Bijna waren journalist Willem Groeneveld en zijn vriendin er niet meer geweest. Dit is zijn verhaal over de moordaanslag: 'Ze wilden ons leven weggooien'

Journalist Willem Groeneveld (40) van stadsblog Sikkom beseft het nog steeds niet helemaal: ze wilden hem vermoorden. Bijna waren hij en zijn vriendin er niet meer geweest. Bijna. Maandag zit hij weer op de redactie, ruim een week nadat twee mannen brandbommen in zijn woning smeten. ,,Ik ga gewoon weer aan het werk.’’

Willem Groeneveld, journalist en oprichter van Sikkom.

Willem Groeneveld, journalist en oprichter van Sikkom. Foto: Jan Willem van Vliet.

Een koolzwart, grillig gevormd vlekje op de houten vloer en een vage benzinelucht in de hal is alles wat er van de nacht van de aanslag rest. Maar de herinnering aan die ene minuut waarin de kans op leven en dood zich afspeelde, is zelfs met het sterkste schoonmaakmiddel niet weg te boenen.

Groeneveld en zijn vriendin, die anoniem wenst te blijven, zijn na een week in een safehouse weer thuis. De journalist, vers uit de douche, drinkt een dubbele espresso. ,,De rust is weer redelijk teruggekeerd. Het leven staat wat minder op zijn kop dan in de eerste week na de aanslag. Maar het is allemaal nog steeds vers. Heel vers.’’

'We werden wakker van glasgerinkel'

Woensdagavond 18 augustus. Groeneveld hangt murw op de bank voor de televisie. Hij hoopte op, zoals hij het verwoordt, ‘een ultieme brakdag’. Dinsdagavond keerde hij na een met alcohol besproeide vrolijke avond op Noorderzon vermoeid huiswaarts. Maar er volgde toch nog een pittige werkdag. Die avond is het dan toch echt tijd om even te chillen. Zijn vriendin ligt al in bed. Na een beetje Netflixen, wat knuffelen met Sprudder, de rood-witte kater, rolt hij rond twee uur ook zijn bed in.

Groeneveld: ,,Drie kwartier later werden we wakker van glasgerinkel. Ik dacht nog: 'Niks aan de hand. Het is KEI-week (de introductieperiode voor eerstejaars studenten, red.). Het is gewoon een beetje onrustig. Ik stond op, keek door het raam en zag nog wel twee jongens. Eentje rende en de ander fietste hard weg. Maar ik schoot nog steeds niet in de alarmstand. Mijn vriendin vond dat ik toch maar even moest gaan kijken. Op de trap rook ik de brand- en benzinelucht. In de gang waren al wat brandjes. Bloedlink! De gang is van hout, de vloer is van hout. Er hangen jassen.’’

Op beelden van Groenevelds bewakingscamera is te zien hoe twee mannen een ruit van de voordeur intikken en brandende voorwerpen naar binnen gooien. ,,Het waren bierflesjes, gevuld met brandbare stof en een ontsteking erin. Ik vloekte. ‘What the fuck’ riep ik. Ik wilde de deur opentrekken om die flesjes naar buiten te gooien. Die zat op slot. Ik opende de deur, trok, maar het lukte nog steeds niet. Het kettingslot!’’

Molotovcocktail met kookvocht van de noedels onschadelijk gemaakt

Zijn vriendin belt intussen 112. Groeneveld krijgt de deur open en rent naar de keuken. ,,Ik pakte een pannetje waarin nog wat kookvocht van de noedels zat. Hier bluste ik het vuurtje binnen mee. Daarna vulde ik het pannetje met water om het andere brandje mee te blussen. Op de camerabeelden hoor je me vloeken en zuchten.’’

Nog geen minuut later is de brand geblust. De hal staat vol rook. ,,Ik zag overal bloedsporen in het huis, maar dat was mijn eigen bloed. Ik banjerde met mijn blote voeten door de glasscherven.’’

Het adres is bij 112 bekend. Groeneveld heeft vanwege zijn werk voor Sikkom al de nodige bedreigingen achter de kiezen, onder meer vanwege zijn kritische berichtgeving over huisjesmelkers. In 2019 werden er stenen door de ruiten gegooid nadat een woningverhuurder zijn adresgegevens had gepubliceerd. Enkele maanden geleden liet dezelfde verhuurder, Havos Vastgoed, fietsen dumpen voor zijn deur.

,,Ik keek al wat vaker over mijn schouder. Ik weet wel dat ik niet overal even geliefd ben. Maar dit?’’ Hij praat snel, bijna gejaagd. ,,Het was ontzettend hectisch. De politie en de recherche kwamen. Agenten zochten met lampen naar bewijsmateriaal. De straat werd met linten afgezet. De hoofdredacteur van DVHN (Sikkom is net als de krant onderdeel van NDC mediagroep, red.) kwam langs om ons te steunen.’’

,,De eerste vraag was: hoe veilig is het voor ons? Ik en mijn vriendin gingen naar een safehouse. De telefoon stond roodgloeiend. Familie, vrienden en wildvreemden belden en stuurden appjes en mailtjes om me te steunen. Ik las krantenkoppen als ‘Moordaanslag op Willem Groeneveld’. Bizar. Het was alsof ik in een film was terechtgekomen. Ik geloof dat ik in twee dagen tijd een of twee uurtjes heb geslapen. Maar ik merkte er niks van, ik leefde echt op adrenaline.’’

