Keurig op vakantie met een test- of vaccinatiebewijs, maar geen controles van CoronaCheck-app bij de grens. 'Dan is die hele investering helemaal voor niks geweest'

Veel vakantievierende Nederlanders die met de auto afreizen naar het buitenland komen onderweg helemaal geen grenscontrole op een coronabewijs tegen. Die ervaringen kunnen andere vakantiegangers inspireren om het testen of vaccineren voor de reis dan ook maar over te slaan, zegt sociaal psycholoog Arie Dijkstra.

Aan de Gronings-Duitse grens is de intensiteit van controles fors opgevoerd

Aan de Gronings-Duitse grens is de intensiteit van controles fors opgevoerd Foto: Huisman Media

Netjes de regels naleven, een dure of stressvolle coronatest ondergaan en dan vervolgens helemaal niet gecontroleerd worden: het kan ons gedrag beïnvloeden, vertelt Dijkstra, sociaal psycholoog aan de Rijksuniversiteit Goningen.

Sommige vakantiegangers balen flink wanneer ze geen coronagrenscontrole tegenkomen, alsof ze een duur kaartje hebben gekocht voor een trein vol zwartrijders, zonder dat er een conducteur het treinkaartje komt controleren.

,,Die mensen hebben besloten te investeren vanuit een extrensieke motivatie. Zij willen bijvoorbeeld gedonder met de verzekering voorkomen, of vermijden dat je in quarantaine moet," zegt Dijkstra. ,,Wordt dat dan vervolgens niet gecontroleerd, dan is die hele investering - vaccineren, testen, maar ook erover praten, misschien wel een beetje angstig voelen - helemaal voor niks geweest."

Keurig een coronabewijs, geen controle

Op social media en online fora staan veel verhalen van vakantiegangers die met de auto reizen en nergens een om het coronabewijs hoeven laten zien. Zo schreef DVHN eerder over Rob (75) en Ria (74) Bouman aan de Costa Brava .

Keurig hebben zij de CoronaCheck-app gedownload en de boel ook uitgeprint, want je weet maar nooit. Maar tot hun verbazing vroeg niemand ernaar, op de 1500 kilometer tussen huis en bestemming.

Er zijn mensen die zich door dat soort verhalen laat beïnvloeden, vertelt Dijkstra. ,,Ze kijken naar wat er gebeurt bij de rest. 'O, dat gezin wordt niet gecontroleerd', denken ze dan. 'Misschien kunnen wij dan ook wel zonder test op vakantie'."

Brave burgers

Niet iedereen laat zich door dat soort verhalen beïnvloeden: ,,Mensen zijn verschillend. Er is ook een groep mensen die sowieso het gewenste gedrag vertoont." Brave burgers, noemt Dijkstra ze.

Zij zijn intrensiek gemotiveerd om zich te laten testen of te vaccineren, omdat ze bijvoorbeeld niet ziek willen worden of andere mensen niet willen aansteken. De intrensiek-gemotiveerden liggen er dan ook helemaal niet wakker van als ze geen grenscontrole tegenkomen. ,,Die denken: lekker makkelijk. Ik ben niet gecontroleerd."

En dan is er nog een groep. ,,Die groep laat zich sowieso niet testen of vaccineren", zegt Dijkstra. Zij hebben van tevoren al vastgesteld dat ze zich niet aan de regels gaan houden.

'De kat uit de boom kijken'

Deze twee extreme groepen zullen hun gedrag niet zo snel veranderen, legt Dijkstra uit. ,,Zij hebben de afweging al gemaakt." Maar de 'middengroep' is nog bezig met afwegen. ,,Hoeveel kost het me? Wat voor investeringen moet ik doen? En wat zijn de mogelijke gevolgen?" Als zij dan zien dat het bij anderen zonder vaccinatie- of testbewijs ook lukt, kunnen ze dat gedrag overnemen.

Verslappen we dan ook vanwege de weinige controles? Houden we ons minder goed aan de regels? ,,Uiteindelijk wel", zegt Dijkstra. ,,Die middengroep is gevoelig voor straffen. Consequent controleren heeft dan ook invloed op hen."

Ook besmettingscijfers wegen mee

,,Maar het is uiteindelijk ook heel belangrijk hoe het er met de pandemie voor staat." Als de besmettingscijfers en ziekenhuisopnames meevallen, dan is er minder motivatie om je netjes aan de regels te houden.

Als de dreiging groter is, gedragen mensen zich anders: ,,Een paar maanden terug zeiden mensen misschien nog: ik ga sowieso pas naar het buitenland als ik gevaccineerd of getest ben. Er was een veel strengere sociale norm."

Controles zijn er nog wel

De woordvoerder van reisbranche ANVR benadrukt dat reizigers gewoon gecontroleerd kunnen worden: ,,Je kunt zeggen: ik doe er niet aan. Maar dat er mensen zijn die niet gecontroleerd worden, betekent niet dat er helemaal geen controle is."

Een coronabewijs is in sommige landen gewoon nodig, zegt ze. ,,Je moet kijken naar de eisen van het land waar je naartoe gaat. Als de regels er zijn, houd je dan aan de regels. We willen allemaal van het virus af."

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen
Coronavirus
menu