Niet alleen het huis is beschadigd door de aardbevingen #1: 'Onze vader is overleden door de stress die hij kreeg van de aardbevingen'

In het aardbevingsgebied in Groningen zijn het niet de bevingen die de meeste schade hebben veroorzaakt. Het is de manier waarop ermee om is gegaan. De mensen die vastlopen in het versterkingstraject van hun huis zijn murw, verdrietig en boos. Deel 1: Vincent en Jeremy Bernardus.

Vincent en Jeremy Bernardus bij hun huis waar ze zijn opgegroeid maar wat nu door aardbevingsschade onbewoonbaar is.

Vincent en Jeremy Bernardus bij hun huis waar ze zijn opgegroeid maar wat nu door aardbevingsschade onbewoonbaar is. Foto: Marcel Jurian de Jong

Vincent en Jeremy Bernardus verloren niet alleen het huis waar ze opgroeiden als kinderen en pubers. Ze verloren ook hun vader in zijn strijd tegen het grote onrecht wat hem, zijn vrouw en zijn kinderen werd aangedaan door de gaswinning. ,,Papa was nog maar net dood of ik zat al met schade-experts om tafel.”

Wat er ook gebeurt. Ze willen hier weg. Ergens wonen waar geen aardbevingen meer zijn.

Weg uit de provincie Groningen. Daar waar de grond beeft. Waar ze hun vader kwijtraakten in zijn strijd tegen de autoriteiten. Die hem oneerlijk behandelden en hem tot wanhoop dreven. ,,Onze vader is overleden door de stress die hij kreeg van de aardbevingen”, zegt Vincent Bernardus resoluut.

Vincent is 21 jaar en zit samen met zijn zes jaar oudere broer Jeremy Bernardus aan de keukentafel in het huis van hun opa. Ergens in Drenthe. ,,Wij wonen niet meer in Bierum. Het huis is onveilig. De muren staan 10 centimeter uit het lood, dreigen om te vallen en er zitten scheuren in de fundering”, zegt hij zonder enige vorm van emotie.

Samen met zijn moeder en twee zusjes van 15 en 18 jaar woont Vincent daarom noodgedwongen op een andere plek. Hij noemt zichzelf een vluchteling. ,,Omdat papa er niet meer is, heb ik de strijd van hem overgenomen.” Hij vertelt dat zijn moeder dat psychisch niet aan kon. ,,Ze heeft gezien wat het met papa deed. Ze moet ook voor de kinderen zorgen hè. En dan in je eentje ook nog met die instanties… Nee.”

‘Hij had altijd zijn vaste week’

Steven Bernardus overleed vorig jaar oktober op 49-jarige leeftijd aan de gevolgen van aderverkalking. ,,Die verkalking treedt op als je veel en langdurige stress hebt. Nou, dat had papa wel. We leven eigenlijk in een triest land als je iemand zo ver kan krijgen”, zegt zijn jongste zoon. ,,Als het allemaal op tijd was opgelost, dan was hij er misschien nog wel geweest”, vult zijn oudere broer aan.

Voor het eerst is zichtbare emotie bij Vincent te zien. Zijn ogen zijn groter. ,,Papa was zenuwachtig voor een hoorzitting, begin november. Hij was ervan overtuigd dat hij te horen zou krijgen dat alle schade zou worden hersteld. Dan ijsbeerde hij door het huis.”

Hun vader zat soms nachtenlang in zijn stoel in de woonkamer. Te waken. ,,Hij vond het verschrikkelijk dat ik en mijn zusjes in een onveilig huis moesten slapen. Hij hield de wacht om ons te kunnen redden”, herinnert Vincent zich.

,,Hij had altijd zijn vaste week. Zo noemde hij dat”, vertelt Vincent. Dan ging hun vader alle instanties bellen. Hoe staat het er voor? Wat gaan we doen? Kunnen jullie garanderen dat mijn kinderen veilig kunnen slapen onder het dak in Bierum? De strijd met de autoriteiten slokten hem volledig op. Naarmate de jaren verstreken, zonder zichtbaar resultaat, werd Steven Bernardus steeds bozer. Steeds gefrustreerder. ,,Papa is veranderd van een vrolijke lieve vader naar een cynische sombere man”, zegt Jeremy. ,,Hij had alleen maar screenshots van Twitterberichten over het onrecht, foto’s van scheuren in het huis. Geen vrolijke dingen.”


‘Ik stortte echt letterlijk in’

Na de dood van hun vader zet Vincent Bernardus alles aan de kant en pakt de handschoen op. Hij stopt tijdelijk met de Zeevaartschool en gaat met de instanties om tafel. Hij overlegt nu al maanden met juristen en schade-experts om er uit te komen. Voor zijn zusjes. Zijn moeder. Zijn vader. ,,En voor mezelf ja.”

Een van die allereerste overleggen staat hem nog goed voor de geest. Hij zat met een bestuurslid van het Instituut Mijnbouw Schade (IMG) om tafel. ,,Die man zei zulke vervelende dingen. Ook over papa, die nog maar net was overleden. Of hij het wel allemaal had begrepen. Dat kwam best wel binnen.” Bernardus ligt een uur na dat gesprek op de spoedeisende hulp van het ziekenhuis. ,,Ik had een hevige paniekaanval. Zweethanden, hoge bloeddruk en een hartslag van 180. Ik stortte echt letterlijk in. Dat had ik nog nooit gehad en daar schrok ik wel van. Ik heb echt gedacht: als dit al na een maand met mij gebeurt, hoe moet het dan voor die mensen zijn die er al jaren inzitten? En voor papa.”

Nu, zes maanden later, lijkt het goed te komen. Op het moment dat we Vincent en Jeremy interviewen, is het alleen nog wachten op een intentieverklaring. ,,Een schikking. Dan zijn we van het huis en de ellende af”, zegt Vincent hoopvol.

Dat verlies kan niemand goedmaken

Het is de vraag. Want de mannen hebben helemaal nog geen tijd gehad om echt te rouwen. Dus ja, de klap vanwege het verlies kan nog best wel eens komen. Vincent knikt. ,,Misschien wel.”

Even tuurt hij de woonkamer in waar zijn 15-jarige zusje zit te loeren naar haar telefoon. Met haar gaat het niet goed. ,,Ze krijgt intensievere hulpverlening. Het is ook niet raar: Papa is overleden en zij vindt echt dat door de aardbevingen komt. Dat hebben we haar echt niet aangepraat. Verdrietig hoor.”

De onderlinge relatie tussen de broers en zussen staat ook onder druk omdat Vincent zo druk is geweest om zaken te regelen. ,,Elke keer werd er gevraagd: wat gaat er gebeuren? Hoe staat het ervoor? En dan werd ik gezien als de brenger van slecht nieuws.”

,,Mijn zusjes willen gewoon dat de situatie beter wordt”, verklaart Jeremy. ,,Ik vind het heel goed dat Vincent het voor ons heeft opgepakt. Heel knap.” Een voorzichtige glimlach volgt.

Straks is het echt klaar. Na een jarenlange strijd kunnen Jeremy, Vincent, hun twee zussen en moeder er dan een streep onder zetten. Maar van opluchting is geen sprake. ,,We nemen altijd iemand te weinig mee. Dat verlies kan niemand goedmaken. Nooit meer.”

Naschrift: Intussen is er een schikking.


Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen
Aardbevingen
Aanrader van de redactie
menu