Pizza's moeten per se rommelig uit de fabrieksoven komen, maar appels met een vlekje komen niet eens in de supermarkt. Waarom kijken wij zo verschillend naar ons eten?

Grote voedselbedrijven investeren miljoenen zodat er eten uit hun fabrieken rolt dat er juist niet perfect uitziet. Tegelijkertijd gooien we jaarlijks miljoenen kilo’s prima groenten en fruit weg, omdat ze er niet mooi uitzien. Wetenschapper aan de Rijksuniversiteit Groningen Koert van Ittersum onderzocht waarom wij zo verschillend naar ons eten kijken.

Foto: Roberto Valdivia

Foto: Roberto Valdivia

Stel: je mag kiezen tussen twee chocoladekoekjes. Eentje is perfect rond met precies even grote brokjes chocola; de ander is oneven en de chocola is minder goed verdeeld. Uit het onderzoek van de Groningse professor Koert van Ittersum (marketing en consumentenwelzijn aan de Rijksuniversiteit Groningen) en zijn Amerikaanse collega’s van de Portland State University en de Louisiana State University blijkt dat het gros van de mensen kiest voor het imperfecte koekje.

Mensenhanden

Bij verse producten zoals groenten en fruit is dat precies andersom. Als we mogen kiezen tussen een perfecte appel en eentje met een paar vlekjes, dan kiezen we voor de perfecte appel. Dat ligt op zich in de lijn der verwachting, aangezien we ieder jaar heel veel imperfecte groenten en fruit weggooien die nog steeds veilig te eten en lekker zijn. „Wij vroegen ons af: hoe kan dat nou?”, vertelt Van Ittersum. „De conclusie is dat het te maken heeft met het zien van menselijk handelen. De imperfecties in het fabrieksvoedsel doen vermoeden dat het toch door mensenhanden gemaakt is, terwijl we bij imperfect fruit denken dat iemand niet op heeft zitten letten.”

 

Domino’s en McDonalds

Het onvolmaakte fabrieksvoedsel laat ons denken dat het toch een beetje ambachtelijk is. Daarom laat pizza toko Domino’s hun medewerkers de ‘Chef’s Best’ pizza in oneven vormen drukken voordat die de oven in gaat, terwijl de bodem perfect rond uit de machine komt. Hetzelfde geldt voor de McDonalds en hun ei-muffins. De fastfoodketen heeft veel moeite gedaan om ervoor te zorgen dat ze niet allemaal even rond zijn.

Zo zijn er meer voorbeelden van bedrijven die miljoenen investeren in fabrieken die bewust onvolmaakt voedsel produceren, zegt Van Ittersum. Dat maakt het bijzonder ironisch dat we (alleen al in Europa) ieder jaar 50 miljoen ton van de geteelde groenten en fruit weggooien, omdat ze een verkeerde afmeting of vorm hebben. Dit betekent dat een derde van de geoogste producten de supermarkt niet eens bereiken, alleen omdat de consument imperfecte verse producten liever links laat liggen.

Met zorg gekweekt

De onderzoekers hebben ook uitgezocht welke maatregelen ervoor kunnen zorgen dat mensen wel kiezen voor de minder mooie appels en peren. Van Ittersum geeft twee voorbeelden van marketingtechnieken die makkelijk uitvoerbaar zijn. „Wat je probeert is dus eigenlijk het effect om te draaien. Je wilt dat consumenten ook bij de imperfecte groenten en fruit het gevoel krijgen dat ze met zorg zijn uitgekozen of gemaakt”, legt Van Ittersum uit. „Een eenvoudige manier om dat te doen is bij, bijvoorbeeld, een mand imperfecte appels een groot bord neerzetten met daarop: ‘met zorg gekweekt’.”

Ze zullen niet direct als warme broodjes over de toonbank gaan, maar uit het onderzoek van Van Ittersum blijkt dat deze maatregel wel degelijk effect heeft. Een alternatief is dat producenten, supermarkten en restaurants zelf de verantwoordelijkheid nemen voor de minder mooie groenten en fruit. Want als je een lelijke appel in stukjes snijdt voor in een salade of er sap van maakt, dan merk je niks meer van het uiterlijk.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen
Eten & drinken
Duurzaamheid
menu