Boerderij De Haver Onderdendam liep bij de aardbeving bij Huizinge in 2012 forse schade op. Het is gerestaureerd en verbouwd. Nu kun je modern wonen in de monumentale boerenschuur

Boerderij De Haver in Onderdendam is een rijksmonument uit 1894. Wie de schuurdeuren van de Oldambtster boerderij op het Hogeland opent, wacht een grote verrassing. In de schuur zit een moderne woning.

De woning in de schuur heeft glazen wanden zodat bewoners zicht hebben op de oude boerenschuur.

De woning in de schuur heeft glazen wanden zodat bewoners zicht hebben op de oude boerenschuur. Foto: Peter Wassing

In deze woning zit een antracietkleurige woon- en eetkamer. De trap naar boven is van hout. In de keuken glazen schuifdeuren met daarachter de oude baanderdeuren die open kunnen met zicht op het erf en weilanden. Er zitten drie slaapkamers en een badkamer in.

Overal in de woning glazen wanden. ,,Als je hier woont zie en ervaar je overal dat je in een boerenschuur woont’’, zegt Hugo Dokter, hoofd erfgoed van het Groninger Landschap. ,,Je ziet de nok, de balken en de gebinten.’’

In de schuur ook een zogeheten wintertuin, een ruimte van 100 vierkante meter waar het gemiddeld zo’n 10 tot 15 graden is. Ook die hoort bij de woning die werd ontworpen door architectenbureau Onix uit Groningen.


Aardbeving bij Huizinge in 2012

Boerderij De Haver aan het Boterdiep in Onderdendam liep door de aardbeving bij Huizinge in 2012 veel aardbevingsschade op. Het voorhuis werd gestut, het balkon weggehaald en het gestucte plafond met ornamenten in een van de stijlkamers doorboord met pennen om het vast te zetten. Het was het eerste pand dat door de NAM werd opgekocht en in 2017 nam het Groninger Landschap het over. Die restaureerde en verbouwde het pand het afgelopen jaar.

Sober en doelmatig

,,Op een sobere en doelmatige manier’’, zegt Jan Harm Eppinga, projectleider restauraties van het Landschap. ,,We hebben alleen vervangen wat niet gerepareerd kon worden. Bovendien hoeft het er niet allemaal tot in de puntjes uit te zien. Het mag best oud blijven en lijken.’’ De 40.000 dakpannen gingen eraf en er werden nieuwe daklatten opgezet.

Aan de zuidkant van de grote schuur is nagenoeg niets veranderd. In het voorhuis werden de thermopanen ramen weggehaald en kwamen monumentale ramen terug. Het balkon aan de voorkant - gelukkig waren de gietijzeren zuilen in de schuur opgeslagen - werd vernieuwd en teruggeplaatst. Het pand kreeg weer de oorspronkelijke kleuren. De tuin wordt dit najaar aangepakt.

Voorhuis blijft leeg staan

Het voorhuis heeft de meeste bevingsschade en blijft voorlopig onbewoond. ,,Het moet worden versterkt en dat kost miljoenen’’, zegt Dokter. ,,Bovendien moeten we dan ingrepen doen die het monumentale karakter van het pand aantasten, zoals het plaatsen van stalen balken.’’ Ze hopen dat er een einde aan de bevingen komt waardoor dat niet meer nodig is.

Maar wie het voorhuis ziet, ziet ook dat het jammer is om niets met de beide woonkamers en keuken te doen. De kamers zijn nog in oude staat met plafonds met bloemmotieven, rozen en allerlei soorten fruit, originele vensterbanken, blinden en deels beschilderde muren. Er is een prachtige lichtinval op het zuid, zuidwesten en een weids uitzicht. In het koopcontract met de NAM staat dat het voorhuis dertig jaar niet bewoond mag worden, zegt Dokter. Maar zo lang leeg laten staan... Wellicht zijn er andere oplossingen. Dokter en Eppinga broeden op alternatieven.

Woning in boerenschuur staat te huur

Hun eerste prioriteit is het moderne woonhuis in de schuur te verhuren. Dat moet geld in het laatje brengen om het reguliere jaarlijkse onderhoud van tussen de 20.000-30.000 euro te bekostigen. Een huurder moet dan ook 2500 euro huur per maand op tafel leggen. Het Groninger Landschap denkt aan ondernemers. Horeca of een bedrijfsmatige bestemming waar veel volk op afkomt is niet toegestaan, al is het alleen al omdat de toegangsweg, een smal betonpad waar veel fietsers over rijden, er niet op is berekend.

Boerderijen open op Monumentendag

Boerderij De Haver is de eerste rijksmonumentale boerderij met aardbevingsschade die de NAM (in 2013) opkocht. Daarna volgden Plaats Melkema in Huizinge en de Occo Reintiesheert in Stedum. Het Groninger Landschap nam ze in 2017 over met elk een bruidsschat van rond de 1 miljoen euro. De boerderijen worden op ongeveer dezelfde manier opgeknapt: een woonhuis in de schuur en de voorhuizen blijven voorlopig leeg staan. De drie boerderijen zijn open op Monumentendag 11 en 12 september van 11.00 tot 17.00 uur.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen
menu