De buxusmot rukt op in Groningen en Drenthe en vreet alle heggen kaal. Wat is het en hoe kom je ervanaf?

De buxusmot rukt op in Groningen en Drenthe. De vlinders worden in steeds meer buxushagen aangetroffen. Hun kroost, rupsen, vreten alles kaal en laten zich maar moeilijk verjagen.

De rupsen van de buxusmot vreten in een mum van tijd de struiken kaal.

De rupsen van de buxusmot vreten in een mum van tijd de struiken kaal. Foto: Shutterstock

De buxusmot is een nachtvlinder en is op het eerste gezicht een mooi beestje. Wit, met een donkere rand en een paarse gloed. Dat zie je niet bij veel nachtvlinders, volgens Jurriën van Deijk van de Vlinderstichting.

De mot zoekt graag een buxus op om er eitjes op te leggen. Daar komen rupsen uit die alle bladeren in rap tempo opeten. Die rupsen worden op hun beurt weer vlinders en zo gaat het proces door. „Het is te vergelijken met de processierups in eikenbomen”, vertelt Bastiaan Meerburg, directeur van het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen (KAD).

De buxusmot komt, net als de buxus zelf, niet van origine voor in Nederland. In 2007 werd het beest gespot in de Randstad, toen verspreidde het zich als een olievlek over de rest van Nederland. Sinds een paar jaar is de vlinder ook te vinden in het Noorden.

Waarom een buxus in je tuin?

Door de mot vereist de buxusstruik de nodige zorg. „Het is best een leuke plant van oudsher, maar gemeentes en bewoners moeten vaak checken of er rupsjes in zitten”, aldus Meerburg.

Toch is de struik vaak te zien in tuinen. Buxus is erg geschikt om een heg mee te maken en is goedkoper dan andere opties, zoals de Japanse hulst. „De plant is erg populair in Franse tuinen, zoals de Prinsentuin in de stad Groningen”, vertelt stadsecoloog Jan Doevendans. „De buxusmot heeft zich daar verlekkerd, en reken maar dat ze al die andere hagen ook vinden.”

Wat is er tegen te doen?

Heb je een mot gespot? In de meeste gevallen is de plaag zo hardnekkig dat de struik niet meer te redden is. Daarom is het advies: wees er vroeg bij en controleer de struik regelmatig. De plaag is te herkennen aan kaalgevreten bladeren en een soort spinrag.

Check ook of er rupsen op de plant zitten, felgroen van kleur met een zwarte kop. Heb je rupsen gevonden? Dan zijn er een paar dingen die je kunt proberen om het te verhelpen.

Natuurlijke vijand

De Vlinderstichting raadt een natuurvriendelijke oplossing aan. „Het beste is om natuurlijke vijanden van de mot, zoals vogels en sluipwespen, te stimuleren om de eitjes ervan op te eten. Dit is alleen erg moeilijk, omdat de mot nauwelijks natuurlijke vijanden heeft”, aldus Van Deijk.

„We moeten er daarom voor zorgen dat ook eenvoudige soorten als koolmezen de larven ontdekken als voedsel”, pleit stadsecoloog Doevendans.

Ook handmatige verwijdering is een optie, al is dit volgens Van Deijk erg arbeidsintensief: „Verwijder om de zoveel weken grote rupsen en poppen met de hand door tegen de haag te slaan of eraan te schudden.”

Sekslokstoffen

Een oplossing die zowel de Vlinderstichting als het Kennis en Adviescentrum aandraagt, is het plaatsen van een feromoonval. „Insecten lokken elkaar met sekslokstoffen. Als mensen kunnen we dit namaken door valletjes neer te zetten met buisjes van die lokstof. Hierdoor worden mannetjes aangetrokken en komen ze vast te zitten waardoor ze de vrouwtjes niet langer kunnen bevruchten.”

Wat moet je niet doen?

De gemeente Groningen heeft de hagen in het Noorderplantsoen gesnoeid zodat ze uit zichzelf kunnen herstellen. Toch is het volgens Doevendans niet zeker of dit werkt op lange termijn: „Wanneer de plaag een paar jaar op rij voorkomt, gaat de buxus helemaal dood. De rupsen van de buxus kunnen namelijk prima overleven in de winter.”

Wat je in elk geval niet moet doen, is aan de slag gaan met middelen als (bio)gif. Dit heeft namelijk een groot effect op de natuur. Niet alleen de vergiftigde rupsen gaan dood, maar ook de vogels en hun jongen die ze opeten. Het gif is bij verkeerd gebruik zelfs gevaarlijk voor de mens.

Beste optie

Volgens Van Deijk is het beter om de buxusstruiken allemaal uit de tuin te halen. In de Randstad hebben ze nauwelijks meer overlast van de buxusmot. Een deel van de buxussen is daar weggehaald en vervangen door andere struiken. „Haal die buxussen lekker uit de tuin en zet er iets anders voor terug. De natuur heeft het al moeilijk zat.”

Volgens hem is de liguster een goede vervanger. „Deze plant blijft het hele jaar groen en in de bloempjes zit veel nectar voor verschillende soorten insecten.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen
menu