Gemeenten in Groningen vergoeden deze 'wappiezorg' voor jeugd. 'Pure volksverlakkerij'

Een deel van het jeugdzorggeld van Groninger gemeenten is in het vergoeden van onbewezen alternatieve therapieën gestoken. Na kritiek van hoogleraar Laura Batstra is een deel van die ‘wappiezorg’ stopgezet.

Paardencoaching en het masseren van de hoofdhuid oftewel 'access bars' zijn alternatieve, onbewezen behandelingen. Fotocollage: Alie Veenhuizen/Shutterstock

Paardencoaching en het masseren van de hoofdhuid oftewel 'access bars' zijn alternatieve, onbewezen behandelingen. Fotocollage: Alie Veenhuizen/Shutterstock

Dit bevestigen gemeenten in Groningen en het bedrijf Samen Sterk Zorg in Emmen. Directeur Hendrike Dijks van Samen Sterk Zorg bevestigt dat in ieder geval de CREF-behandelingen zijn stopgezet. ‘CREF’ is paardencoaching tegen vermeende hechtingsproblemen die voor of tijdens de geboorte zouden zijn ontstaan en is volgens de Vereniging tegen de Kwakzalverij pure volksverlakkerij.

Drentse gemeenten in de regio Emmen zeggen dat ze vergoeding van onbewezen zorg al eerder hebben beëindigd. Uit reacties van gemeenten en het bedrijf blijkt echter dat een ander deel van de alternatieve zorg toch nog doorloopt in andere Drentse gemeenten. Het gaat om therapieën zoals het masseren van vermeende hersenbanen (‘access bars’) en het coachen met paarden.

‘Is er tussendoor geglipt’

Nadat hoogleraar Batstra aan de bel trok bij de gemeente Groningen en het Regionaal Inkooporgaan Groninger Gemeenten (RIGG) heeft dat RIGG de eisen aan zorg die verleend wordt door onderaannemers van Samen Sterk Zorg verscherpt.

Wethouder Peter Verschuren (SP) van Midden-Groningen laat namens het RIGG weten dat de vergoeding van deze zorg via Samen Sterk Zorg er ‘tussendoor geglipt’ is. ,,We vergoeden als RIGG alleen bewezen effectieve zorg’’, zegt Verschuren. ,,Deze zorgaanbieder is pas sinds 2018 actief en heeft ons niet gemeld dat met onderaannemers gewerkt wordt. Toen we signalen kregen dat deze zorg geleverd werd, hebben we meteen actie ondernomen.’’

Volgens Samen Sterk Zorg wordt de alternatieve zorg geboden omdat ouders daar nu eenmaal om vragen. ,,Er zijn zorgklanten die zich eindelijk geholpen voelen door deze zorg, omdat ze hun vragen niet beantwoord kregen in de reguliere zorgwereld’’, zegt directeur Hendrike Dijks. ,,Wanneer een ouder of een kind behoefte heeft aan een bepaalde vorm van behandeling en wij zien een gegronde positieve verandering in de situatie van de zorgklant dan lijkt ons dat de enige juiste behandeling.’’

Tekorten bij gemeenten door jeugdzorg

Hoogleraar orthopedagogiek Laura Batstra wijst er daarentegen op dat deze vormen van alternatieve zorg wetenschappelijk onbewezen en theoretisch slecht onderbouwd zijn ,,om niet te zeggen belachelijk’’. De ‘wappiezorg’ zoals zij het noemt kan ook schadelijk zijn, zij kent daar concrete voorbeelden van. ,,Een onopgeleide ‘zorgverlener’ die denkt met hypnose ADHD en autisme te kunnen genezen, is niet onschuldig en ongevaarlijk. Kinderen kunnen er van in de war raken en bovendien blijft echte hulp uit’’, schrijft Batstra in een opinie-artikel in Dagblad van het Noorden .

Daar komt bij dat er grote tekorten zijn aan jeugdzorggeld, en dat gemeenten in Groningen en Drenthe al fors hebben moeten bezuinigen omdat de kosten van jeugdzorg uit de pan rijzen. Batstra vindt het niet te verkopen dat een deel van het geld aan onbewezen behandelingen wordt verspild.

Wethouder Verschuren stelt dat het ‘slechts’ om 50.000 euro per jaar aan vergoedingen gaat van Samen Sterk Zorg. ,,Dat is een beperkt bedrag op de 200 miljoen euro per jaar aan jeugdzorgbudget van het RIGG.’’ Verschuren sluit niet uit dat andere zorgbedrijven toch ook alternatieve jeugdzorg vergoeden, bijvoorbeeld via persoonsgebonden budgetten.

Teleurgestelde aanbieders

De gemeenten Borger-Odoorn, Coevorden, De Wolden, Emmen, Hoogeveen, Meppel en Westerveld kopen samen de jeugdhulp in en hebben de eisen in 2020 verscherpt om onbewezen en ‘ongekwalificeerde’ zorg te voorkomen. ,,Dat heeft tot teleurgestelde aanbieders geleid’’, zegt de woordvoerder van Emmen. ,,Wij kopen geen alternatieve therapieën in.’’

De gemeenten zeggen kritisch te kijken naar de hulp en de producten die geboden worden. ,,Ook nu naar aanleiding van het artikel van Laura Batstra blijven we kritisch op onze eigen werkwijze en op onze eigen toekenningen. We houden aanvragen zorgvuldig tegen het licht en indicaties worden niet vanzelfsprekend verlengd. Bovenaan staat dat we willen blijven garanderen dat kwetsbare kinderen de hulp blijven krijgen die ze nodig hebben.’’

Op de website van Samen Sterk Zorg bieden diverse paardencoaches zich aan. Batstra heeft signalen dat die zorg in Drenthe toch nog vergoed wordt met als argument dat ouders erom vragen. ,,Natuurlijk is dit aantrekkelijk voor ouders’’, stelt ze.

,,Paardrijles kan een kind ook goed doen, maar is duur. Noem je het coaching met enige blabla er omheen, dan betaalt de gemeente het opeens. Ik twijfel er niet aan dat veel van dit soort zorg/aandacht op de korte termijn goed doet. Maar we moeten ons heel goed realiseren dat er op dit moment kinderen en gezinnen met ernstige problematiek onvoldoende hulp krijgen omdat er zoveel middelen gaan naar milde problemen waarbij het heel gemakkelijk is om op korte termijn met wat aandacht verbetering te realiseren. En gemeenten mogen zich daarnaast goed realiseren dat ze met het vergoeden van CREF of access bars een positief signaal afgeven over deze onzinzorg.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen
menu