Hoe veilig zijn plezierjachten? Dit zeggen experts over de explosie op de boot bij Kropswolde. 'Mijn gevoel was direct: er is iets mis met de gasaansluiting'

De enorme explosie aan boord van een plezierjacht woensdagmiddag aan het Zuidlaardermeer bij Kropswolde drukt waterminded Nederland maar weer eens met de neus op de feiten: als watersporter moet je altijd super alert zijn.

Hulpverleners vol in actie na de explosie op het plezierjacht bij Korpswolde.

Hulpverleners vol in actie na de explosie op het plezierjacht bij Korpswolde. Foto: Marcel Klip/ProNews

Zonder te willen speculeren en vooruitlopen op de oorzaak van de explosie roept Jan Ybema (regiomanager van Hiswa in Groningen en Friesland) watersporters op de gasinstallaties aan boord jaarlijks te laten keuren. ,,Er zijn voldoende experts, die van alle nieuwe technieken en installaties op de hoogte zijn.”

Hiswa: Je kunt als watersporter niet alert genoeg zijn

Ybema adviseert verder altijd een aankoopkeuring te vragen. ,,Je kunt niet alert genoeg zijn. Ik denk dat watersporters vandaag wel even weer kijken naar hun schip, of deze in goede technische staat is. Jammer dat zo’n ongeluk daarvoor de aanleiding moet zijn.”

Nederland telt ongeveer een half miljoen boten en heeft 1575 jachthavens. Veelal zijn schepen in goede technische staat. ,,Maar er is altijd een categorie eigenaren die te gemakzuchtig is. Daarom adviseren wij altijd: laat de installatie door een gasexpert keuren en laat je schip periodiek nakijken. Of er een APK-keuring moet komen? Ja, de auto industrie heeft die wel, maar in de watersportwereld vinden er - gelukkig maar - bijna geen ongevallen plaats. Zo’n ongeluk als in Kropswolde is op de vingers van een hand te tellen.”

Mijn gevoel zegt me: er is iets mis met de gasinstallatie

De explosie op de plezierjacht in het Drentsche Diep bij Kropswolde kan maar twee oorzaken hebben, denkt Gerard Vloothuis, bestuurder van watersportverbond Groningen/Drenthe. ,,Of er is iets verschrikkelijk misgegaan met de gasinstallatie of de motor, als het om een benzine motor gaat, is ontploft.”

Vloothuis acht het zeer waarschijnlijk dat er een gasexplosie aan boord is geweest. ,,Want het schijnt een enorme knal te zijn geweest. Bij ontploffing van de benzinemotor ontstaat er ook direct een enorme brand. Bij een dieselmotor is dat niet het geval. Diesel verdampt bijna direct.”

‘Potdorie, wat een ramp’, schoot er direct door het hoofd van Vloothuis toen hij van de explosie hoorde. ,,Zoiets heeft een enorme impact. Mijn gevoel was direct: er is iets mis met de gasaansluiting.”

Scheepvaartinspecteur was net naar het Zuidlaardermeer onderweg: We zagen al voor de oproep een zwarte rookpluim; dat is mis dacht ik'

Koos Tegelaar, inspecteur scheepvaart provincie Groningen, was als een van de eersten bij het plezierjacht waarbij woensdagmiddag een explosie aan boord ontstond. Het schip lag op dat moment aan de kade. Of de schipper net had aangelegd of verder wilde varen is onduidelijk. ,,We waren toevallig voor een patrouille met onze speedboot onderweg naar het Zuidlaardermeer, toen er via de porto een calamiteit werd gemeld. Voor de melding aan zagen we al een zwarte rookpluim. Toen dacht ik al: dat is mis. Een knal heb ik niet gehoord, maar het duidde wel op een explosie. We zijn er vol gas naartoe gevaren. We hebben direct hulp verleend. Onze brandblussers ter beschikking gesteld en de vaarweg gestremd en linten gespannen." Tegelaar wil niet al te veel kwijt over hetgeen hij ter plekke zag. ,,Maar het is een heftige zaak. Veelal worden we ingezet bij het zoeken naar vermisten, maar nu waren we er als eerste bij." Over de oorzaak wil hij ook niet speculeren. Als man van de praktijk die veel met watersporters te maken heeft, is zijn indruk dat het met de technische staat van de boten redelijk goed is gesteld. ,,Ik heb niet de indruk dat er een grote groep is die de boel de boel laat." Als de explosie is veroorzaakt door een defect aan de gasinstallatie vindt Tegelaar dat Nederland misschien moet kijken hoe het bij onze Oosterburen is geregeld. ,,Daar staat in de wet dat gasflessen buiten het schip moeten liggen."

APK-keuring vooralsnog niet nodig

Het roept ook direct de vraag op, was het schip in goede technische staat? ,,Tja, een registratie van schepen is er niet en een APK-keuring evenmin. Het is de verantwoordelijkheid van de eigenaar hoe hij met zijn schip omgaat. Als er bijvoorbeeld koperen leidingen door het schip lopen is het doorgaans zo dat het laatste eind een flexibele, rubberen slang is. Die moet je eens in de drie jaar vervangen. Er staat zelfs een datum op, maar houdt iedereen zich hier aan?”

Vloothuis twijfelt of er een APK-keuring moet komen. ,,Als dat al wordt ingevoerd dan eens in de drie jaar, want zo’n keuring kost snel 500 of 600 euro. Maar eerst moet er een registratieplicht komen.” Volgens Vloothuis komt het in Groningen en Drenthe zelden voor dat een boot explodeert. ,,En als het gebeurt ,dan is het een ramp en heeft het veel impact.”

Net als bij camping Meerwijck trad ook het calamiteitenplan in werking bij jachthaven Allround watersport van eigenaar John Stalman. ,,Dat houdt in dat de trailerhelling wordt vrijgemaakt, de slagbomen omhoog gaan en de politieboot wordt klaargelegd. Alles heeft prima gewerkt”, meldt Stalman. Het 'rampschip' is hem onbekend; het lag niet in zijn haven. ,,Maar ik hoop uiteraard dat het met de slachtoffers goed gaat.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen
menu