Die linkse Bram Douwes werkt nu voor het rechtse PowNed. Hij wil verwarring zaaien

Hij is de presentator van DVHN’s webserie Bramlandt, een van de twee Linkse Mannen (lossen het op) en de nieuwe verslaggever van omroep PowNed in Den Haag. Een vreemde combinatie? Daar is het hem juist om te doen. Het woord is aan Bram Douwes.

Bram Douwes: Ik heb een hekel aan moralisme.

Bram Douwes: Ik heb een hekel aan moralisme. Foto: Peter Wassing

,,Op de eerste dag dat ik als verslaggever voor PowNed in de Kamer rondliep, kwamen mensen van de PVV naar mij toe. Die wilden met mij in gesprek. Zo van: Hé Bram, je bent nu verslaggever voor… Hé, wat leuk! En dan denk ik: ja, dit is interessant hè, want nu kom je namelijk wel dichtbij. Het is natuurlijk precies de verwarring die moet ontstaan. Daar, bij jou, bij iemand die me goed kent en bij de fervente PowNed-kijkers die denken: wat doet dit geluid nu ineens op mijn omroep?’’

Nieuwe vorm van verzuiling

,,Dat ik voor PowNed werk, gaat daar tegenin. Niet eens omdat ik ‘undercover’ zou zijn of daar sta als ‘linkse man’, hoewel het natuurlijk ‘linksiger’ is. Je kan blijven praten over de bubbels waarin we zitten of je kan iets presenteren op een platform waarop de gemene deler het simpelweg niet met jou eens is. Het idee dat kritische journalistiek gebaat zou zijn bij alleen maar naar je eigen kanaal kijken en alleen luisteren naar meningen die bij jou passen, is toch idioot? Dat is een nieuwe vorm van verzuiling. Ik vind het spannend om als verslaggever met een microfoon in mijn hand te staan waarvan mensen zeggen: wat doet die gozer nou weer met die microfoon in zijn hand?’’

Vol ironie

,,Ben ik journalist? Als journalisten dingen blootleggen die je daarvoor nog niet wist, dan ben ik dat soms per ongeluk. Soms leg ik iets bloot waarvan mensen misschien denken: het is erger dan ik dacht. En toch zou ik nooit zeggen: Bram Douwes, journalist. Dat voelt raar. Het is namelijk infotainment; als presentator probeer ik mensen ook te vermaken. Dan maak je soms een andere keuze dan de journalistieke keuze.’’

,,Wat ik wel probeer, is als presentator mensen het gevoel geven dat zij er ook iets van mogen vinden. Dan is de rol die je speelt belangrijk. Ik doe dat met een glimlach en vol ironie. Dat ironische staat dichtbij wie ik ben, maar het is ook zo dat ik vooral ‘media-dingen’ doe. En media moet je niet te serieus nemen, vind ik dan. Met een serieuze toon presenteren zou ik verschrikkelijk vinden. Bovendien: je speelt de rol van presentator en daar dan ook nog een uitvergrote versie van. Voor de camera ben ik de meeste irritante, of de meeste leuke, versie van mezelf. Het is maar net hoe mensen het opvatten. Bij PowNed kom ik ook nog eens letterlijk met een ander geluid binnen. Dat is natuurlijk precies de bedoeling. Voor mij is de uitdaging: tegenover het publiek gaan staan en dan de knuppel in het hoenderhok gooien.’’

Bedreigend en racistisch

,,Soms loopt het uit de hand, zoals in Emmen. Mensen waren bedreigend tegenover mij en racistisch tegenover iedereen die tegen Zwarte Piet was… het ontspoorde echt. Maar als je naar mijn eerste item voor PowNed kijkt, over de tweet van Baudet, zie je in de comments een soort forumdiscussie ontstaan. Dan wordt het al wat intellectueler van aard. Veel meer reacties waren negatief, maar daar heb ik geen last vast. Als mensen me gaan bedreigen misschien wel, want dat is van een ander niveau. Maar nee, ik smul van de unieke beledigingen die mensen bedenken. Als je ziet wat ze allemaal schrijven. De leukste beledigingen, die like ik. Misschien organiseer ik binnenkort wel een ik-haat-Bram-Douwes-evenement; dan mag iedereen die een hekel aan me heeft eieren naar me gooien.’’

