Financiële risico's bij grote bouwplannen als De Suikerzijde en Stadshavens in stad Groningen onvermijdelijk. Gemeenteraad moet er niet aan denken dat marktpartijen in zwaar weer terechtkomen

Grote bouwplannen als De Suikerzijde en de Stadshavens in de stad Groningen zijn nodig, maar er is ook een waarschuwing: financiële risico’s voor de gemeente kun je niet wegpoetsen.

Een schets van de wijk Stadshavens aan de kant van het Damsterdiep. Het kanaal komt daarop als vijver terug, met een kade langs de flats en een groene oever aan de straatkant.  Daar komen bredere fietspaden.

Een schets van de wijk Stadshavens aan de kant van het Damsterdiep. Het kanaal komt daarop als vijver terug, met een kade langs de flats en een groene oever aan de straatkant. Daar komen bredere fietspaden. Illustratie: gemeente Groningen

Projectmanager Robert Leverman van de gemeente Groningen presenteerde woensdag de eerste plannen voor de Stadshavens aan de raad en legde uit dat financiële tegenvallers altijd op de loer liggen. Bij de bouw van 3300 woningen aan de Stadshavens (34,5 hectare) en 5000 woningen op De Suikerzijde (160 hectare) worden contracten afgesloten met woningcorporaties en bouwconcerns.

De gemeenteraad wil weten hoe groot de risico’s zijn voor de lokale overheid in de beoogde samenwerking. De gemeente Groningen investeert 400 miljoen in De Suikerzijde en 126 miljoen in de ontwikkeling van de Stadshavens. Als de bouwers en de corporaties om wat voor reden dan ook steken laten vallen of financieel in zwaar weer terecht komen, raakt dat de bouwprojecten en verdient de gemeente een deel van dat geld minder snel terug. Leverman noemt dergelijke projecten ‘risicovol’. De partijen die de klus willen klaren in de Stadshavens zijn VanWonen, Volker Wessels Vastgoed, BPD en de corporaties Nijestee en Lefier. De gemeente Groningen wil dat de komende twintig jaar fors wordt gebouwd om enigszins te kunnen voldoen aan de grote vraag naar woningen.

Raadslid Sander Claassen (D66) vindt het onderbrengen van de twee projecten in twee verschillende BV’s een goede manier om de zaak bedrijfsmatig en niet puur ambtelijk te runnen. Wel vindt hij dat de gemeenteraad greep moet houden op de bouwprojecten. Ook Steven Bosch (Student en Stad) vindt dat de raad een stem in het kapittel moet houden. ,,Als er onverhoopt onenigheid is met de marktpartijen en de sociale woningbouw onder druk komt te staan, is de positie van de raad zeer belangrijk’’, zegt ook Hans Sietsma (GroenLinks).

‘Niet tandeloos toekijken’

De VVD vindt dat de gemeente ‘geen ondernemertje moet spelen’ en de ontwikkeling van de nieuwe stadswijken aan professionele marktpartijen moet overlaten. ,,Neemt niet weg dat belangrijke besluiten wel aan de raad moeten worden voorgelegd’’, stelt Geeske de Vries (VVD). De ChristenUnie maakt zich zorgen over de toegankelijkheid voor burgers in de BV’s. Kunnen zij daar terecht als er zaken in hun ogen misgaan? ,,We hoeven niet tandeloos toe te kijken. Je kunt alles regelen en vastleggen, dus ook dat je een directeur die niet functioneert de laan uitstuurt’’, zegt Hans Moerkerk (100% Groningen).

Maarten Moes, secretaris van de bewonersvereniging Damsterbuurt, waarschuwde de raad toch voor een gebrek aan invloed en controle op de bouwprojecten. Hij haalt uit de stukken dat de directie van de BV’s die worden opgericht, de touwtjes stevig in handen krijgt bij de uitvoering. Volgens wethouder Van der Schaaf hoeft de gemeenteraad zich niet opzij te laten zetten. ,,Beide BV’s hebben maar één aandeelhouder en dat is de gemeente.’’

Geen beren op de weg

Claassen ziet dan ook geen beren op de weg. ,,We kunnen in de statuten onze zeggenschap zo inrichten als we willen.’’ André Huitings (Stadspartij) wil dat nog wel even goed uitgezocht hebben. Van der Schaaf zegt te hebben geleerd van het project Meerstad. Tot 2012 hadden gemeente en marktpartijen de gronden in een gemeenschappelijk risicodragende grondbank gestopt. ,,Wat je zag was dat marktpartijen in slechte tijden het risico niet wilden dragen.’’ Het verlies tijdens de financiële crisis werd voor een groot deel afgewenteld op de gemeente.

Van der Schaaf (PvdA) probeert de raad gerust te stellen. ,,Grondexploitaties en jaarplannen lopen via de raad. Uw machtspositie blijft hetzelfde, ook als het gaat om de bouw van het aantal huurwoningen. Als er om een financiële reden minder huurhuizen en toch meer koopwoningen moeten komen, gaat u erover. Ik zal u dan wel wijzen op de financiële consequenties.’’


Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen
menu