Negen van de tien oude Groninger kerken hebben bevingsschade

Het kerkje van Leegkerk is gerenoveerd, maar moet door aardbevingsschade andermaal worden aangepakt. Foto Archief/Jan Zeeman

De Stichting Oude Groninger kerken (SOGK) luidt de noodklok. Bijna negen op de tien beeldbepalende, vaak eeuwenoude kerken van Groningen heeft aardbevingsschade.

Dat zijn veel meer kerken dan gedacht. ,,We naderen een kritiek punt’’, zegt Jur Bekooy van de SOGK die zorgt draagt voor 91 kerken in de provincie Groningen. ,,Nog even en 90 procent van onze kerken heeft schade als gevolg van bevingen door gaswinning. Slechts een enkele kerk is nog schadevrij.’’

Aanzicht

De kerken bepalen soms al 800 jaar het aanzicht van het landschap bepalen. Ze hebben last van ouderdomskwalen, maar lijden nog meer onder de aanhoudende reeks aardbevingen, veroorzaakt door de gaswinning. Die bevingsschade komt bovenop ‘reguliere’ scheurvorming, verwoest pleisterwerk door zoutaantasting, vochtverkleuringen en sleetse plekken. Het gewone restauratiewerk gaat altijd door, zoals nu in Bierum, Overschild, Onderdendam en Spijk.

,,De eerste gerenoveerde kerken moeten we voor de tweede keer behandelen’’, stelt restauratiedeskundige Bekooy. Hij noemt de kerk van Eenum, een van de oudste bakstenen kerken in Groningen, en het middeleeuwse kerkje van Leegkerk. ,,Restaureren is fantastisch werk. Maar schadeherstel als gevolg van gaswinning is niet leuk’’, zegt Bekooy. ,,En dan druk ik me genuanceerd uit. Het is treurigheid ten top als er in prachtig herstelde kerken opnieuw scheuren komen.’’

Administratieve, procedurele benadering is schrijnend

Ambtelijke strijd

SOGK voert een ambtelijke strijd tegen de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG). Bekooy: ,,De administratieve, procedurele benadering is schrijnend. Automatisch gegenereerde brieven buitelen over elkaar heen. Je probeert met mensen van vlees en bloed in contact te komen. Dat lukt niet. Dat ligt aan niemand, dat ligt aan het systeem. Dat is het enge. De schadeafwikkeling verzandt in louter juridische, technische, formele procedures. Er wordt alleen gedacht in zaaknummers, in afhandeling. De benadering verliest alle menselijkheid. Dan krijg je het getouwtrek, welke beving veroorzaakte welke schade? De schadeafwikkeling is er niet gemakkelijker op geworden.’’

Precisiewerk

Bekooy roept de TCMG op om de portemonnee te trekken: ,,TCMG, durf nou eens precisiewerk te leveren: maatwerk in plaats van confectiewerk. Gebouwen hebben zeven tot acht eeuwen doorstaan. Er is altijd verval en schade. Maar dit keer wordt de oorzaak veroorzaakt door menselijk handelen. Die schade moet vergoed worden.’’

Nieuws

Meest gelezen

menu