Camerabeelden van automobilist belangrijk bewijsmateriaal in reconstructie verkeersdrama N34 bij Borger. Wat is de dashcam waard in politieonderzoek?

Een hard geluid van schuivende auto’s, gevolgd door een ijzige stilte. Het ongeluk op de N34 bij Borger bereikt de omwonenden van de weg in detail. Even daarvoor racete een 24-jarige man uit Dalen ver boven de maximumsnelheid over de autoweg. Vier personen komen om, vijf anderen raakten ernstig gewond. Het ongeval werd scherp vastgelegd door een dashcam in de auto achter de slachtoffers.

Een dashcam

Een dashcam ANP

Een dashcam is een camera die bevestigd is op het dashboard. Met de beelden van het ongeluk kon de politie reconstrueren hoe het ongeluk tot stand kwam. Dat videobeelden als bewijsmateriaal gelden, is niet uitzonderlijk. Steeds vaker installeren mensen een dashcam. Wat is de waarde van die beelden voor de afhandeling van een onderzoek?

Dashcambeelden vaak bewijsmateriaal

,,We zien een veelvuldig gebruik van dashcambeelden,’’ zegt Paul Broer van de nationale politie. ,,Over het algemeen zijn we daar blij mee. Ze dragen soms bij aan de verkeersveiligheid en we kunnen de beelden goed gebruiken. Soms komen omstanders ongevraagd met een usb-stickje, of krijgen we achteraf beelden opgestuurd,’’ vertelt de landelijk projectleider infrastructuur.

De Officier van Justitie kan ook beelden vorderen, als ze zien dat een omstander of betrokkene een dashcam in de auto heeft. ,,De politieagent kan ter plaatse het OM bellen. Dan ben je als bestuurder wettelijk verplicht de beelden te leveren. Zo’n situatie komt niet vaak voor, maar is juridisch mogelijk.’’ Beelden van parkeercamera’s zijn daarvan uitgesloten, want die worden nergens opgeslagen en zijn dus niet terug te kijken.

Vervolgens wordt bekeken of de beelden bewerkt zijn. ,,De authenticiteit moet vastgesteld worden,’’ aldus woordvoerder Marloes van Kessel van het Openbaar Ministerie. De dashcams spelen volgens Van Kessel steeds vaker een rol in onderzoeken. Als eigenaar van de dashcam moet je een verklaring afleggen over de authenticiteit. ,,Het helpt als ze niet van één van de betrokkenen, maar van een omstander afkomstig zijn. En hoe sneller ze beschikbaar komen, hoe beter.’’

Fragment van de werkelijkheid

Volgens Broer geven camerabeelden nooit het hele verhaal. ,,Ze zijn slechts een fragment van de werkelijkheid,’’ zegt Broer. Vaak zijn dashcams naar de voorkant van het voertuig gericht. De politie ziet dan niet wat er naast of achter de auto gebeurt.

Ook wat er vooraf ging aan een ongeluk of gevaarlijk moment, is soms niet op de camera te zien. ,,Het kan voorkomen dat iemand wordt dwarsgezeten op de snelweg. Die persoon haalt dan rechts over de vluchtstrook in, of ontsnapt de situatie door tegen de rijrichting in te gaan. Als je alleen de beelden van dat laatste ziet, zul je zeggen: kijk, een hufter. Maar zo simpel zit het dan natuurlijk niet.’’

Dashcambeelden op het internet

Minder blij is Broer met de onredelijke verwachtingen die camerabeelden soms oproepen. ,,Op websites als de Telegraaf en Dumpert zijn legio beelden te vinden van verkeershufters. Veel mensen vragen zich dan af waarom de politie er niet direct iets aan doet.’’ Volgens Broer is dat moeilijk, omdat enkel camerabeelden nooit juridisch doorslaggevend zijn voor een onderzoek.

,,We starten weleens een opsporing naar aanleiding van een online filmpje. Mensen die over de snelweg fietsen, een motorfietser die in sneltreinvaart over de snelweg schiet. Zeker als zij het trots op de sociale media plaatsen, spelen er ook voor ons ook andere redenen mee. Dat is behalve gevaarlijk soms ook ondermijnend.’’


Moet iedereen een dashcam aanschaffen?

Volgens Broer is er in Nederland geen verbod op het opnemen op de openbare weg. ,,Wat voor een journalist geldt, geldt ook voor een weggebruiker.’’ Het belangrijkste is wat je er vervolgens mee doet. Wat niet mag, is de beelden gebruiken voor specifieke doeleinden als reclame. En stel, je filmt iemand op je dashcam die net een nachtclub in stapt, dan kun je dat achteraf natuurlijk niet zomaar online zetten. ,,Dan kom je in grijs gebied,’’ aldus Broer.

Zelf een dashcam kopen? Dat is misschien een goed idee. In schadeafhandeling spelen dashcambeelden vaak een rol, aldus woordvoerder Iwanna de Jonge van het Verbond van Verzekeraars. Maar ook dan geldt dat er altijd meer bewijs nodig is om de aansprakelijkheid vast te stellen. Zullen verzekeraars de dashcam ooit verplicht stellen? ,,Dat verwachten we niet 1, 2, 3, want ze vertellen niet het hele verhaal,’’ aldus De Jonge.

Let na de eventuele aanschaf op dat niet alle Europese landen je toestaan een dashcam op de voorruit te plakken, schrijft de ANWB. Onder meer in Luxemburg, Duitsland, Oostenrijk en Portugal is het gebruik om privacyredenen nadrukkelijk verboden. In Spanje en Zwitserland wordt het ten zeerste afgeraden om er een in de auto te hangen. En overal geldt: een dashcam mag het zicht niet belemmeren en mag niet bediend worden tijdens het rijden.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen
menu