'Je vindt een klompje, maakt het schoon en het blijkt een mantelspeld. Alsof je paaseitjes uitpakt.' Kruiwagens vol aardewerk en andere bijzondere vondsten bij de wierde in Adorp.

Archeoloog André Pleszynski is helemaal in zijn nopjes bij de opgraving van de wierde in Adorp. Hij en zijn team vinden hier dagelijks een kruiwagen vol bodemschatten: van historische mantelspelden tot aardewerk. Dagblad van het Noorden nam een kijkje bij de werkzaamheden.

Archeoloog André Pleszinsky (links) van MUG Ingenieursbureau is sinds een maand bezig met de gedeeltelijke afgraving van de wierde van Adorp en hij voelt zich als een kind in een snoepwinkel. ,,We vinden hier elke dag zovéél, dit heb ik nog nooit meegemaakt.’’

Archeoloog André Pleszinsky (links) van MUG Ingenieursbureau is sinds een maand bezig met de gedeeltelijke afgraving van de wierde van Adorp en hij voelt zich als een kind in een snoepwinkel. ,,We vinden hier elke dag zovéél, dit heb ik nog nooit meegemaakt.’’ Foto: DVHN

Eigenlijk zit alles onder een laagje modder. De broeken, laarzen en handschoenen van het team dat het archeologisch onderzoek verricht, de vondsten die uit de grond worden getoverd, de neus van een van de teamleden en zelfs de computer waar gegevens op worden ingevoerd ziet een beetje grijs.

Archeoloog André Pleszynski van MUG Ingenieursbureau is sinds een maand bezig met de gedeeltelijke opgraving van de wierde van Adorp en hij voelt zich als een kind in een snoepwinkel. ,,We vinden hier elke dag zoveel, dit heb ik nog nooit meegemaakt.’’

Doorfietsroute van Winsum naar de stad

Tussen Winsum en Groningen wordt een tien kilometer lange doorfietsroute aangelegd, met zo min mogelijk verkeerslichten en zoveel mogelijk voorrang op kruispunten. Het betonpad loopt van Winsum, via Sauwerd en Adorp naar de Walfridusbrug over het Van Starkenborghkanaal en wordt 3,5 meter breed. Voor het fietspad, dat gewoon bovenop de grond komt, hoeft geen archeologisch onderzoek te worden gedaan. Maar, voor de sloot die ernaast komt wel.

De aanleg van die sloot heeft nogal wat voeten in de aarde. De watergang loopt dwars door de wierde van Adorp, een rijksmonument. Aan het team van Pleszynski de taak om de bodemschatten veilig te stellen. Het gebied waar gegraven wordt, is in de Romeinse tijd verlaten. Daarna is de grond zo’n 1850 jaar gebruikt als weiland. ,,Dat maakt deze plek zo bijzonder’’, zegt Pleszynski. ,,Er is hier eigenlijk nooit in de grond gewroet.’’

Hoe dit deel van de wierde zo onverstoord is gebleven is volgens hem een combinatie van verschillende toevalligheden. De naastgelegen boerderij is net op de flank gebouwd. De spoorlijn ligt net aan de andere kant. Mogelijk zijn de bewoners verdwenen omdat er geen haven meer was. Hoe dan ook: het levert een schatkist aan historische informatie op.

Kruiwagen aan vondsten per dag

Het team graaft alleen de plek af waar de sloot komt. Zo’n 230 meter dwars door de wierde, legt Pleszynski uit. Hij staat met zijn werklaarzen, oranje werkjas en witte helm in het uitgegraven deel. Af en toe dendert een trein langs. In de verte staan schapen en koeien in de wei.

Ze zijn nog helemaal niet ver. Maar er wordt hier dagelijks een kruiwagen aan vondsten uit de bodem gehaald. ,,Het is echt uniek. We vinden zoveel’’, zegt de vrolijke archeoloog. Een grote graafmachine trekt als een soort kaasschaaf steeds laagjes grond weg. De archeologen springen vervolgens in het afgegraven deel en krassen met een scherp voorwerp, zoals de rand van een schep, tekeningen in de aarde. Zo omcirkelen ze bepaalde verkleuringen die erop kunnen duiden dat ergens een mestkuil zat of een haard of waterput. Vervolgens worden de sporen voorzien van een wit kaartje en ingevoerd in de computer

.

Scherven, speelstenen en historische mantelspelden: ze komen hier allemaal boven water. Soms wel tien speelstenen, ronde aardewerken schijfjes waar vroeger mogelijk spelletjes mee werden gespeeld, per dag. Pleszynski kan zijn geluk niet op. ,,Ik moet hier elke dag vroeg zijn, maar opstaan is nog nooit zo makkelijk geweest. Ik wil helemaal geen vakantie nemen, dit is veel te bijzonder.’’

,,In Ezinge vonden ze bij de afgravingen van de wierde op een gegeven moment vlechtwanden’’, vertelt hij. ,,Zoiets hoop ik hier ook te vinden. Of La-Tene glas, een bepaald type blauw glas uit de Late IJzertijd.’’

Historische mantelspelden

De meest bijzondere vondsten bij Adorp zijn op het moment Romeinse fibulae: historische mantelspelden. Waaronder één heel speciale: een zogenaamde ringdraad fibula. ,,Je vindt dan een klein klompje’’, zegt Pleszynski. ,,Waarvan mijn metaaldetector zegt: ‘hoi, dit is iets!’ Als het wordt schoongemaakt, komt dit eruit. Alsof je paaseitjes uitpakt. Zo tof.’’ De vondsten gaan aan het einde van de dag naar het depot in Leek.

Als in één strook - alleen op de plek van de sloot - van de wierde zoveel gevonden wordt, is de archeoloog dan niet benieuwd wat nog meer in de grond zit? Pleszynski’s ogen beginnen te fonkelen. Hij kijkt met een geheimzinnige glimlach naar de rest van de wierde en zegt dan: ,,Het liefst graaf ik de hele wierde af. Ik zou hier bezig kunnen zijn tot mijn pensioen. Maar, archeologen hebben de taak om resten en geschiedenis te beschermen. De resten die daaronder de grond liggen zijn al beschermd, dus dat ga ik niet doen.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen
menu