Inspecteurs van de Voedsel- en Warenautoriteit snuffelen in de fosfaatboekhouding van boeren. Die staan niet te juichen. 'Goed boeren wordt afgestraft'

Inspecteurs van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit controleren de komende tijd de fosfaatboekhouding van boeren. Die daar niet op zitten te wachten. ‘Goed boeren wordt afgestraft.’

Boeren die hun veestapel hebben uitgebreid zonder meer fosfaatrechten te kopen, kunnen problemen krijgen bij een inspectie van de NVWA.

Boeren die hun veestapel hebben uitgebreid zonder meer fosfaatrechten te kopen, kunnen problemen krijgen bij een inspectie van de NVWA. Foto archief Kees van de Veen

Iedere boer die in ons land melkvee houdt, heeft fosfaatrechten nodig. Fosfaat zit in koeienmest en is in grote hoeveelheden schadelijk voor het milieu, reden voor het rijk om de uitstoot aan banden te leggen. Hoe meer van die rechten een boer heeft, hoe meer koeien hij kan melken en hoe meer mest de veestapel mag produceren.

Bij de bepaling van de hoeveelheid fosfaatrechten heeft de overheid gekeken naar de melkveestapel van juli 2015 en de melkproductie in dat jaar. Boeren die na 2015 meer koeien gingen melken, moesten fosfaatrechten bij kopen. Die kosten zo’n 150 euro per kilo. Wie zijn fosfaatrechten niet heeft aangepast aan de melkproductie, riskeert een boete.

Proces-verbaal voor zestien boeren

Afgelopen jaar werd de fosfaatboekhouding van boeren niet op hun bedrijven gecontroleerd, in verband met de coronapandemie. Twee jaar geleden gebeurde dat wel. Toen werden er 74 boeren bezocht. Zestien van hen kregen een proces-verbaal omdat ze de fosfaatregels hadden overtreden. In één geval bleef het bij een waarschuwing.

Vice-voorzitter Jeroen van Maanen van de Nederlandse Melkveehouders Vakbond zegt niet echt blij te zijn met de controles. ,,We staan er dubbel in. Als er een regel is, dan moet je die controleren en zo nodig handhaven, anders heeft die geen zin. Maar de basis van het fosfaatrechtstelsel is uiterst wankel. Het systeem is ons een doorn in het oog: boeren wordt een groot onrecht aangedaan. Goed boeren wordt in feite afgestraft.’’

Niet te pietluttig handhaven

Toch adviseert hij melkveehouders de NVWA-inspecteurs geen strobreed in de weg te leggen. ,,Je kunt uiteindelijk niet anders dan meewerken, tegenwerking wordt alles tegen je gebruikt. De inspectie van de Voedsel- en Warenautoriteit heeft altijd toegang tot je bedrijf. Maar we hopen wel dat de regels in redelijkheid worden gehandhaafd en dat er niet al te pietluttig wordt gedaan. Wat dat betreft zijn de ervaringen met de NVWA helaas niet altijd positief.’’

,,Die controles zijn een gegeven. Er vinden altijd controles plaats op boerenerven, we zijn er heel erg aan gewend’’, zegt Alma den Hertog uit Luddeweer, voorzitter van de coöperatie Noorderlandmelk waarbij 130 melkveehouders in Noord-Nederland zijn aangesloten. ,,Boeren proberen hun bedrijf goed in balans te hebben. Ze weten goed waar ze staan qua bedrijfsvoering. Al is het lastige met het fosfaatrecht dat je vaak pas aan het eind van een jaar kunt inschatten hoeveel je nodig hebt.’’

De NVWA laat weten geen toelichting te willen geven op de lopende fosfaatcontroles.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen
menu