Ik wacht (10): Jolanda Jager-Smit uit 't Zandt

Jolanda Jager-Smit in ’t Zandt: ,,De ene inspecteur zei dat de schoorsteen broddelwerk was en dat-ie eraf moest, de ander stelde dat er niks aan de hand was.’’ Foto: Jan Zeeman

Een jaar na de aardbeving in Zeerijp wachten nog vele Groningers op een oplossing voor de schade aan hun huis. DvhN lanceert Ik Wacht, een serie over Groningers die het wachten zat zijn. Vandaag aflevering 10: Jolanda Jager-Smit uit ’t Zandt.

Zes verschillende plannen van aanpak voor één schoorsteen

De ene beving is de andere niet. ,,Kijk’’, zegt Jolanda Jager-Smit en schommelt op haar keukenstoel naar voren en achteren. ,,Als het huis zó schudt, gaat het goed. Maar als we zo heen en weer gaan...’’, ze schudt van links naar rechts, ,,gaat het mis.’’

Het raam naast haar stoel biedt uitzicht op het Groninger land: groene velden tot aan de einder, doorsneden door een met wilgen omzoomde weg. Het is dit uitzicht dat Jolanda en haar man twintig jaar geleden deed besluiten om dit huis in ’t Zandt te kopen en te verbouwen.

De muren bewogen

Nee, ze heeft dit landschap nooit zien golven, en ze heeft toch al aardig wat aardbevingen gevoeld, vooral in 2013 was het raak. ,,Het land bewoog niet, maar de muren wel’’, zegt ze. ,,We liggen hier vlak bij een breuklijn tussen Zeerijp en ’t Zandt.’’

De eerste keer dat ze een beving voelde was in 2006. ,,Ik was hoogzwanger toen, ik stond boven aan de trap en werd helemaal zeeziek. Mijn man beneden had niks gevoeld, dus ik dacht nog ben ik nou gek? Nu weet ik, het is de massatraagheidswet die maakt dat je boven meer beweging voelt dan beneden. Maar dat wist ik toen nog niet.’’

139 euro

Ze wist nog zoveel niet, toen. ,,We hadden wat scheuren in een halfsteens muurtje, we meldden dat bij de Nam, we kregen 139 euro voor de schade en we hebben die muur gesloopt, we besteedden er verder geen aandacht aan.’’ Maar zes jaar later was de beving bij Huizinge een onontkoombaar feit. En in het jaar daarna beefde de aarde zo vaak, dat de kinderen ‘s nachts bij haar bed stonden. Er kwamen scheuren in het huis, die cosmetisch werden hersteld.

Bevingen in je systeem

Bevingen doen iets met een mens. Ze gaan in je systeem zitten, weet ze. ,,Je schrikt sneller van een klap, en toen hier laatst een vliegtuig door de geluidsbarrière ging, zaten velen in ‘t Zandt en omstreken rechtovereind.’’ Niet dat ze een zielig verhaal op wil hangen, ze constateert gewoon dat dat zo is en dat ze het niet fijn vindt.

In gelul kun je niet wonen

Jolanda Jager-Smit heeft een helder hoofd en een hekel aan gelul. In gelul kun je niet wonen, zei de Amsterdamse wethouder Shaeffer eens, en wat hij gelijk had; het zou Jolanda Jager-Smit een lief ding zijn als de ministers en de instanties dat ook begrepen. Het tegenovergestelde is het geval.

Zes plannen, één schoorsteen

,,In 2015 kwamen de Italianen in ons dorp, met hun meetinstrumenten. Toen moest iedereen een nieuwe schoorsteen. Dingdong, de deurbel, Centrum Veilig Wonen op de stoep, inspecteurs over de vloer. De een zei dat de schoorsteen broddelwerk was en dat-ie eraf moest, de ander stelde dat er niks aan de hand was. Ik heb zes plannen van aanpak gehad voor één schoorsteen, tussen september 2015 tot nu, en ze spraken elkaar allemaal tegen.’’

Koude tijden

De familie Jager wilde een schoorsteen met dubbelwandige pijp. Dat kon lange tijd niet, het jaar daarop toch wel, een aannemer uit Kantens kwam in december 2016, maakte er een zootje van, herstelde de boel, en toen de kachel in 2017 ein-de-lijk aan mocht, gaf die een chemisch luchtje af. Maar nee, dat was nieuwigheid.

Het werd een koud voorjaar. En een koude winter. En weer een koud voorjaar. Pas op 22 november 2018, vier kachelpijpen later, kon de kachel branden zonder stank.

‘Daar begrijpt u toch niks van’

Wat haar het meest stoort is de bejegening door instanties en experts. De inspecteurs waar zij voor thuis moeten blijven, en die zelf soms een uurtje later komen. Ze is begonnen die extra uurtjes bij te houden op een excellsheetje. ,,Zo ben ik helemaal niet’’, zegt ze. ,,Maar zo word je. Ik ga toch niet voor Jan Doedel zitten wachten?’’

De arrogantie van de mensen die nog net geen ‘mevrouwtje’ tegen haar zeggen. ,,Ik vraag het inspectierapport op. Maar daar begrijpt u toch niks van, zeiden ze. Ja, zeg ik, maar het gaat hier over mijn woning en ik kan lezen. Ze luisteren niet naar de bewoners. Ik wil op alle vragen antwoord en dat vinden ze heel vervelend.’’

Nulmeting light

Na de beving in Zeerijp, vorig jaar januari, waren alle scheuren terug en legde ze handdoeken in de vensterbank om de oostenwind buiten te houden. De schadeopnemer deed een ‘nulmeting light.’ ,,Dat betekent dus dat ze erin zetten wat zij denken dat aardbevingsschade is. Hij wilde de scheuren in de kamer niet opnemen in het rapport. Hij heeft de schade in de betonvloer in de gang genegeerd, ik zei ‘die was er voor de beving niet en na de beving wel. Toch raar’. Hij geloofde me niet. De TCMG moet bewijzen dat de schade niet door aardbevingen komt, maar dan moet wel alle schade worden opgenomen.’’

Veel woorden, weinig wol

Onlangs was minister Wiebes in Loppersum. Ze heeft hem even aangesproken. Hij keek haar niet aan.

Woensdag debatteerde de Tweede Kamer in Den Haag over het gas. Jolanda Jager-Smit heeft het debat gevolgd op de televisie.

Veel woorden, weinig wol.

Maar in gelul kun je niet wonen.

 

 

Nieuws

Meest gelezen

menu