Noordelijk Lijsttrekkersdebat is beschaafde opmars naar verkiezingen. 'Overheid moet burger weer vertrouwen'

Lilian Marijnissen (SP), Rob Jetten (D66), Jesse Klaver (Groenlinks) en Geert Wilders (PVV) tijdens het eerste lijsttrekkersdebat voor de Tweede Kamerverkiezingen. Foto: ANP/Bart Maat

Ze hadden keurig hun huiswerk gedaan en het woord Elfstedentocht viel niet één keer. Het Noordelijk Lijsttrekkersdebat in Den Haag was een beschaafde opmaat naar de verkiezingen van 17 maart.

Zonder instemmend of afkeurend gejoel vanaf de zijlijn – corona verbood de aanwezigheid van publiek – was er tijd voor inhoud, zag Fries commissaris en gastheer Arno Brok tot zijn tevredenheid.

Vooraf stonden de gezichten strak. Pieter Omtzigt (CDA) had plaatjes van een Tesla meegenomen vanwege de subsidies voor leaserijders. Sophie Hermans, opgegroeid in Beetsterzwaag, werd voor de leeuwen gegooid. Zij verving namens de VVD de zieke nummer twee Tamara van Ark en moest gelijk met Geert Wilders (PVV) in debat over het zorgstelsel.

Vaccinouderen

Een noordelijk debat is niets zonder noordelijke connecties. Lilianne Ploumen (PvdA) kwam met de vaccinouderen uit Balk en de bieb in Aa en Hunze, Gert-Jan Segers had boer Martin uit Lutjegast gebeld, Hermans introduceerde haar schoonzusje die ambulanceverpleegkundige is, Rob Jetten (D66) heeft een tijdje in Noord-Nederland gewerkt (nu ja, in Zwolle) en de Twent Omtzigt presenteerde zichzelf als vriend van de regio.

In het eerste blokje over corona leek het prijsschieten voor Geert Wilders (,,Onder verantwoordelijkheid van de VVD is er een zorgvrekkigheid opgetreden’’), VVD’er Hermans gaf toe dat de zorg tijdens deze pandemie ,,niet wendbaar genoeg’’ is gebleken. Dat moet dus anders.

Loze beloftes in verkiezingstijd

Jetten wilde middels een Pact voor het Noorden samen met Ploumen harde afspraken maken over de Lelylijn en de Nedersaksenlijn. Segers werd hun bondgenoot, Jesse Klaver (GroenLinks) niet. De laatste herinnerde zijn collega’s aan het debat van vier jaar geleden in Groningen en waarschuwde voor loze beloftes in verkiezingstijd. Destijds wilde iedereen Tesla naar het Noorden halen. Tesla kwam niet.

In het landbouwblokje onthulde Wilders dat hij nooit kiloknallers koopt. Een verbod hierop vindt hij echter ,,je reinste waanzin’’. Segers pleitte voor een lager btw-tarief op gezond voedsel. Hij wil de grote boeren niet uit Nederland wegjagen en vindt dat de boeren een sterkere vuist moeten maken tegen de grote inkooporganisaties om een betere prijs te krijgen voor hun voedsel.

Te gemakkelijk, vond Klaver. ,,Dan had ik verwacht dat de ChristenUnie daar deze kabinetsperiode iets aan had gedaan.’’ Ploumen verweet Segers een te romantisch beeld van de stikstofcrisis. ,,Er moet wel tempo worden gemaakt.’’

Populistisch pleidooi voor een Elfstedentocht

Het lijsttrekkersdebat werd gehouden in sociëteit De Witte aan Het Plein, op een steenworp afstand van Het Binnenhof waar het kernkabinet dezelfde tijd bijeenkwam over de avondklok. Op Twitter buitelden D66, PVV, Denk en Forum voor Democratie over elkaar heen met een populistisch pleidooi voor een Elfstedentocht.

Binnen, in De Witte, vonden de lijsttrekkers dat de overheid de burger weer moet leren vertrouwen. De stroperige afwikkeling van de aardbevingsschade in Groningen en de toeslagenaffaire hebben diepe wonden geslagen.

‘Krokodillentranen’

De coalitie beloofde beterschap, maar Wilders en Lilian Marijnissen (SP) waren tegen het einde wel klaar met al die zoete praatjes. ,,Krokodillentranen’’, riep Wilders. Marijnissen: ,,Trap er niet in. Alle voorstellen om iets niet te verbergen zijn gewoon weggestemd’’.

De meeste helderheid kwam er over de verkiezingen (die gaan door) en over Ternaard. Het CDA wil voort met bestaande gasboringen onder de Wadden, zei Omtzigt, dus óók vanuit Ternaard. Klaver herhaalde een bekend mantra: ,,Dit laat zien waarom je klimaatbeleid niet aan rechts moet overlaten’’.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen
menu