Hoe vaak sluiten burgemeesters panden waarin illegaal hennep wordt gekweekt? Ministerie vraagt Rijksuniversiteit Groningen onderzoek te doen naar wet Damocles

Het ministerie van Justitie en Veiligheid weet niet hoe vaak burgemeesters panden sluiten, waarin illegaal hennep wordt gekweekt. De Eerste- en Tweede Kamer wil meer inzicht.

Foto: Archief ANP

Foto: Archief ANP Foto: Robin van Lonkhuijsen

Een Gronings trio, werkzaam aan de RUG, onderzoekt nu in opdracht van het ministerie hoe vaak de lokale bestuurders gebruik maken van de wet Damocles. Niet met het doel om de wet aan te passen, maar om cijfermatig inzicht te krijgen in de uitvoeringspraktijk. Het is de eerste keer sinds de invoering in 2007 dat er op zo’n grote schaal in Nederland onderzoek wordt gedaan naar de wet Damocles.

Is het een burgervader of burgersheriff

Als beginnende, illegale hennepteler doe je er goed aan om het profiel van een burgemeester te scannen. Is het een burgervader of een burgersheriff? Kortom, de postcode geeft aan welk gebied veel waarschuwingen worden gegeven, woninguitzetting plaatsvinden of dwangsommen worden opgelegd.

Er zijn burgemeesters in Nederland die zich in de war on drugs als een sheriff manifesteren, weet onderzoeker Michelle Bruijn van de RUG. Met name burgemeesters in Zeeland, Tilburg en Breda uiten zich vocaal sterk. Niet onlogisch, want deze regio’s staan bekend als gebieden waar veel illegale hennepteelt plaatsvindt. Nog los van de harddrugs problematiek. Maar de burgemeesters kunnen het niet alleen. Belangrijk is ook of politiechefs meegaan in het bestuurlijk beleid en prioriteit geven aan opsporen van illegale hennepkwekerijen.

Hoe vaak er gebruik wordt gemaakt van wet Damocles, of de tendens stijgend is of dalend, kan Bruijn nu niet zeggen. Het laatste cijfer dateert van 2016, toen zijn er minstens 1200 sluitingen zijn gemeld. Maar er zijn steeds meer mogelijkheden om illegale hennepteelt aan te pakken.

Niet alleen vanuit strafrecht, maar ook bestuur - en privaatrecht. ,,De mogelijkheden voor burgemeesters worden steeds groter. Ze kunnen met een helikopterview zaken aanpakken. Vanuit de overheid gezien is deze integrale aanpak positief. Ze zoeken soms de randen van de wet op. Hoe de burgemeesters gebruik maken van hun sluitingsbevoegdheid, wat de gevolgen hiervan zijn en hoe de rechters toetsen., daar doen we onderzoek naar.”

De wet is in 2019 nog eens aangescherpt

Sinds 2019 hebben burgemeesters nog meer mogelijkheden om panden te sluiten. ,,Alleen al bij het vermoeden dat er voorbereidingen worden getroffen voor hennepteelt kan de burgemeester een pand sluiten. Ook al is er nog geen drugs in het pand aanwezig.”

Bruijn verdiept zich sinds 2015 in de wet Damocles. Met haar RUG collega’s professor Jan Brouwer en professor Michel Vols doet ze sinds begin vorig jaar onderzoek naar bijvoorbeeld hoe burgemeesters deze wet toepassen, in welke situaties en wat de gevolgen van huisuitzetting zijn. Niet met het doel om de wet aan te passen, maar om cijfermatig inzicht te krijgen in de uitvoeringspraktijk.

De opdracht voor het onderzoek is afkomstig van het wetenschappelijk onderzoeksbureau van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Het ministerie wil weten hoe en hoe vaak burgemeesters hun bevoegdheid toepassen. In het voorjaar wordt het rapport gepresenteerd aan Eerste - en Tweede Kamer.

Sinds eind 2007 hebben de burgemeesters een grotere rol gekregen in de aanpak van drugs. Daarvoor was de wet gericht op coffeeshops, maar in november 2007 is dat uitgebreid naar woningen. Overlast veroorzaakt door bezoekers van coffeeshops komt tegenwoordig vrij weinig voor. De exploitanten kijken wel uit om hun inkomsten te verliezen. ,,Ze houden zich veelal netjes aan de regels”, weet Bruijn.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen
menu