Wielrennen wordt steeds populairder en in Groningen helemaal

Henrieke Wijnsma kijkt vanuit de deuropening van wielercafé Spaak toe hoe wielrenners zich verzamelen voor de wekelijkse zondagrit. Foto: Reyer Boxem

Rij in of rond de stad Groningen op een willekeurig tijdstip op een willekeurige weg, en de kans is reëel dat je er een ziet. Een wielrenner om precies te zijn. De sport is ongekend populair en daar kunnen ze bij wielercafé Spaak in Stad over meepraten.

Geel, groen, wit en wit met rode bolletjes. Achter het raam van wielercafé Spaak wapperen slingers met herkenbare wielershirts uit de Tour de France, die zondag na drie weken eindigt op de Champs-Élysées in Parijs.

Aan de muur binnenin het pand aan de Oude Boteringestraat hangen fietsen in allerlei soorten en maten. Deze overzien als het ware de zaak, met haar frisse groene planten, industriële uiterlijk en talloze fietsgerelateerde memorabilia.

Spaak ademt wielrennen.

Iedereen moet zich thuis kunnen voelen

Het bekendste wielercafé in het noorden zag in 2016 het levenslicht en is sindsdien uitgegroeid tot toevluchtsoord voor menig sportieve fietser en wielerliefhebber.

Naast koffie (of ander drinken) en iets te eten, kun je bij Spaak terecht voor een nieuwe fiets, alsook het laten repareren van je huidige exemplaar. En om zich te onderscheiden van de bestaande fietsenwinkels verkoopt Spaak bijzondere merken als Basso, Kona en Roetz.

Het geheime ingrediënt van Spaak is het huiskamergevoel, zegt eigenaresse Henrieke Wijnsma, Friezin van geboorte. „Iedereen moet zich hier thuis kunnen voelen. Zo komen mensen hier ook gewoon wielrennen kijken of gebruiken het als flexwerkplek.”

Een stijgend aantal wielrenners

Spaak plukt de vruchten van een steeds populairder wordende sport. Sterker nog: volgens onderzoek van sportkoepel NOC*NSF behoort sportief fietsen, waaronder wielrennen valt, de laatste jaren tot een van de snelst stijgende sporten in Nederland, qua aantal deelnemers.

Zo is de Nederlandse Toer Fiets Unie (NTFU) de sterkst gestegen sportbond in de periode tussen 2013 en 2018, van 57.000 leden naar 74.000. Daarnaast maten de laatste officiële cijfers van NOC*NSF 1.218.000 sportfietsers in 2018. En hoewel nieuwe cijfers nog niet bekend zijn, erkennen zowel de NTFU als de Koninklijke Nederlandse Wielren Unie (KNWU) dat het aantal wielrenners almaar stijgt.

De sport is volgens beide Unie’s vooral populair onder mensen die in hun vrije tijd, wanneer het ze maar uitkomt, de fiets uit de schuur pakken en - vaak alleen, soms met een groepje - een x-aantal kilometers afleggen. Zonder (club)verplichtingen. Zij schrijven zich over het algemeen nergens in, wat het vaststellen van de exacte groei van het wielrennen bemoeilijkt.

Nog altijd vooral een mannenwereld

Het zijn onder andere deze mensen die zich aansluiten bij de zaterdag- en /of zondagochtendritten die Spaak organiseert. De ritten trekken een mix aan van jong en oud, man en vrouw, beginnend en gevorderd. Soms wel meer dan honderd personen, afhankelijk van het weer. „Vrijblijvend, zonder enige verplichting”, aldus Wijnsma.

Het is volgens haar tekenend voor de variëteit en populariteit van het huidige wielrennen. De man van middelbare leeftijd, die met een zeemleer tussen de benen op een racefiets de wind trotseert, staat er niet meer alleen voor. Zo stappen ook steeds meer vrouwen op de fiets.

„Toch is deze sport in verhouding nog altijd vooral een mannenwereld. Vaak is het tijdens de ritten 90/10 of 80/20 in het voordeel van mannen. Vrouwen denken vaak dat ze qua niveau niet mee kunnen. Jammer, wielrennen is juist een sport waarbij je erachter komt dat je zoveel meer kunt dan je denkt. Dat is het mooie eraan.”

