Ik Wacht (77): Jur Bekooy in de kerk van Overschild

Bouwkundige Jur Bekooy van Stichting Oude Groninger Kerken in de kerk van Overschild: ,,We hadden begin 2016 al aan de slag gekund.’’ Foto: Jan Zeeman.

Een jaar na de aardbeving in Zeerijp wachten nog veel Groningers op een oplossing voor de schade aan hun huis. Ik wacht is een serie over mensen die het wachten zat zijn. Aflevering 77: Jur Bekooy in de kerk in Overschild.

Naam: Jur Bekooy namens Stichting Oude Groninger Kerken
Woonplaats: Overschild
Beroep: Bouwkundige
Huis: Niet zijn woonhuis in dit geval, maar een Godshuis: het hervormde kerkje aan de Graauwedijk in Overschild, bouwjaar 1880.

 

Wacht u ook? We zoeken nog kandidaten voor deze serie. Mail naar groningen@dvhn.nl

***

'Elke aardbeving is een knock-out'

Het is een alleraardigst kerkje aan de Graauwedijk in Overschild. Gebouwd in 1880 en de tijd is er zichtbaar. De preekstoel hangt wat uit het lood en de banken staan ietwat scheef. Het gebouw zakt heel langzaam weg. Dat is niet zo erg, want de constructie is flexibel.

Toch maakt bouwkundige Jur Bekooy van eigenaar Stichting Oude Groninger Kerken (SOGK) zich zorgen. ,,Waar de constructie niet tegen kan is een aardschok. Ik word niet snel zenuwachtig over onze middeleeuwse kerken. Die kunnen wat hebben. Maar de muren hier zijn anderhalve steen dik. Elke beving is een knock-out.’’

Waterstaatstijl

De hervormde kerk is opgetrokken in ‘Waterstaatstijl’. De bouw werd begeleid door ingenieurs van Rijkswaterstaat en dat leverde een sober en doelmatig ontwerp op. Al is het best mooi geworden. Zo mooi dat het een rijksmonument is. Het bewaren waard. Of dat lukt is de vraag, want SOGK wacht al drie jaar op het begin van restauratie, schadeherstel en verbouw. Oorzaak: het uitblijven van de versterking.

Bekooy: ,,In de loop der tijden is in deze kerk het leven geleefd en na een periode van af en toe diensten en activiteiten stopte dat in 2013. Het was tijd voor restauratie.’’

Het grote wachten

Er bleek inmiddels ook sprake van bevingsschade, maar SOGK kwam er met toen nog de NAM vrij snel uit qua vergoeding. Wat volgde was een plan voor restauratie en herstel, subsidie werd toegezegd en in 2015 leek alles in kannen en kruiken. Bekooy: ,,We hadden begin 2016 aan de slag gekund. Maar ik vroeg: moet de kerk ook versterkt worden? Achteraf onhandig, al was het een logische gedachte. Goed idee, klonk het. Ik had beter kunnen zwijgen, want toen begon het grote wachten.’’

De versterkingsinspecties waren begin 2017 klaar en daarna ging SOGK met de Nationaal Coördinator Groningen, de NAM, de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en de gemeente om tafel over de wijze van versterken. De keuze viel op ‘base isolation, waarbij het gebouw op schokdempers komt te staan.

Wie wil, mag, moet verantwoordelijk zijn voor wat?

,,Alles en iedereen staat sindsdien in de startblokken, maar het project ligt stil. Het ministerie van Economische zaken en de NAM zijn verwikkeld in een financiële en juridische discussie. Het gaat uiteraard over geld, maar meer nog over verantwoordelijkheid en zeggenschap. De vraag is: wie wil, mag, moet verantwoordelijk zijn voor wat?’’

Bekooy noemt het ‘gedoe’. ,,We hoorden dat er op ministerieel niveau naar werd gekeken. Het klonk geweldig: de minister buigt zich over de kerk van Overschild. Maar het blijft stil.’’

Het gevolg: een nodeloos lijden.

Groene banaan

De kerk in Overschild ligt in de ‘groene banaan’, het merengebied tussen Assen en Groningen in de vorm van een halve maan. Er is subsidie om recreatie en toerisme in die regio te bevorderen. Het kerkgebouw gaat dienstdoen als ‘pleisterplaats’. Bekooy: ,,SOGK staat in de stand: behouden is belangrijk, gebruiken is beter. Deze kerk ligt vlakbij Meerstad, Schildmeer en natuurgebied ’t Roegwold. Maar we lopen al drie jaar achter met de ontwikkeling.’’

De Stichting Oude Groninger Kerken bezit 91 kerken, ongeveer de helft van het totaal in de provincie. Een zestigtal staan in het aardbevingsgebied. Het godshuis in Overschild is vooralsnog het enige pand van de SOGK waarnaar vergaand constructief onderzoek is gedaan. ,,Er zijn al 26 kerken van SOGK in het versterkingsgebied geïnspecteerd, maar geen idee hoe het daarmee staat. Ook daarover: stilte. Wat ik inmiddels geleerd heb is: blijven zitten en eigen koers volgen.’’

Vergaderen is zinloos

Het bouwoverleg over de kerk in Overschild is vorig jaar zomer stopgezet. Vergaderen is zinloos als het project toch geen stap verder komt. Toch zijn de problemen van SOGK volgens Bekooy relatief: ,,De kerken gaan me echt aan het hart, maar het zal je woning zijn, dat is honderd keer erger.’’

Nieuws

menu