NAM wil geen smartengeld uitkeren in aardbevingsgebied, want claims kloppen niet

Een beschadigd huis in Schildwolde in 2017.

De claims van bewoners van het gasgebied die smartengeld eisen zijn niet goed onderbouwd. Dat zei de NAM maandag bij een hoger beroep voor het gerechtshof in Leeuwarden.

Op 1 maart 2017 werd een groep van 125 Groningers door de rechter in Assen in het gelijk gesteld. Ze worden bijgestaan door de Groninger advocaat Pieter Huitema.

De rechtbank oordeelde dat de NAM aansprakelijk is voor de psychische en immateriële schade die gedupeerden hebben geleden door de aardbevingen. De NAM moet hiervoor smartengeld betalen, aldus de rechter. Het gasbedrijf ging in hoger beroep omdat het meer duidelijkheid wilde over de uitspraak.

‘Claims vaak niet onderbouwd’

De ingediende claims zijn vaak niet onderbouwd met concrete gegevens, zodat ze niet goed kunnen worden beoordeeld, aldus NAM-advocaat Jan de Bie Leuveling Tjeenk tijdens het beroep. Volgens hem gooit Huitema teveel dossiers op een grote hoop. De onderlinge verschillen in de situaties van bewoners zijn te groot. ,,Zij leunen zwaar, te zwaar, op allerlei rapporten die alleen maar een algemeen beeld geven van de situatie.’’

Als voorbeeld noemde hij een uitspraak van de rechtbank in Assen, die onlangs een eis tot smartengeld van de NAM door een bewoner afwees. De man claimde hartklachten te hebben door de aanhoudende stress, maar had geen rapport van zijn dokter overlegd.

Niet concreet

Volgens hem heeft de rechtbank in Assen in 2017 ten onrechte geoordeeld dat de NAM het woongenot van bewoners in het gasgebied zodanig heeft bedorven, dat zij voor een vergoeding in aanmerking komen. De artsenverklaringen die 25 Groningers overlegden, zouden niet specifiek genoeg zijn. ,,Ze zijn niet concreet, ze maken niet inzichtelijk welke diagnose is gesteld, noch voor welke psychische klachten de betrokken persoon onder behandeling is geweest.’’

De overige honderd bewoners zeggen dat ze geen geestelijk letsel hebben geleden. ,,De meeste eisers maken in hun verklaring duidelijk dat het hen gaat om ergernis, frustratie, angst en verdriet’’, aldus de jurist.

Geen acute onveiligheid

Volgens hem is de situatie in het gasgebied inmiddels flink verbeterd. Er zijn minder bevingen en vooral ook minder zware aardbevingen nu de gaskraan verder dicht gaat, terwijl de waardedaling van woningen is gestopt. Er zou ook geen sprake meer zijn van acute onveiligheid.

De NAM voelt er evenmin voor om vermogensschade door gederfd woongenot te vergoeden. ,,Niet ieder verlies van woongenot leidt tot schade. Er gelden hoge drempels voor het vergoeden van dergelijke schade’’, aldus De Bie Leuveling Tjeenk. Ook hier zouden de claims niet goed zijn onderbouwd. ,,Wij denken dat veel eisers niet voor een vergoeding in aanmerking komen.’’

Kritiek

Huitema is het niet eens met de kritiek van de NAM. Volgens hem voldoen de dossiers van de eisers wel aan de eisen die de Hoge Raad stelt. ,,De mogelijkheid op schade is voldoende aannemelijk gemaakt.’’ Ook vindt hij dat vorderingen van gedupeerden wel degelijk kunnen worden gebundeld. ,,De feiten zijn grotendeels hetzelfde.’’

Hij erkent dat er recent iets minder aardbevingen zijn in Groningen, maar desondanks kampen veel bewoners met gevoelens van ‘boosheid en onveiligheid’. ,,Er zijn veel stressklachten, die psychische en lichamelijke gevolgen hebben. Vooral bij mensen die vaker schade hebben geleden.’’

Chaos in bevingsgebied

Er blijft, meent Huitema, grote onzekerheid over toekomstige aardbevingen. ,,Het is op vele fronten een chaos, waarin de NAM al lang niet meer de regie heeft. De gedupeerden krijgen minimale uitkeringen en moeten tot het einde doorgaan om hun recht te halen. Tegenover een machtige partij als de NAM en de staat is het voor individuele burgers vaak stressvol, frustrerend en slopend.’’

Verder verwijst hij naar de Hoge Raad, die heeft bepaald dat enkel de mogelijkheid op schade aannemelijk moet worden gemaakt. ,,Er zijn voldoende stukken overlegd. De gedupeerden hoeven niet concreet de schade te bewijzen.’’ Volgens Huitema moet enkel nog de hoogte van de schade worden bepaald in een procedure.

Huitema probeerde vergeefs overeenstemming te krijgen met de NAM over een model om de schade te vergoeden. Dat zou kunnen door die te verdelen in verschillende categorieën. Inmiddels onderzoekt een commissie voor minister Wiebes ook of een dergelijke regeling mogelijk is, aldus de jurist. Eind vorig jaar heeft Huitema namens 5300 gedupeerden een bodemprocedure aangespannen tegen de NAM, met als inzet zo’n schadevergoedingssysteem.

Hij denkt aan bedragen tussen de 500 en ruim 10.000 euro per geval aan smartengeld, onder meer afhankelijk van waar iemand woont en hoe groot de hinder is geweest.

Tegenvaller

Een tegenvaller voor Huitema was het besluit van het gerechtshof om ruim drieduizend pagina’s die door hem waren ingebracht niet toe te laten. Het gaat om zestig dossiers van individuele bewoners. Volgens het hof zijn ze te verschillend en bovendien te laat ingeleverd. ,,We laten deze stukken geheel buiten beschouwing’’, aldus voorzitter Bert de Hek van het hof.

Die vroeg ook aan Huitema hoe het hof het mogelijk ontstane geestelijk letsel bij gedupeerden moet vaststellen. ,,Moeten we dat collectief doen, of individueel?’’

Huitema moest in antwoord op een vraag van het hof erkennen dat de rechtbank in Assen vermogensschade wegen psychisch letsel niet heeft toegewezen. ,,Alleen immateriële schade.’’

Het hof doet pas 14 januari volgend jaar uitspraak. De Hek tastte bij de partijen af of een eerdere uitspraak een vergelijk kan bespoedigen. Eind november is er een gesprek tussen de NAM en Huitema. ,,Zo snel kunnen wij niet’’, aldus De Hek. ,,Maar wij zouden een beetje richting kunnen aangeven.’’



Nieuws

Meest gelezen

menu