Hoe dichter bij de grens, hoe ongezonder (maar hoe verander je dat?)

Noord-Nederlandse en Duitse zorgautoriteiten hopen beter samen te werken, bleek op een symposium van de Eems Dollard Regio in het UMCG. Want de gezondheidsproblemen in de grensregio lopen op.

In het UMCG werd kortgeleden een  simulatietraining antibiotica-resistentie gegeven: bij de bandjes van het masker van Lenny ter Horn is met een speciale lamp zichtbaar dat er plekken zijn, die niet steriel zijn gebleven. Foto: Peter Wassing

In het UMCG werd kortgeleden een simulatietraining antibiotica-resistentie gegeven: bij de bandjes van het masker van Lenny ter Horn is met een speciale lamp zichtbaar dat er plekken zijn, die niet steriel zijn gebleven. Foto: Peter Wassing

Wat is dat toch, dat ondanks al die goedbedoelde pogingen en Europese subsidies de samenwerking tussen Noord-Nederland en Noord-Duitsland in de gezondheidszorg zo tegenvalt? Dat patiënten uit Nederland vrijwel niet naar Duitse ziekenhuizen gaan, en omgekeerd, dat de grensstreek een vrij ‘leeg’ gebied blijft en dat de bevolking steeds ongezonder wordt, hoe dichter je bij de grens komt? En dat we nog steeds elkaars taal niet spreken, en dat dat in Nederland misschien wel steeds minder wordt.

Stedelingen gezonder

De verschillen in gezondheid tussen ruwweg de stedelijke bevolking en inwoners van de grensregio worden heviger; dicht bij de grens zijn mensen vaker ziek, hebben vaker zorg nodig en worden minder oud. Er zijn ook problemen met de voorzieningen: het wordt steeds lastiger genoeg huisartsen en medisch specialisten aan te trekken. De sluiting van de kraamafdelingen van Treant is daarvan een voorbeeld.

Zulke problemen spelen ook aan de andere kant van de grens. Toch weten we dat niet goed van elkaar, en is ook nauwelijks bekend dat er vlak over de grens in Duitsland in bijna elke plaats van enige omvang nog een ziekenhuis is. Maar ja, in Nederland is vaak een blinde vlek voor Duitsland.

Illustratief was dat bestuurder Ate van der Zee van het Universitair Medisch Centrum Groningen na drie zinnen in het Duits toch maar overschakelde op Engels, donderdag op een symposium in het UMCG over Duits-Nederlandse samenwerking in de zorg. Veel Duitsers die er waren spraken vlekkeloos Nederlands, zíj wel, maar de Nederlanders... zeker de jongere generaties kunnen alleen Engels.

Duitsers willen wel

De Duitsers willen wel. Kijk de paar duizend Duitse studenten in Groningen, zie uit Duitsland afkomstige wetenschappers als hoogleraar microbiologie Alex Friedrich en Jochen Mierau, wetenschappelijk directeur van de Aletta Jacobs School of Public Health van de Rijksuniversiteit, zie andere prominente artsen aan het UMCG.

Al jaren wordt er gesproken over vruchtbare samenwerking tussen Nederland en Duitsland. en er gebeurt heus wel íets. De maatregelen tegen antibioticaresistentie die Friedrich met zijn team vanuit Nederland ook in Duitsland probeert over te brengen. De wetenschappers van de universiteit in Oldenburg en Groningen die samenwerken. Hartoperaties bij Noord-Duitse kinderen in Groningen. Knie- en heupoperaties en met name ook de revalidatie daarna bij Nederlandse patiënten in Duitsland.

Een project vanuit Drenthe waarbij een paar honderd Nederlandse mbo-studenten verpleegkunde stage lopen in Duitse ziekenhuizen is zelfs vrij succesvol te noemen. En nieuwe innovaties in de zorg van Noord-Nederlandse startups, zoals geautomatiseerde analyse van echo’s en scans, worden ook in Duitsland uitgeprobeerd.

In Duitsland meteen geholpen

Maar het is allemaal mondjesmaat en lastig. Dat komt door de verschillende wetten en regels ,,Das Recht’’, zegt Landrat Matthias Groote van de Landkreis Leer. En daar moeten we ons niet door laten weerhouden, vindt hij. Maar ja, in Nederland is het systeem van vergoedingen en regels in de gezondheidszorg al zo ingewikkeld. In Duitsland is het totaal anders, maar misschien wel nóg ingewikkelder.

Een patiënt wil dan wel zeker weten dat hij goede zorg krijgt over de grens, en dat het ook gewoon vergoed wordt. Officieel is dat misschien wel geregeld, er zijn immers Europese wetten die stellen dat iedere patiënt recht heeft op zorg in het buurland, maar de praktijk is weerbarstig.

Daar moet nodig verandering in komen, vonden veel aanwezigen op het symposium. Wisten we bijvoorbeeld dat in Nederland er gemiddeld een wachttijd van vier tot acht weken is voor een knie- of heupoperatie, terwijl je in Duitsland gewoon meteen geholpen wordt? En weten de Duitsers wel dat ze sinds kort in Groningen bij bepaalde vormen van kanker protonenbestraling kunnen krijgen?

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen
menu