Groningen is fietsstad pur sang

Met trotse blik overziet Wijnsma, net als de fietsen aan de muur, haar zaak. Het is een komen en gaan van mensen die een bakje koffie bestellen, of een fiets langs brengen ter reparatie. Zo te zien gedijt een wielercafé als Spaak uitstekend in de stad Groningen. Dat is niet zomaar een schot in de roos, erkent de eigenaresse.

„Groningen is een fietsstad. De hele binnenstad is erop ingericht, iedereen is eraan gewend. Fietsen zit er bij de meeste mensen al van jongs af aan in.” Ze lijkt gelijk te hebben, aangezien ruim 60 procent van de verplaatsingen in de stad Groningen op de fiets wordt gedaan en de Grote Markt een van de drukste fietspunten in Nederland is.

„Daarbij kennen Stad en de nabije omgeving zo’n tien fietsclubs, dat is redelijk veel”, vervolgt Wijnsma. Ze ziet dat steeds meer mensen een racefiets aanschaffen. Maar waar die hype vandaan komt, weet ze niet precies. „Waarschijnlijk omdat wielrennen voor alle leeftijden is, fysiek weinig belastend en een makkelijke manier om de natuur te verkennen. Je bent zo de stad uit.”

Saamhorigheid en koffie

Het belangrijkste voor Wijnsma zelf is de saamhorigheid die de sport met zich meebrengt. Want wielrennen behelst meer dan alleen de fiets. Wielrenners zijn volgens haar over het algemeen vaak vrijere geesten, die onder het genot van een kop koffie filosoferen over wat er in de wereld gaande is.

Vandaar ook de combinatie tussen koffie en koers.

„Koffie is een enorm ding in de wielerwereld”, zegt Wijnsma. Daarnaast blijkt het cafeïnehoudende drankje een middel om mensen buiten de wielerwereld kennis te laten maken met de sport. „Bij Spaak komen ook mensen langs die niets met wielrennen hebben, maar wel met koffie. Zo raken ze toch besmet met de fiets.”

‘Fietsen is meer dan fietsen alleen’

Marinke Kerkhoff (29) is sinds anderhalf jaar verknocht aan het wielrennen.

Hoe is de liefde begonnen?

„Een vriend raadde mij aan om eens mee te doen met de Women’s Ride van Spaak, die op woensdagmiddagen wordt verreden. Ik maakte in mijn eentje af en toe tochtjes, maar wist bijvoorbeeld nog niet hoe in een groep te fietsen. Daar ging ik dan op mijn stalen racefiets. Ik moest wel even een drempel over, vond het spannend, maar het bleek ontzettend leuk te zijn.”

Sindsdien zijn jij en je fiets onafscheidelijk?

„Ik heb inmiddels een nieuwe fiets, maar rij er inderdaad elke week op. Ik doe nog altijd mee met ritten van Spaak. Het is een enthousiaste groep mensen, waarvan de samenstelling elke keer weer verschilt. Of je nou nieuw bent of ervaren, iedereen helpt elkaar. Het is vooral de open sfeer en de laagdrempeligheid die mij aanspreekt. Dat past ook bij het wielrennen.”

Koffie of de fiets?

„Haha, dat is een lastige vraag. Goede koffie is als een fiets: het hoort bij wielrennen. Veel wielrenners zien een bakje als prestatiebevorderend, maar het is ook van belang voor het sociale aspect. Je leert mensen kennen tijdens het koffiedrinken voor of na een rit. Appeltaartje erbij. Maar om op je vraag ter te komen, zou ik uiteindelijk toch voor de fiets kiezen.”

Wat zou je zeggen tegen de niet-fietser?

„Kom een keertje langs bij Spaak. Drink er een bakje koffie, en als het je wat lijkt: fiets gewoon eens mee. Of je nou vrouw bent of man. Naast het wielrennen zelf, waarbij je je grenzen kunt verleggen, is het leuk om nieuwe mensen te leren kennen. Ik heb er vrienden aan overgehouden. Sterker nog: ik heb er mijn huidige vriend ontmoet. Fietsen is veel meer dan fietsen alleen.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen
menu