Het verdriet van Meeden: waar kinderen van windboeren worden uitgescholden en soms gepest

De komst van een windmolenpark splijt Meeden. Na een heftige strijd staat het licht nu definitief op groen. Wij namen poolshoogte in het dorp dat voorgoed van aanzicht verandert.

De acties tegen de windmolens worden steeds harder. Hier een protestbord in Meeden uit 2014. Foto: Archief DvhN

De acties tegen de windmolens worden steeds harder. Hier een protestbord in Meeden uit 2014. Foto: Archief DvhN

M eeden is in last. Na een jarenlange soms heftige strijd met terreuracties en dreigbrieven zette de Raad van State het licht op groen voor Windpark N33: 35 windturbines van ruim 200 meter hoog; 8 stuks langs de N33 in Veendam en 27 in de oksel van de A7 en de N33 in Meeden. De projectontwikkelaars Innogy Windpower en Yard Energy mogen de plannen uitvoeren. Volgend jaar al moeten de turbines er staan.

Leggen de inwoners zich neer bij het windpark ‘dat hen door de strot wordt geduwd’? De meeste dorpelingen die we aanspreken willen wel hun zegje doen, maar niet met naam en toenaam. Ze zijn bang dat ze er last mee krijgen of omzet verliezen. ,,Ik heb klanten uit beide kampen’’, legt een middenstander uit. ,,Als ondernemer in dit dorp houd ik me dus stil. De discussies lopen soms hoog op. Treurig dat het zover is gekomen.’’

Lelijke windmolens

,,Afschuwelijk, onnodig, onzin’’, oordeelt Jan Zuidema (70) over het windpark, terwijl hij op zijn knieën in het voortuintje van zijn dochter werkt. ,,Als dit in het Westen speelde werd er veel harder tegen geprotesteerd. Doodzonde als dit weidse uitzicht wordt aangetast door die lelijke windmolens.’’

De laatste jaren is het verzet geëscaleerd, waarbij sommige tegenstanders – die ondergronds opereren – terreur niet schuwen. Het protest begon met pamfletten, waarin bestuurders en windboeren werden vergeleken met nazi’s. Met beton volgegoten conservenblikken werden in de akkers van enkele windboeren neergelegd in een poging hun landbouwmachines te vernielen.

Vervolgens werd door anti-windmolenactivisten asbest rondgestrooid op percelen van windboeren. En nu ontvangen bouwbedrijven en andere ondernemers dreigbrieven. Als ze niet stoppen met medewerking aan de plaatsing van windmolens, dan wordt hun zaak kapot gemaakt.

(Tekst leest door onder de foto)

 

Diefstal

Niet alleen de leden van Platform Tegenwind N33 zijn g ekant tegen het windpark. Veel Meedenaren vrezen geluidsoverlast, slagschaduw en waardevermindering van hun huizen. ,,Het grote probleem is dat er 293 miljoen euro aan belastinggeld in dit park wordt gestopt. De boeren verdienen 33.000 euro per jaar voor elke molen. Omwonenden ontvangen geen enkele compensatie’’, zegt een buurtbewoner. ,,Dat is diefstal volgens de meesten hier. Daar komt bij dat sommige makelaars verwachten dat woningen in Meeden een kwart minder waard worden.’’

De zorgen en woede over de ‘oneerlijke verdeling van lusten en lasten’ mogen groot zijn, de pesterijen tegen windboeren en zeker de terreur gaan velen veel te ver, zo blijkt uit een rondgang door het dorp.

,,Meeden wordt voor een deel verziekt. Gelukkig leef ik achter’’, zegt een vrouw die al vijftig jaar met veel plezier tegenover de plek woont waar het windpark komt. ,,Als ik voor naar de weg kijk, zie ik straks de turbines achter de boerderijen staan’’, verwacht ze. ,,Heel jammer.’’

Met de hoogspanningsmasten achter haar royale achtertuin heeft ze geen moeite. ,,Dat zijn eigenlijk best wel mooie bouwwerken. En ze bewegen niet. Het probleem van windturbines zijn de draaiende wieken, dat geeft een onrustig beeld.’’

Toch gaat ze nog normaal om met de windboeren aan de overkant van de straat. Het was wel beter geweest als iedereen zou meeprofiteren, vindt ze. ,,En waarom zoveel molens in Groningen? We hebben al genoeg zorgen. Aardbevingen en nu de molens. Dit bespoedigt de leegloop.’’ Maar voor de pamfletten, asbestacties en dreigementen heeft ze geen goed woord over. ,,Dat is buiten alle proporties.’’

Brand

In e lk geval één windboer in Meeden is volgens dorpeling Michel Krans (48) gezwicht voor de acties van tegenstanders. De papiercontainer voor zijn boerderij aan de Hereweg werd meerdere keren in brand gestoken. Uiteindelijk gooide de man enkele jaren geleden de handdoek in de ring en verliet het dorp. De boerderij werd gekocht door Krans, die er nu Zorgboerderij De Esdoorn runt. De bijbehorende 80 hectare land langs de N33, deels waar het windpark komt, ging naar collega-(wind)boeren.

