Overheid overvalt burger compleet met geheime plannen voor grond: 'Wat kunnen wij nu nog inbrengen?'

De Oostpolder die is aangewezen voor de bouw. De landbouwgrond wordt geroemd om de kwaliteit. De foto is genomen vanaf de dijk die pal naast Oudeschip ligt. De Eemshaven is in de verte te zien. Foto: Tim van Kempen

Inwoners van Nederland zullen in toeneme mate verrast worden door geheime plannen die de overheid maakt met grond in hun omgeving. Die voorspelling doet hoogleraar bestuursrecht Herman Bröring van de Rijksuniversiteit Groningen. „Er is veel behoefte aan grond voor woningen en ruimte voor wind- en zonneparken.”

Bröring doet zijn uitspraak in het kader van de situatie bij de Groninger Eemshaven. De overheid overviel de inwoners van het naastgelegen Oudeschip daar met plannen voor een flinke uitbreiding. De industrie komt straks pal naast het dorp te staan. De Groningers wisten van niks en voelen zich totaal overrompeld.

De plannen werden in het geheim gemaakt. Dat kon niet anders, zeggen de gemeente Het Hogeland en de provincie Groningen. Zouden ze bekendmaken dat het gebied in beeld is als nieuw bedrijventerrein, dan bestaat de kans dat de grond tussentijds verkocht wordt en de prijs zo wordt opgedreven door partijen die er gauw tussen gaan zitten.

‘Belangen in de knel’

De methode komt vaak voor en is niet verboden, zegt Bröring. „Dit is een reële aanpak.” Maar, zegt hij: „De kritiek van omwonenden is ook reëel; het voelt voor hen alsof ze op enorme achterstand staan en hun belangen komen in de knel.”

Met het schreeuwende tekort aan woningen in Nederland en de enorme vaart waarmee zonne- en windparken worden aangelegd is veel grond nodig voor alle plannen. De plannen zijn bij uitstek het soort waarvoor overheden in het geheim grond verwerven. Bröring roept dan ook op zorgvuldig te handelen: „Het is belangrijk dat de overheid dat onderkent en extra aandacht heeft voor mogelijkheden om burgers toch tegemoet te komen.”

‘Wat kunnen we nog inbrengen?’

In Oudeschip en de omliggende dorpen volgt nog een fase om het gebied in te richten. Zo zou er een ‘groene zone’ komen tussen het dorp en de bedrijvigheid. Bewoners mogen meepraten over de invulling. Zelf hebben ze daar weinig vertrouwen in. „Wat kunnen wij nu nog inbrengen?”, vraagt voorzitter Jaap Kap van Dorpsbelangen zich af. „Dit zijn besluiten van de gemeente, de provincie, de landelijke overheid en – groter zelfs - van Europa. Uit alles blijkt dat ze er al van uitgaan dat die uitbreiding er komt. En wij mogen alleen nog even meedenken over waar een boompje komt te staan.”

De overheid heeft bij de grond tussen Oudeschip en de Eemshaven een zogeheten voorkeursrecht verworven. De boeren die de landbouwgrond bezitten moeten dat in geval van verkoop eerst aanbieden aan de overheid. Vaak komen de partijen daar uit: de prijs ligt vaak wat hoger dan bij verkoop van de grond voor de plannen. Lukt het niet om eruit te komen, dan volgt vaak onteigening.

Lees hier een uitgebreid verhaal met de inwoners van Oudeschip. „Dat wat ons zo lief is, pakken ze af.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen
menu