfde dag dat Mousari vluchtte uit Kabul, droeg de Tweede Kamer in Den Haag het kabinet op niet alleen Afghanen die voor Nederland hadden gewerkt te beschermen, maar ook mensenrechtenactivisten, journalisten en fixers. Mousari is blij met de warme ontvangst die hij in Zoutkamp heeft gekregen. ,,Het is vreselijk om je land te moeten verlaten. Je thuis blijft altijd je thuis. Maar als je vreest voor je leven is vrede en veiligheid het allerbelangrijkst.’’

Hij heeft contact met vrienden, familie en collega’s in zijn thuisland. ,,Ik ken schrijvers en dichters die nu nog proberen weg te komen. Het ziet er niet goed uit.’’

Voor nadenken over de toekomst is het nog veel te vroeg. Voor zijn gezin en zijn land is alles onzeker. Zullen de Taliban gaan samenwerken met andere stammen in Afghanistan? Of komt er een opstand? Zullen de Taliban de internationale mensenrechten respecteren of niet?

Onschuldigen betalen de prijs

,,Misschien hebben de Taliban geleerd van de vorige keer, misschien ook niet. Niemand weet wat er gaat gebeuren. We weten alleen dat de Verenigde Staten en onze eigen politieke leiders niet hebben gedaan wat ze moesten doen. Kinderen en onschuldigen betalen de prijs.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen
menu