In het safehouse mist hij Sprudder, die door buren werd verzorgd, al snel. ,,Ik mocht hem ophalen, maar dan wel onder politiebegeleiding. Zie je het al voor je? Maar Sprudder vond het in het safehouse niet prettig. ’s Nachts jammerde hij. Nee, zo kwamen wij niet tot rust. Toen heb ik hem maar teruggebracht.’’

 

Kater Sprudder onder politiebegeleiding opgehaald en naar safehouse gebracht

Groeneveld en zijn vriendin groeiden de afgelopen week nog meer naar elkaar toe. ,,We praten er veel over, geven elkaars emoties en bedenkingen de ruimte. We beleven het allebei anders. Ik ben misschien wat rationeler, zij voelt zich nog wat angstig.’’ Aan verhuizen willen ze niet denken. ,,Ik ben inmiddels een bekende verschijning, dus men zou in no time weten waar ik zat. Maar we hebben met elkaar afgesproken dat als het voor een van ons tweeën de komende maanden niet goed blijft voelen, we gaan verhuizen.’’

De politie houdt enkele dagen na de aanslag twee verdachten aan. Groeveneld: ,,Echt geweldig werk van de politie, maar ook van de stad. De camerabeelden zijn massaal gedeeld en de recherche zwom echt in de tips.’’

De twee verdachten (32 en 31 jaar) staan bekend als leden van de anti-coronamaatregelen-beweging. Zo wonen ze onder meer demonstraties tegen coronamaatregelen in de stad Groningen bij. De 32-jarige verdachte woont op nauwelijks vijf minuten lopen van Groenevelds woning. Volgens buurtgenoten viel hij mensen lastig en schreeuwde hij vanaf zijn balkon dat ‘corona niet bestond’ en ‘mensen die zich hebben laten vaccineren dood zouden gaan’.

Groeneveld: ,,Ik dacht in het begin bijna zeker te weten dat de aanslag uit de huisjesmelkershoek kwam. Die jongens droegen capuchons en donkere kleding. Dat was ook wat die twee mannen droegen toen die ruiten bij mij werden ingegooid. Maar een uur later zag ik de beelden van de aanslag. Het was allemaal zo amateuristisch. Zo keken ze vol in de camera en droegen ze geen handschoenen.’’

‘Daders wilden ons leven weggooien, maar gooiden ook hun eigen leven weg’

Hij hoopt dat hij gebruik van het spreekrecht kan maken als de twee verdachten worden voorgeleid. ,,Ik wil ze vertellen dat ze ons leven op de kop hebben gezet. Dat het voor ons – en ook onze buren – compleet verkeerd had kunnen aflopen. Ze wilden ons leven gewoon weggooien. Maar ook hun eigen leven is vergooid. Ze moeten misschien wel jarenlang zitten. Dan krijg ik bijna medelijden."

,,Het zijn nog jonge gasten, helemaal vastgezogen in de fabeltjesfuik. Ze maken deel uit van een kleine groep radicalen die geen enkel geloof heeft in de instituties die onze democratie dragen. Ze denken echt oprecht dat ik een vijand van het volk ben. Dat vind ik ergens dan ook wel weer ironisch. Volgens deze groep lopen journalisten aan de leiband van de overheid. Maar in de acht jaar dat ik journalist ben, heb ik nogal wat onthullingen gedaan die voor overheden pijnlijk waren. Maar ik ben nog nooit door een woordvoerder geïntimideerd. De enige groep die mij in mijn werk wil belemmeren is de groep die het hardste roept dat de pers niet vrij is. Dat deden ze al door intimidaties, bedreigingen en scheldpartijen. Nu dus ook met een aanslag.’’

Hij is fel. ,,Ik merk dat deze kleine groep radicale mensen de samenleving begint te gijzelen. Ze jagen iedereen weg uit discussies met bakken vol onzin en denken vervolgens dat zij voor het volk spreken. Het is belangrijk om daarover te schrijven, dat hun feiten niet kloppen, dat zij niet het volk zijn. En ja, dat doe ik met een bepaald taalgebruik, zoals je het ook aan je vrienden zou vertellen. Maar altijd gebaseerd op journalistieke waarden. Op feiten dus. Ze zijn vooral heel bozig dat wij ze op Sikkom blokkeren. Ze kunnen niet meer reageren. Wij werken niet mee aan het verspreiden van haat en hoaxes.’’

‘Kleine groep radicalen gijzelt de samenleving’

De aanslag versterkte zijn vertrouwen in de Nederlandse rechtsstaat. ,,Ongelooflijk wat er achter de schermen allemaal gebeurt en mogelijk is.’’ Een dag nadat de politie de verdachten, kocht Groeneveld drie appeltaarten bij de banketbakker. Dat moest toch wel genoeg zijn voor een groep van een stuk of acht rechercheurs. ,,Ik liep de briefingkamer binnen, zaten daar ruim twintig man. Stond ik daar met mijn drie appeltaarten.’’ Hij grijnst. ,,Nou ja, het gaat om het gebaar.’’

Stenen door de ruit, intimidaties, brandbommen, je huis ontvluchten: is de prijs niet erg hoog? ,,Het is zeker niet een logische prijs die je ervoor betaalt. Maar toegeven aan deze groep is de nagel aan de doodskist van de journalistiek.’’ Zijn vriendin steunt hem, zo vertelt ze. ,,Ik ben vooral bang dat ik hem vanwege de intimidaties zou willen temperen. En dat wil ik juist niet laten gebeuren.’’

Groeneveld: ,,Je vraagt je wel eens af wat mensen over je zouden zeggen als je overlijdt. We kregen ontzettend veel prachtige reacties die mij kracht geven om door te gaan. Dus ik heb nu een idee.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen
menu