Een criminele burgerinfiltrant hielp justitie bij het oprollen van een internationale drugslijn. Vandaag moeten 9 verdachten zich verantwoorden voor de rechter

Aangetroffen pistolen. FOTO OM

In de rechtbank in Leeuwarden is vandaag (vrijdag) een pro-formazitting tegen negen verdachten in een onderzoek naar internationale drugshandel. Iedere verdachte staat apart voor de rechter.

Wat gebeurt er op een pro-formazitting?

Een zaak moet na een bepaalde tijd in een zitting worden behandeld. Dat is wettelijk bepaald. Als het onderzoek nog niet is afgerond, volgt eerst een pro-formazitting. Dat betekent ‘voor de vorm’. Op zo’n zitting leest de officier van justitie (Openbaar Ministerie) de tenlastelegging voor en meldt hij de stand van zaken van het nog lopende onderzoek.

De zaak wordt dan nog niet inhoudelijk behandeld en er zal dus ook geen strafeis volgen door het Openbaar Ministerie. Ten slotte wordt er tijdens een pro-formazitting een oordeel geveld over de voorlopige hechtenis van de verdachten. Deze kan worden opgeschort of verlengd.

Zijn de zittingen in de rechtbank?

Ja, de rechtbanken hebben zittingen ter plaatse deels weer hervat. Om 9.00 uur opent de rechtbank in Leeuwarden de zaal voor de eerste verdachte. Voor iedere verdachte staat drie kwartier gepland. De laatste verdachte is, zoals het nu staat, om 16.00 uur aan de beurt.

Wie staan er vandaag terecht?

De verdachten zijn afkomstig uit Zurich (55), Franeker (34 en 29 jaar oud), Leeuwarden (33, 34, 46 en 49 jaar oud), Noardburgum (41) en de Finse hoofdstad Helsinki (46). Enkele van deze verdachten zijn lid van zogeheten Outlaw Motorcycle Gangs (OMG’s). Het gaat om een lid van de Hells Angels Harlingen, een lid van de Hells Angels Finland en een lid van de Red Devils in Leeuwarden.

Met name de rol van de 46-jarige man uit Leeuwarden is interessant. Hij was na een jarenlange gevangenisstraf weer voorwaardelijk in vrijheid gesteld, maar schond een van die voorwaarden toen bleek dat hij weer in contact stond met leden van de Hells Angels. Hij mocht ook niet meer op de terreinen en in de clubhuizen van de motorclub komen. Hij had nog een voorwaardelijke straf van 4,5 jaar openstaan.

De man is op 15 november 2011 in Noorwegen veroordeeld tot 11 jaar cel wegens de import van 30 kilo amfetamine. Ook is hij op 27 januari 2012 in Finland tot 720 dagen gevangenisstraf veroordeeld vanwege de import van cocaïne en amfetamine. Vanaf eind februari 2014 mocht hij zijn straf in Nederland uitzitten.

Waar gaat de zaak over?

Met 170 medewerkers van de politie en Defensie zijn op maandag 2 maart op zeventien locaties invallen gedaan. In eerste instantie werden zeven mensen opgepakt. Daarna volgden nog meer. Het Openbaar Ministerie (OM) zei donderdag dat er inmiddels elf andere verdachten zijn aangehouden, maar na verhoor zijn heengezonden. Zij speelden een rol bij het witwassen van geld of bij de productie of het transport van drugs. ,,Er is geen grond hen voor te geleiden, of voor voorarrest, maar zij blijven wel verdachten en er zal proces-verbaal tegen hen worden opgemaakt’’, aldus het OM.

Waar worden de negen die vandaag terechtstaan van verdacht?

Zij worden verdacht van witwassen, vuurwapenbezit, bezit van harddrugs, internationale handel in harddrugs en/of deelname aan de criminele organisatie.

Wat heeft de politie zoal aangetroffen in deze zaak?

Maandag 2 maart is een transport van 86 pakketten speed onderschept in Groningen op de snelweg A7, vlak voor de Duitse grens. Elk pakket was ongeveer een kilo zwaar. Deze partij had een geschatte straatwaarde (in Finland) van 700.000 euro.

Ook heeft het OM tijdens het onderzoek zicht gekregen op voorbereidingen van een transport van 300 kilo cocaïne van Zuid-Amerika naar Australië.

Daarnaast leidde een aantal in opdracht van de officier van justitie gedane drugsaankopen, zogenoemde pseudokopen, bij enkele verdachten tot het opsporen van een drugslijn tussen Friesland en Engeland en Ierland.

Er is ook beslag gelegd op vijf vuurwapens met bijbehorende munitie, boksbeugels en pepperspray. Een aantal wapens werd gevonden in een plastic tonnetje in de grond. Ook zijn bij de doorzoekingen 16 blokken hasj gevonden en ruim 300 hennepplanten, kleine handelshoeveelheden speed en gebruikershoeveelheden cocaïne, ghb en xtc en middelen die gebruikt worden om drugs te versnijden. Op een van de adressen zijn de restanten aangetroffen van een ondergrondse hennepkwekerij.

Daarnaast is beslag gelegd op een woning met een woz-waarde van zo’n 350.000 euro, enkele dure horloges en drie voertuigen, waaronder een BMW met een waarde van rond de100.000 euro. Op verschillende plekken is voor bijna 100.000 euro aan contant geld aangetroffen, meest in euro’s, maar ook in Noorse en Deense kronen.

Wat maakt deze zaak zo interessant?

Het gebruik van een criminele burgerinfiltrant maakt dat de zaak landelijk is opgepikt, zegt OM-woordvoerder Bart Olmer. ,,Dat was lang geleden.’‘ Twintig jaar maar liefst. ,,Dat zorgt ervoor dat de zaak nu zo in de belangstelling staat.’‘

Vrijdag bij de zitting zijn meerdere cameraploegen aanwezig. Via een Skype-verbinding luisteren verslaggevers van zo’n beetje alle landelijke en regionale media mee. De rol van de infiltrant, in het dossier A-4110 genoemd, zal tijdens de zittingen ook worden besproken door het Openbaar Ministerie.

Wat heeft de infiltrant gedaan?

Hij heeft meegewerkt aan het onderzoek en wordt door politie en justitie gezien als een ‘bijzonder opsporingsmiddel’. Hij gaf de recherche een inkijk in het criminele milieu waar hij deel van uitmaakte. Het dossier dat tegen de verdachten is opgebouwd, was zonder zijn hulp nooit zo sterk geweest, schreef het Openbaar Ministerie al.

Een criminele burgerinfiltrant is iemand die zelf actief is of is geweest binnen groeperingen die criminele activiteiten uitvoeren. De politie ronselt niet actief, aldus rechercheofficier Corien Fahner. ,,Soms stuiten we op criminelen die ons iets kunnen en willen vertellen. Niet iedereen is daar geschikt voor. Diegene moet een dubbelrol kunnen spelen, want hij werkt zowel met zijn connecties uit de drugswereld als met politie en justitie nauw samen.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen
menu