Groninger specialist betogingsrecht: Burgemeester Halsema stond voor duivels dilemma

Veel kritiek op Halsema wegens grote demonstratie op de Dam ANP

Burgemeester Femke Halsema stond bij de demonstratie in Amsterdam voor een duivels dilemma, stelt jurist Berend Roorda, universitair docent aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Roorda is gespecialiseerd in het betogingsrecht. Hij is de eerste om te beamen dat demonstreren een grondrecht en een groot goed is. Maar, zegt hij erbij, aan dat recht mag de burgemeester (of in dit geval de voorzitter van de veiligheidsregio) beperkingen opleggen als hij/zij dat noodzakelijk acht en dat kan onderbouwen.

,,Een burgemeester moet zich tot het uiterste inspannen om het demonstratierecht mogelijk te maken'', legt Roorda uit. ,,Maar in dit geval viel er heel veel voor te zeggen om daaraan beperkingen op te leggen. Zoals het bewaren van anderhalve meter afstand tussen de deelnemers onderling of het toelaten van een maximum aantal deelnemers. Die beperkingen kunnen voorafgaand, maar ook tijdens de demonstratie worden gesteld.''

Complicerende factor

Demonstranten dienen zich te houden aan de beperkende maatregelen. Als dat niet gebeurt, mag de burgemeester besluiten de demonstratie verdergaand te beperken of zelfs te beëindigen. Maar dat mag alleen als dat noodzakelijk is vanwege -  bijvoorbeeld - de bescherming van de gezondheid. In dit geval waren er veel meer demonstranten dan verwacht, waardoor zij zich niet meer aan de anderhalve-meterafspraak konden houden.

,,Maar er was wel een complicerende factor'', zegt Roorda. ,,De demonstratie was gericht tegen politiegeweld. En degene die de beëindiging van de demonstratie had moeten uitvoeren wás de politie. Dus het gevaar dat het zou uitdraaien op rellen, was levensgroot.''

Eigen verantwoordelijkheid van demonstranten

De burgemeester stond daarom volgens Roorda voor een duivels dilemma. ,,Ik ken de precieze situatie natuurlijk niet, maar ik ben blij dat ik niet in de schoenen van mevrouw Halsema sta. Ze had misschien terplekke duidelijker moeten maken dat de mensen echt hun eigen gezondheid en die van anderen in gevaar brachten door zo dicht op elkaar te staan. En dat ze dus in het belang van ieders veiligheid moesten vertrekken. En je kunt haar misschien verwijten dat ze het aantal deelnemers verkeerd had ingeschat, gezien voorgaande demonstraties in het buitenland.''

Roorda vindt echter dat er ook meer vingertjes naar de demonstranten zelf mogen wijzen. ,,Je hebt als burger ook een eigen verantwoordelijkheid. De deelnemers hebben de volksgezondheid in gevaar gebracht. Iedereen in Nederland wéét dat we momenteel anderhalve meter afstand moeten bewaren. Ze hadden ook zelf kunnen beslissen de Dam te verlaten toen ze merkten hoe vol het was.''

Nieuws

Meest gelezen

menu