De eerste 100 dagen Forum Groningen: onbegrensde euforie (maar wel kinderziektes als dure koffie en een gebroken voet)

Met zijn tien verdiepingen en wirwar aan roltrappen is het Forum Groningen onvoldoende toegankelijk voor rolstoelers en scootmobielgebruikers, vinden de raadsfracties van CDA en SP. Foto: Forum/Siese Veenstra

Een miljoen bezoekers, verraste gezichten, enthousiaste reacties en ronkende recensies. Het Forum Groningen kan z’n geluk niet op sinds de opening op 29 november. Wat valt er allemaal op in de huiskamer van de stad die eerste honderd dagen?

Ze zien het Forum altijd vanuit hun flat, elf hoog, in de Groningse wijk De Wijert. Binnen waren ze nog nooit geweest. ,,We meden de drukte en de wachtrijen’’, zegt Ellen Dijkstra (55). Samen met haar man Willem (60) ging ze gisterochtend de stad in, het was zulk mooi weer. Kom, zeiden ze, laten we even naar het Forum gaan.

Honderd dagen open

Ze waren ternauwernood binnen of Ellen had een bos bloemen in haar handen, Forum-directeur Dirk Nijdam feliciteerde hen: ze waren de miljoenste bezoekers, zo meldden de toegangspoortjes bij de diverse entrees van het spiksplinternieuwe gebouw. Morgen is het honderd dagen open.

Als Ellen en Willem bekomen zijn van de feestelijkheden, gaan ze het pand in, de roltrappen op. Kijken of ze vanaf het dak hun flat kunnen zien. De eerste indruk? ,,Indrukwekkend’’, zegt Ellen verrast, want net als haar man had ze liever een óud gebouw op deze plek gezien.

Drukker dan het Rijksmuseum

Dat hadden wel meer mensen. Anderen vonden het te duur, te groot of niet te exploiteren.

De nieuwsgierigheid won het van alle argwaan en vooroordelen. De bezoekers stroomden massaal toe, de kritiek verstomde. Op de openingsdag stond de teller op 21.000, nu – honderd dagen later – is de miljoen gepasseerd. ,,Ongekend’’, zegt Nijdam. „Ik denk dat het Forum de afgelopen drie maanden de drukste plek van Nederland was, drukker dan Ikea Groningen, drukker dan het Rijksmuseum! De mensen zijn gekomen en niet meer weggegaan.’’

Oudroze vloerbedekking

Hij tempert zijn eigen enthousiasme, zegt dat het natuurlijk de nieuwigheid is, dat de drukte ondertussen iets afvlakt. En dat de enorme mensenmassa ook nadelen heeft: een pool van 35 studenten staat voortdurend paraat om bij te springen. Extra camera’s en extra beveiligers waken over het gebouw en z’n bezoekers. De schoonmaakkosten zijn gestegen, de oudroze vloerbedekking bij de filmzalen is al twee keer grondig gereinigd. En de technische snufjes in het gebouw, van de beeldschermen tot de VR-brillen, hebben te lijden van het vele, gratis gebruik.

Hij kan nog nauwelijks iets zeggen over de exploitatie. De bibliotheek heeft 2000 nieuwe leden, de jeugdafdeling heeft het dubbele aantal uitleningen vergeleken met vorig jaar. Het filmbezoek is met 60 procent (!) gestegen, de zaalverhuur loopt boven verwachting, evenals de evenementen en activiteiten: het is vaak volle bak.

Er zijn ook kinderziektes, zegt Nijdam. De horeca, die een omzetgerelateerde huur aan het Forum afdraagt, heeft het razend druk. Maar de aanloop was moeizaam, want op zo veel publiek had de Vermaat Groep (exploitant van de drie horecazaken met samen 600 zitplaatsen, inclusief terras) niet gerekend. Een te klein en onervaren team begon aan de klus. Vooral restaurant NOK heeft het zwaar gehad, al was het maar omdat het restaurant op de tiende verdieping geen eigen dienstingang heeft. Of het personeel nu met vuilniszakken, kratten bier of verse groente naar boven of beneden moet – altijd delen ze de lift met de Forum-bezoekers.

Maatregelen

De gemeente zint op maatregelen om de kou in de hal beneden te reguleren. Door de drukte zijn de deuren veel vaker geopend dan verwacht. In samenspraak met de gemeente (eigenaar van het pand), Nijdam en architect Pieter Bannenberg (,,Een nieuw gebouw is wennen’’) ondergaat het Forum kleine veranderingen. Zo krijgt het filmcafé een hoge afscheiding van boekenkasten en achter het café, in het schemergedeelte, komen meer stoelen. Om de bioscoop een iets intiemer karakter te geven. Boven wordt een opslagruimte aan het oog onttrokken, de horeca krijgt meer ruimte om spullen kwijt te kunnen.

De omgeving van het Forum deelt mee in de drukte. Zaken zoals ’t Feithhuis en Het Concerthuis merken dat het vooral overdag drukker is. Ook Foto Sipkes in de Poelestraat merkt dat het Forum-publiek een wínkelend publiek is. Het Forum is een aanwinst voor en verlevendigt de stad, daarover is (bijna) iedereen het eens.

 

De kanttekeningen en de kinderziektes

 

 

Meer, meer, meer. En beter

Los van het massale bezoek, los van de architectuur, los van trots en mitsen en maren, en ook los van alle losse eindjes heeft het Forum de afgelopen honderd dagen nog veel meer gebracht.

Dat ‘meer’ heeft vooral met de inhoud te maken, met de programmering, met evenementen en dat wat in het gebouw wordt georganiseerd en kan worden beleefd. Zoals lezingen, de talkshows, films, festivals, presentatie en exposities.

Goede start met AI

Zoals sinds december de tentoonstelling AI: more than human in de zalen Expo 1 en 2, een zeldzaam overzicht van hoe kunstmatige intelligentie zich ontwikkeld en wat het heeft opgeleverd. Hoewel het publiek de donkeren zalen nog niet massaal weet te vinden – 15 euro entree voor een tentoonstelling is in Groningen veel geld – is AI: more than human een goede start.

De meningen over de kwaliteit van de eerste grote tentoonstelling in het Forum zijn wisselend. Maar de ambities zijn duidelijk gemaakt: het Forum wil staan voor prikkelende exposities over populaire cultuur, technologie en actualiteit.

Storyworld

Ander voorbeeld is Storyworld. Deze krant beoordeelde het museum voor strips, animatie en games met vier sterren. In de opvolger van het Stripmuseum wordt de geur van McDonalds geen moment gemist. En al is het museum wel erg compact uitgevallen, voor een breed publiek wordt iets cruciaals verteld: dat techniek mooi is, maar niet zonder een goed verhaal kan.

AI: more than human wordt later dit jaar opgevolgd door een grote tentoonstelling over Aardman Animations, de makers van stopmotionfilms als Shaun the Sheep en Wallace and Gromit. Die expositie had wellicht ook in Storywold gekund, ware het niet dat daar in april een tentoonstelling opent over de comic book-serie Hexagon die is ontwikkeld door de in Coevorden geboren DJ Don Diablo.

Dag van de Grunneger toal

Voor de opening uitte een Groninger dichter de vrees dat het Forum geen podium wilde bieden aan lokale helden. De deuren zouden alleen nog automatisch open gaan voor (bijna) bekende Nederlanders. Honderd dagen na opening blijkt alleen dat laatste waar. Zet maar in de agenda: zaterdag 21 maart Dag van de Grunneger toal.

Nieuws

Meest gelezen

menu