De flitsbezorgers van Gorillas en Flink in Groningen leveren boodschappen binnen tien minuten voor een schijntje. Hoe kan dat?

De fietskoeriers van Gorillas en Flink beloven razendsnel boodschappen aan huis te leveren tegen aantrekkelijke tarieven. Hoe kan dat?

Een koerier van boodschappenbezorgdienst Flink! in Groningen.

Een koerier van boodschappenbezorgdienst Flink! in Groningen. Foto: Venema Media

De snelle boodschapbezorgdiensten Gorillas (in het zwart) en Flink (in het roze) rukken op in Nederland. Wie tijdens het koken ontdekt een paar tomaten vergeten te zijn, kan die bij Flink en Gorillas voor 1,80 laten bezorgen. Binnen tien minuten staat een bezorger voor de deur. Net op tijd voor de tomatensaus.

In de Groningse panden in de Oude Ebbingestraat en de Oosterstraat ontvangen magazijnwerkers de bestellingen. De bezorgers vliegen vervolgens op elektrische fietsen de stad in om de belofte van ‘tien minuten’ waar te maken.

De producten van Gorillas en Flink zijn maar een fractie duurder dan bij de reguliere supermarkten, terwijl de bezorgkosten laag liggen. Bovendien noopt de belofte tot snelle bezorging tot meerdere magazijnen in de steden, met veel personeel. Wat is hun verdienmodel?

Winst is geen hoofdzaak

De Duitse start-ups springen in op de moderne platformeconomie en de ondemandtrend waarbij mensen op afroep bestellingen kunnen plaatsen, zoals maaltijden bij Thuisbezorgd. De bedrijven delen geen gegevens over omzet, kosten of aantal klanten. Maar volgens haalde Gorillas al 335 miljoen dollar aan investering op. Bij Flink gaat het om 304 miljoen dollar. Volgens persbureau Bloomberg bereidt Gorillas een nieuwe investeringsronde van 500 miljoen dollar voor.

„Zeker is dat deze bedrijven nu nog lang niet winstgevend zijn. Ook niet binnen een aantal jaar”, zegt Martijn Arets, onderzoeker en publicist over de platformeconomie. „Momenteel wordt vooral veel cash van investeerders opgebrand om het marktaandeel zo snel mogelijk te vergroten”. Volgens Luc van Emmerik, general manager Benelux bij Gorillas, is de bezorgdienst niet bezig met winst maken. Het is voor de Gorillas vooral zaak zo groot mogelijk te worden.

Flink wil uitbreiden in Leeuwarden

Dat is belangrijk in de platformeconomie, waar het winner-takes-it-all principe een kenmerk van is, aldus Arets. „Schaalvergroting is een belangrijke pijler onder het verdienmodel. Met zulke beperkte marges is er maar ruimte voor één, hooguit twee van zulke bedrijven”. Hoe langer de bezorgdiensten actief zijn, en hoe meer klanten zij krijgen, des te beter kunnen zij voorspellen welke producten haar klanten bestellen.

„Als je op een zeker moment groot genoeg bent, dan ga je echt schaalvoordelen behalen en word je efficiënt. Het is lastig te zeggen hoe groot precies”, aldus Van Emmerik. Een woordvoerder van Flink laat weten dat zij verwachten binnen een aantal jaar winstgevend te zijn, al zal dat afhangen van de uitbreidingen naar nieuwe steden. De verwachting is dat Leeuwarden binnenkort aan de beurt is. Op banensites circuleren vacatures voor teamleiders en magazijnwerkers in een pand aan het Hofplein.

Tot die tijd zullen de bedrijven met elkaar concurreren met lage tarieven of aanbiedingen. Dat spel is mogelijk zolang investeerders vertrouwen blijven houden en geld blijven steken in de flitsbezorgbedrijven. Arets: „De afgelopen jaren is er natuurlijk ontzettend veel geld op de markt. Dat geld moet ergens naar toe. Als je goed gokt, krijg je als investeerder ook een mooie beloning.”

Oneerlijke concurrentie

Die dynamiek zorgt wel voor oneerlijke concurrentie, vindt Arets. „Met de huidige tarieven denk ik dat deze bedrijven zelfs onder de kostprijs opereren en dat ook wel een tijdje kunnen volhouden. Boks daar maar eens tegen op als normale ondernemer.”

Ook vraagt Arets zich wel af hoeveel fietsbezorgers nu eigenlijk toevoegen. „Het is toch een beetje voor luie donders”, grapt hij. „En uiteindelijk gaat gemak en prijs boven moraal. Je hebt nu toch een soort eigen bediende die tegen een aantrekkelijke prijs jouw boodschappen brengt.”

In Duitsland zijn zorgen over de arbeidsomstandigheden bij medewerkers van Gorillas. In juni leidde dat nog toch tot een staking onder de koeriers. Anders dan bij bijvoorbeeld Uber en Deliveroo hebben de bezorgers bij Gorillas wel contracten, van minimaal 20 uur. Bij Flink wordt met nul urencontracten gewerkt.

„Het is ons doel om al onze bezorgers en magazijnmedewerkers in vaste dienst te nemen”, zegt een woordvoerder van Flink. Arets vraagt zich af hoe lang de situatie zo zal zijn. Op platformen waar freelancers diensten aan bieden zouden al vacatures bij de bezorgdiensten staan.

Ook zorgt de komst van de bezorgdiensten voor wrevel bij naburige ondernemers, omdat personeel de stoep blokkeert met elektrische fietsen en ladingen. Arets: „De bedrijven opereren in een nieuwe wereld. Daar moeten nog regels voor gemaakt worden. Net als die nu al gelden bij supermarkten.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen
menu