,,Het voelt als een soort spel. Vaak zitten mensen op de bank iets te consumeren, waarna ze direct weer overgaan tot de orde van de dag. Maar blijkbaar raak ik iets waarvan, laten we ‘jij’ zeggen, zo boos wordt dat je denkt: ik moet nu iets gaan schrijven. Vervolgens ga je nadenken over wat ik heb gezegd, wat je daarvan vindt, misschien praat je er met iemand over en kom je nog tot nieuwe inzichten ook. Er gebeurt tenminste iets. Dat moeten media doen, en journalistiek eigenlijk ook, vind ik.’’

Bram Douwes in actie voor PowNed in de Tweede Kamer.

,,Nu klink ik moralistisch; dat ik het belangrijk vind dat er iets gebeurt en dat mijn items iets teweegbrengen. Ik heb een hekel aan moralisme. Ik maak me alleen wel zorgen over, hoe zeg ik dat netjes, de consumptieluiheid… Dat wat je kijkt je eigen ideeën en eigen mening bevestigt. Daarom wil ik expres een ander geluid laten horen. Met Bramlandt op de boerenvakbeurs, wat overigens geen briljant item was, vraag ik toch naar dat het tegenwoordig duurzaam en ecologisch moet. Omdat ik daarmee wil zeggen: de wereld is genuanceerder dan je denkt.’’

’Shell en de Gasunie hoeven mij nooit te bellen’

,,Het is dus toch een interessante vraag: ben je journalist? Ik zei dat ik het nooit op mijn kaartje zou schrijven, maar als nu naar mezelf luister, dan weegt het journalistieke aspect vaak zwaar in de keuzes die ik maak. Toen ik de opening van het Forum presenteerde, vroeg Tim den Besten (hij presenteert daar nu zijn eigen talkshow, red.) aan mij: ben jij een broodpresentator? Ik moest daar even over nadenken, en ik zei nee. Het maakt mij namelijk wel uit voor wie ik sta te presenteren. Shell en de Gasunie hoeven mij nooit te bellen. Dat ga ik nooit doen. Bij PowNed, ook op het eerste gezicht een vreemde match, is het een journalistieke keuze. Daar ga ik het spel aan met het publiek. Als Shell mij vraagt om een ‘schurende column’ te schrijven en ze geven mij daar 2000 euro voor… dat zal ik nooit doen. Als je er zo in staat, dan ben je misschien toch meer journalist dan presentator.’’

,,Ik volg ook ongelofelijk veel nieuws. Elke dag begint bij mij met twee uur lang zien wie er te gast waren in talkshows, stukken van interviews terugkijken; alles consumeren. Ik denk veel na over de bubbels en de groepen in onze samenleving. Wat beweegt Farmers Defence Force aan de ene kant en Extinction Rebellion aan de andere kant? Hoe zit dat en hoe sta ik daar zelf in? Hopelijk zie je die worsteling terug in mijn filmpjes. Die zijn niet rechtlijnig, zo van: Bram vindt dit en dat. Bram loopt ook rond met een blik die zegt: wat doe ik hier eigenlijk, wat vind ik hier eigenlijk van, waar moet ik heen, komt dit goed? Dat zal je bij PowNed nog veel meer gaan zien.’’

Geen onderzoeksjournalistiek

,,De realiteit is volgens mij: je weet het niet altijd en de waarheid is niet duidelijk, maar we doen allemaal alsof het zwart-wit is en alsof de problemen zo opgelost zijn. Daarom maken Wilbert (van de Kamp, red.) en ik De Linkse Mannen lossen het op . Dat is natuurlijk een satire op het feit dat er geen eenvoudige oplossing is. Dat is, met Dagblad van het Noorden en wat ik nu bij PowNed kan doen en maken, de basis van mijn werk. Daar ben ik heel blij mee, want zo breng ik toch wat teweeg. Het is geen onderzoeksjournalistiek, die mensen hebben veel meer impact en daar kan ik niet bij in de schaduw staan. Maar ik vind dit spannender dan voor BNN-VARA een programma presenteren over kunst en cultuur. Dat is wel leuk en maakt je misschien bekender, maar het zet toch niks in beweging?’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen
menu