Experts kraken 'naïef' contract Rijksuniversiteit Groningen met Confucius Instituut. Hoogleraar mag imago China niet beschadigen: 'Spoort niet met academische vrijheid'

Het Confucius China light festival in de Hortus in Haren in 2011. Foto Duncan Wijting/DvhN

RUG-hoogleraar Chinese taal en cultuur Oliver Moore moet zich aan de Chinese wet houden en mag het imago van China niet beschadigen. Hij is in dienst bij de universiteit, maar zijn salaris wordt voor de helft betaald door het Confucius Instituut, een organisatie die valt onder de Chinese overheid.

Dat meldt de NOS op basis van contracten die zij heeft ingezien tussen de RUG en het Confucius Instituut. Deze werden in 2018 openbaar gemaakt na een wob-verzoek van studentenbeweging Democratische Academie Groningen.

Moore werd in 2016 benoemd op de leerstoel Chinese taal en cultuur. In het contract tussen de RUG en het Confucius Instituut, dat dateert van 2014, is onder andere opgenomen dat de Chinese partner de overeenkomst eenzijdig kan opzeggen, als onderwijs- en onderzoeksactiviteiten ‘de Chinese wet serieus overtreden of het imago van China zware schade toebrengen.’

Overeenkomst spoort niet met academische vrijheid

Tegenover de NOS reageren verschillende academici kritisch op de voorwaarden in het contract. Zo noemt Rob de Wijk, hoogleraar internationale relaties en veiligheid aan de Universiteit Leiden, het ‘naïef’: ,,Deze overeenkomst spoort niet met de academische vrijheid.’’

Clingendael-expert Ingrid D’Hooghe legt uit dat steeds meer onderwerpen taboe worden in China, zoals Tibet, de Oeigoeren, Taiwan en de oorsprong van het coronavirus: ,,Als die hoogleraar een onwelgevallige uitspraak doet, kan China de clausule over imagoschade gebruiken als een stok om mee te slaan.’’

Onlangs werd de samenwerking van de RUG met het Confucius Instituut ondanks kritiek stilzwijgend verlengd. Volgens D’Hooghe is het jammer dat er niet heronderhandeld is bij de verlenging, omdat op die manier de vrijheid van onderwijs en onderzoek gewaarborgd had kunnen worden.

Reactie RUG

Het College van Bestuur van de RUG is het niet eens met de lezing van de experts. Tegenover de NOS stelt zij dat dit ‘de academische vrijheid niet onder druk zet’. De hoogleraar heeft volgens de universiteit een vaste aanstelling bij de Faculteit der Letteren en krijgt zijn salaris via de RUG uitbetaald. ,,Hij is dus als persoon en wetenschapper niet afhankelijk van financiering door Hanban.”

Ook meldt ze dat op dit moment geen mogelijke misstanden bij het Confucius Instituut bekend zijn. Wel laat de universiteit weten dat de overeenkomst met hoogleraar Moore binnenkort verloopt en zal worden geëvalueerd.

Petitie

RUG-studente Elyse (25) uit Hong Kong startte begin februari een petitie om de Groningse samenwerking met het Confucius Instituut stop te zetten. ,,De reden waarom ik deze petitie startte, is het risico van spionage. De invloed van de CCP is in het Westen een voortdurende punt van zorg, zoals Huawei en WeChat. En instellingen zijn door contract gebonden aan de Chinese wet, die op verzoek informatie moeten verstrekken aan de Chinese overheid’’, zei ze in gesprek met het Dagblad van het Noorden. Xuefei Knoester-Cao doet de inhoud van de petitie af als ‘nepnieuws’.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen
menu