Eén slag gewonnen, maar kou over omstreden deals Eemshaven is nog niet uit de lucht voor Groningen Seaports

Zijn zaak staat centraal in alle commotie over omstreden gronddeals in de Eemshaven. Maar boer Nico Wiertsema kreeg dinsdag nul op rekest bij het gerechtshof. Toch is voor Groningen Seaports daarmee de kous nog niet af.

De Eemshaven in vogelvlucht, met vooraan de zuidoostelijke uitbreiding (met het Google-datacenter) waarover nu commotie is ontstaan.

De Eemshaven in vogelvlucht, met vooraan de zuidoostelijke uitbreiding (met het Google-datacenter) waarover nu commotie is ontstaan. Foto: Archief DvhN

Groningen Seaports heeft niet onrechtmatig gehandeld bij de onderhandelingen met boer Nico Wiertsema uit Garsthuizen. Dat oordeelt het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden in een procedure die de akkerbouwer had aangespannen over een gronddeal met de havenbeheerder. Zijn schadeclaim van bijna 4 miljoen is afgewezen.

Boer in de problemen na afgeblazen verkoop grond Eemshaven

Wiertsema dacht begin 2011 een afspraak met Groningen Seaports (GSP) te hebben over de verkoop van zijn bedrijf met 74 hectare landbouwgrond voor de uitbreiding van de Eemshaven. Die deal werd echter eind dat jaar afgeblazen. Op dat moment had Wiertsema al een nieuw bedrijf gekocht zodat hij zich zag gedwongen een deel van zijn grond bij de Eemshaven alsnog aan een collega te verkopen.

De koper Bakker Bierum verkocht het land van de akkerbouwer vervolgens voor drie keer de prijs door aan GSP, die het op zijn beurt weer voor nog eens dik 2,5 keer zoveel geld doorschoof naar Google. Die bouwde er een nieuw datacenter. Wiertsema voelt zich bedonderd: volgens hem heeft de havenbeheerder onder één hoedje gespeeld met Bakker Bierum.

Kruistocht tegen ‘vriendjespolitiek’ en delen ‘voorkennis’ door havenbeheerder

Sinds hij de deal van 8 miljoen zag afgeblazen, voert Wiertsema een juridische kruistocht tegen Groningen Seaports. In 2018 beschuldigde hij de havenbeheerder in Dagblad van het Noorden van vriendjespolitiek en het delen van ‘voorkennis’ met Bakker over de komst van Google.

Begin dit jaar stond de kwestie centraal in een geruchtmakende reconstructie waarin actualiteitenprogramma Nieuwsuur een web van deels geheime afspraken blootlegde. Daarbij zou Bakker Bierum voor tientallen miljoenen zijn bevoordeeld ten koste van andere landbouwbedrijven met grond rond de Eemshaven, en op de koop toe lucratieve windmolenrechten toegezegd zou hebben gekregen.

Groningen Seaports: ‘Verkoop was altijd onder voorwaarde groen licht door bestuur’

Volgens het hof was de gronddeal waar Wiertsema het havenbedrijf aan wil houden, echter niet rond. De havenbeheerder heeft altijd een voorbehoud gemaakt: de overeenkomst zou pas rechtsgeldig zijn als de overheidsaandeelhouders in het algemeen bestuur van GSP groen licht zouden geven. Toenmalig directeur Harm Post mocht tot hooguit 1 miljoen aan investeringen zelfstandig beslissen.

Tot een oordeel van het bestuur is het echter nooit gekomen omdat Microsoft afhaakte als kandidaat-koper. Toen GSP later wél tot zaken kwam met Google, had Wiertsema zijn grond al aan Bakker verkocht. Dat die deal rond zou komen, viel nog niet te voorzien toen de havenbeheerder nog met de akkerbouwer aan de onderhandelingstafel zat. Er was dus ook geen reden voor GSP om dat met hem te delen, oordeelt het hof in navolging van een eerder vonnis van de Groningse rechtbank.

Hof: teleurstelling boer is ‘invoelbaar’ gezien verwachtingen en ‘ongelukkige communicatie’

Dat Wiertsema teleurgesteld is over de gang van zaken, is volgens de rechters ,,zonder meer invoelbaar’’. Ook de communicatie van de kant van GSP ,,verdient bepaald niet de schoonheidsprijs’’. Zo verzekerde oud-directeur Harm Post de akkerbouwer destijds dat zijn ,,voorstellen altijd door het algemeen bestuur komen’’. Dat een ander directielid hem zei dat het bestuur toestemming zou hebben geweigerd terwijl ze de deal nooit heeft gezien, is ,,bepaald ongelukkig’’. Maar dat Microsoft afhaakte en er dus geen reden meer was voor de deal met Wiertsema, valt volgens het hof geen van de partijen te verwijten.

De havenbeheerder reageerde gisteren op zijn website opgetogen op de uitspraak van het hof. ,,GSP gaat ervanuit dat met deze uitspraak van het Gerechtshof een eind is gekomen aan deze langslepende kwestie.’’ Of Wiertsema nog in cassatie bij de Hoge Raad gaat, is onduidelijk: hijzelf en zijn advocaat waren dinsdag niet bereikbaar voor een reactie.

Kou pas echt uit de lucht als ook diepgaand onderzoek positief uitpakt

Maar ook als de akkerbouwer zijn kruistocht staakt, is de kou voor GSP nog niet uit de lucht. De overheidsaandeelhouders in het algemeen bestuur, de provincie Groningen en de gemeenten Eemsdelta en het Hogeland, hebben hoogleraar Marcel Boogers ingehuurd om de beschuldigingen van ‘vriendjespolitiek’, het delen van bedrijfsgevoelige ‘voorkennis’ en van investeringsbeslissingen die de bestuurlijke bevoegdheden ver te boven gaan, tot de bodem uit te zoeken.

Boogers is inmiddels in de archieven gedoken en praat de komende tijd met alle betrokken (oud-)directeuren en bestuurders om de onderste steen boven te krijgen. De Twentse hoogleraar regionaal bestuur verwacht na de zomer zijn bevindingen te presenteren. Daarbij moet duidelijk worden of de deals rechtmatig waren. Ook moet Boogers uitzoeken wat er klopt van de beschuldigingen van Nieuwsuur dat bestuurders hun bevoegdheden te boven zijn gegaan, dat de aankoopprijs voor de grond ver boven de marktwaarde lag en dat Bakker strategische informatie en windmolenrechten zouden zijn toegespeeld.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen
menu