Toen Krans 15 jaar geleden vanuit Schipborg naar Meeden verhuisde, maakte het bestemmingsplan al gewag van de komst van een windpark. Hij beschouwt de protesten als achterhoedegevecht. ,,Een beetje laat om pas actie te voeren als de eerste molenvoet al bijna in de grond staat. Het is mosterd na de maaltijd.’’

Als voorstander van windenergie zou hij graag de eerste zijn met een windmolen in het dorp, zij het van een veel kleiner formaat dan de megaturbines van het windpark. ,,Wij onderzoeken al jaren hoe we onze zorgboerderij energieneutraal kunnen maken.’’

Als hij meer land had gehad, zou ook hij gaan voor een grote windmolen. ,,Iedereen wil groene energie tegenwoordig. En de grootgrondbezitters pakken hun economisch belang. Wie wil nou dief zijn van zijn eigen portemonnee?’’

(Tekst leest door onder de foto)

 

Heel gevoelig

Maar het ligt allemaal heel gevoelig, weet ook hij. ,,De plannen voor het windpark hebben een splitsing in het dorp veroorzaakt.’’

Krans kent genoeg voorbeelden. Een vrouw van een windboer is weggepest op haar werk. Ook kinderen van windboeren hebben het lang niet altijd gemakkelijk door de plannen van hun ouders. ,,Ze worden uitgescholden of soms gepest.’’

Schuin tegenover Krans’ zorgboerderij wonen enkele windboeren. Het gros van de windmolens verrijst daar. Op het akkerland wordt met zwaar materieel al hard gewerkt aan een ontsluitingsweg, waarover de turbine-onderdelen worden aangevoerd. Die weg is noodzakelijk omdat de gemeente Midden-Groningen, die niet blij is met het windpark, eist dat er zo min mogelijk transport door Meeden en Zuidbroek gaat.

De windboeren zelf leveren liever geen commenta ar. ,,De boel nog meer ophitsen?’’, reageert een windboerin. ,,Dat lijkt me niet verstandig.’’

Een andere windboer is wat toeschietelijker. ,,Je grijpt als ondernemer je kans’’, verklaart hij zijn deelname aan het windpark. De inkomsten zijn niet nodig om zijn akkerbouwbedrijf draaiende te houden, maar wel een welkome aanvulling. Hij heeft moeite met „de bult stampij die wordt gemaakt want die is niet op feiten gebaseerd’’. Volgens hem valt de overlast straks mee en is het vooral de angst die regeert.

(Tekst leest door onder de foto)

 

Woud aan windturbines

Achter zijn woonboerderij staat straks op 2 kilometer afstand een woud aan windturbines. ,,Ik wou dat mijn huis andersom stond, dan keek ik eropuit’’, zegt hij zonder spoor van ironie. Beseft hij dat andere omwonenden er minder blij mee zijn? ,,Zeker. Maar als je huis minder waard wordt, wordt dat wel degelijk vergoed.’’ Ondanks alle heisa voelt hij zich niet met de nek aangekeken. ,,Ik doe net als altijd m’n boodschappen in het dorp.’’

Nu de hoogste bestuursrechter van Nederland het windpark mogelijk maakt, worden de oude verhoudingen in het dorp weer opgerakeld, zegt een man die met een rollator langs de Hereweg naar zijn fysiotherapeut wandelt. Hij is 89 jaar, maar helder van geest. ,,Al die boosheid van die tegenstanders? Heel dom.’’

Toch begrijpt hij het ergens ook wel. ,,Vroeger deden de boeren ook alsof ze hier de baas waren. Dat doen ze nu weer. Het is oud zeer.’’ Als melker, veeverzorger en kaasmaker werkte hij bij diverse agrarische bedrijven in de buurt. Hij kende een boer die een stel aan het werk had. ,,Soms stuurde de boer de knecht op pad en dan vergreep hij zich aan de dienstmeid. Sommige boeren dachten dat ze alles konden maken.’’

Toch mag het windpark er wat hem betreft best komen. ,,Liever windmolens dan een kerncentrale. En last van afgunst heb ik niet.’’

Teleurgesteld

Mee denaar Mario Jager (46) is voorstander van duurzame energie. Toch vindt hij dat een windpark niet zo dicht op de bewoonde wereld hoort te staan. ,,De ruimte rond de Eemshaven is een betere plek.’’ Ook hij distantieert zich van de actiegroepen. ,,Ik snap dat de mensen hier teleurgesteld zijn in de democratie. Maar het protest slaat te ver door.’’

,,Heel jammer dat dit het dorp splijt’’, reageert een vrouw die komt aanfietsen op haar e-bike. Ze is in de zeventig en verricht veel vrijwilligerswerk in het dorp. In het verenigingsleven treft ze nogal wat tegenstanders. Maar zij, die jarenlang met haar man een agrarisch bedrijf runde, begrijpt de boeren wel. De economische belangen zijn groot. Dat durft ze niet hardop te zeggen. Dus wil ze liever niet met haar naam in de krant.

De windontwikkelaars hadden er volgens haar wel verstandig aan gedaan het hele dorp te laten meeprofiteren van de windenergie. ,,Had de verenigingen in Meeden bijvoorbeeld geld gegeven. Dan waren de problemen waarschijnlijk minder groot geweest. Nu is het maar te hopen dat het niet uit de hand loopt.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen
menu