Groningen heeft twee nieuwe basisscholen, de Pit in Beijum en De Pol in het Zuiderpark. 'Dit is de moeilijkste school van Nederland'

Klassikaal lesgeven is er niet bij. Stilzitten mag, maar hoeft niet. Maandag openden - los van elkaar - twee nieuwe basisscholen in Groningen, De Pit en De Pol. Beide directeuren aan het woord.

Directeur Eefke Meijer van nieuwe basisschool De Pol in Groningen.

Directeur Eefke Meijer van nieuwe basisschool De Pol in Groningen. Foto: Corné Sparidaens

Freek Velthausz (62) van basisschool De Pit

De Pit is een school voor kinderen van 4 tot 18 jaar, waar geen klassen zijn, waar de grenzen vervagen, zegt directeur Freek Velthausz (62) die met ‘zijn’ nieuwe school wil tonen hoe onderwijs anno 2021 kan zijn. Het toverwoord? Motivatie.

,,We verleiden kinderen professioneel, zodat ze tot leren komen. Als ze ondervinden waarom het handig is om te kunnen lezen, schrijven en rekenen, dan leren ze het gemakkelijker. Als ze zien dat hun juf voorleest en daar niet mee kan ophouden omdat het een spannend verhaal is, dan willen ze zelf ook lezen. Als ze een kippenhok willen bouwen, zullen ze moeten kunnen meten en rekenen.’’

Fluitend naar school

De eerste dag van De Pit noemt hij zonder meer een succes. ,,In de school hing een mooie vibe met allemaal tevreden mensen. Er waren kinderen bij die al anderhalf jaar thuis zaten en die nu fluitend door de school liepen en de trampoline in elkaar zetten of de bouwhoek van de kleuters inrichtten. Ik zag blije kinderen en blije ouders. Die genoten omdat ze hun kinderen zagen genieten en omdat de deur van de school open staat.’’

Velthausz rondde in de jaren 70 de PABO af, studeerde daarna onderwijskunde en pedagogiek en werkte op diverse scholen, waaronder op PABO De Eekhorst in Assen. Ook begeleidde hij diverse scholen. De afgelopen drie jaar hield hij zich ook bezig met de oprichting van De Pit, die onder onderwijskoepel Primenius valt. ,,Ik wil de mensen in het Noorden de mogelijkheid bieden om voor ánder onderwijs te kiezen, voor niet-klassikaal onderwijs. Dat is hier bijna niet te vinden’’, zegt hij.

Zelf beslissen

De Pit is een school zonder klassen, maar met huiskamers en familiegroepen. Ieder kind kiest zelf wat het wil leren. Dat is niet makkelijk, zegt Velthausz. ,,Veel kinderen hebben moeite met die vrijheid, merkte ik vandaag al. Ik heb ze toegesproken. Ik heb gezegd: ,,Dit is de moeilijkste school van Nederland, omdat je hier een heleboel zelf moet beslissen. Dat lijkt leuk, maar het is tegelijkertijd lastig. Het is gemakkelijker als iemand tegen je zegt wat je moet doen.’’

Hij verwacht dat de leerlingen, onder begeleiding van zes leerkrachten en twee pedagogisch medewerkers die een bepaalde structuur bieden, hun weg vinden. Mocht een kind niet in vrijheid tot leren komen, dan draait De Pit in overleg met de ouders de duimschroeven een beetje aan, zegt Velthausz.

Volgens hem lijkt de manier van onderwijs van De Pit niet op die van Iederwijs. ,,Iederwijs bood educatieve hangplekken waar de kinderen tot niets kwamen. De Pit is gestructureerder, richt zich op ontwikkeling vanuit de intrinsieke motivatie en leert kinderen reflecteren, alleen al door elke dag een kwartier stil te zijn.’’

Eefke Meijer (49) van basisschool De Pol

Basisschool De Pol komt uit de koker van Eefke Meijer die enkele jaren geleden Het Eiland van Groningen begon, een plek om te spelen, leren en werken. Kinderopvang is daarvan een groot onderdeel.

Het aantal kinderen dat er dag in dag uit verblijft, groeide en groeide. Dat succes smaakte naar meer. Meijer wilde het Eiland uitbouwen met een school, gefundeerd op dezelfde principes als de opvang van de allerkleinsten.

Zin in leren

Waarom een nieuwe school in een stad die al zo veel scholen telt? ,,Omdat we op het Eiland gesterkt zijn in het vertrouwen dat veel meer mensen het plezier van leren inzien en de motivatie van samen oplossingen zoeken. Ik hoop en denk dat er steeds meer mensen zijn die zin hebben om te leren.’’

De Pol is met 12 leerlingen, in de leeftijd van 4 tot 7, klein van start gegaan, op de zolder van het Eiland aan het Zuiderpark. Daar heeft Meijer met haar team vier ruimtes gecreëerd waar de kinderen terecht kunnen: een gezamenlijke ruimte, een bibliotheek voor het klassieke leren, een ruimte waar de kinderen zich middels yoga en gymnastiek lichamelijk kunnen uitleven en het Eilab waar de kinderen kunnen bouwen en maken.

Eigen verantwoordelijkheid en zelfredzaamheid

Meijer wilde klein beginnen, met kinderen die als baby en peuter al op het Eiland zaten en op die manier gewend zijn aan ‘eigen verantwoordelijkheid’ en zelfredzaamheid. Zo helpen ze van jongs af aan mee aan het bereiden van de warme maaltijd tussen de middag. Op De Pol neemt die maaltijd en de voorbereiding ervan een belangrijke plek in.

De eerste dag was er eentje met gezonde spanning, zegt Meijer. ,,Het was ontroerend om te zien hoe de kinderen hun gang gingen in de ruimtes die wij bedacht hebben. Ze maken hun eigen onderwijs door hun vrije spel, hun belangstelling, de problemen waar ze tegenaan lopen. Dat biedt de docenten genoeg handvatten om de lessen relevant te maken.’’

De klik tussen lesstof en kind

Ze zegt dat De Pol onderwijs wil geven dat toegespitst is op de kinderen, op de dag en op de omstandigheden van het moment. ,,Er is nog geen opleiding voor het vak van de leerkracht zoals wij die wensen, maar we vinden het samen uit, trial and error, net als de leerlingen. Je hoeft het niet meteen goed te doen, als je maar nieuwsgierig blijft naar hoe het zo goed mogelijk kan. Bij De Pol gaat het om de klik tussen de lesstof en het kind.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen
Onderwijs
menu