Nieuwe kansen voor Zuiderzeelijn

Het traject van de Zuiderzeelijn. Illustratie: DvhN

De Zuiderzeelijn moet terug op de agenda, vindt een aantal noordelijke bestuurders. Maakt een snelle spoorverbinding tussen Groningen en de Randstad door de polder nu meer kans dan tien jaar geleden?

Gietenaar Hans Haerkens is nog steeds enthousiast over de Zuiderzeelijn. In het begin van de eeuwwisseling was hij als leider van de actiegroep ‘Hier trekken we de lijn’ een van de grootste voorvechters van een snelle spoorverbinding tussen Groningen en de Randstad. Totdat het kabinet-Balkenende IV er in 2007 een streep door haalde.

Haerkens: ,,We zijn gestruikeld over een kabinet met boekhouders. Het beschouwde de Zuiderzeelijn uitsluitend als een vervoersverbinding, terwijl zo’n lijn een strategische investering is die het Noorden verder ontwikkelt door het meer bij de Randstad te betrekken. Het is het beste dat het Noorden zich kan wensen. De argumenten zijn nog steeds van kracht.’’

‘Ontbrekende schakel’

Bert van Wee, hoogleraar transportbeleid aan de TU Delft, is niet verbaasd dat de discussie over de Zuiderzeelijn weer de kop opsteekt. ,,Deze is in zekere zin een ontbrekende schakel in het Nederlandse spoorwegnet. Dat geldt ook voor de Afsluitdijk. Maar het dichten ervan is niet verstandig.’’

Hij haalt twee kosten-batenanalyses aan waaruit zou blijken dat de verbinding ‘onrendabel is voor de BV Nederland’. Dat gold zowel voor een gewone trein, een hsl, een magneetzweeftrein als voor de superbus van wijlen Wubbo Ockels. ,,De kosten waren minstens drie keer zo hoog als de baten.’’

Van Wee bestrijdt dat alleen is gekeken naar passagiersaantallen. ,,Ook de ontwikkelingsbaten van het Noorden zijn meegenomen in de studies. In de meest voorzichtige schatting zou het Noorden er een paar duizend arbeidsplaatsen bij krijgen. Opmerkelijk genoeg zouden deze niet ten koste gaan van de Randstad, maar van het oosten van het land. Waarom zou je dat willen?’’

‘Niet ineens levensvatbaar’

Vergeleken met tien jaar geleden zijn de omstandigheden wel iets beter geworden voor de aanleg van een snelle spoorverbinding door de Flevopolder, zegt hoogleraar verkeerspsychologie Karel Brookhuis aan de Rijksuniversiteit Groningen. ,,Er is wat meer woon-werkverkeer over langere afstanden. Maar kleine veranderingen maken zo’n lijn niet ineens levensvatbaar.’’

De ontwikkeling van Lelystad als overloopluchthaven van Schiphol zet volgens hem evenmin zoden aan de dijk. Aangezien Lelystad over de weg een stuk beter bereikbaar is dan Schiphol, zullen veel noordelijke vakantiegangers er met de auto heengaan. Anderen kunnen kiezen voor de Hanzelijn, die sinds vijf jaar tussen Zwolle en Lelystad rijdt.

Boost voor het Noorden

Haerkens blijft ervan overtuigd dat het Noorden een ‘ontzettende boost’ krijgt van een snelle spoorverbinding met de Randstad. ,,Nederland is een stadstaat, waar het Noorden geen onderdeel van is. Als je binnen een uur van downtown Amsterdam in downtown Groningen kunt zijn, dan maken professionals en bedrijven heel andere afwegingen. Dan wordt het ook makkelijker interessante mensen aan het Noorden te binden.’’

Volgens transportprofessor Van Wee is een snelle verbinding wellicht op termijn haalbaar als een vervoerstechnologie als de hyperloop zich doorzet, en veel goedkoper blijkt te zijn dan nu gedacht ‘maar dat is nog zeer prematuur’. Het gaat volgens hem nog 10 à 20 jaar duren voordat er meer duidelijkheid is.

Nieuws

Meest gelezen

menu