De natuur profiteert juist van coronacrisis: meer stikstofwinst dan langzamer rijden op de snelweg

Om verdere verspreiding van het coronavirus te voorkomen werken mensen zoveel mogelijk thuis. Zelfs in de spits is het daardoor rustig op de snelwegen. Foto: ANP/Bart Maat

De coronacrisis brengt de mens weinig goeds, maar de natuur profiteert er van. De pas op de plaats levert meer stikstofwinst op dan langzamer rijden op de snelweg.

Bijna lege straten, snelwegen die stukken rustiger zijn. Doordat een flink deel van Nederland thuiswerkt om collectief de coronacrisis in te dammen, lijkt het land grotendeels tot stilstand te zijn gekomen. Dat moet haast wel gevolgen hebben voor de uitstoot van stikstof: hét politieke hete hangijzer van de tweede helft van vorig jaar.

,,Als je ziet hoe rustig het nu is op de snelwegen, dan zet dit absoluut meer zoden aan de dijk dan de snelheidsbeperking tot 100 kilometer uur”, zegt stikstofprofessor Jan Willem Erisman, directeur van het Louis Bolk Instituut. Het verlagen van de maximum snelheid - de maatregel die sinds maandag op alle snelwegen geldt - levert een reductie op van 0.5 tot 1 megaton CO2. Erisman: ,,Exacte cijfers hebben we niet, maar het is duidelijk dat de huidige vermindering van het wegverkeer en het vliegverkeer door de coronacrisis nog een veel grotere vermindering van de uitstoot van stikstofoxiden oplevert.”

Positief effect op luchtkwaliteit

En het gaat niet alleen om stikstof, zegt Erisman: de pas op de plaats zorgt ook voor minder broeikasgassen. ,,Dit alles heeft zeker een positief effect op de luchtkwaliteit.”

Er vallen wat kanttekeningen bij te plaatsen. Ten eerste omdat de coronamaatregelen tijdelijk zijn, al is de einddatum nog niet duidelijk. En ten tweede omdat andere veroorzakers van stikstof vooralsnog onverminderd door draaien. Het wegverkeer is verantwoordelijk voor ‘slechts’ 11 procent van de stikstofdepositie (RIVM, 2019) in Nederland, de industrie neemt 8 procent voor haar rekening en de landbouw 46 procent, al betwist een deel van de sector dit percentage.

,,Daar verandert niets aan. De koeien blijven heus wel poepen”, aldus Sanderine Nonhebel, universitair hoofddocent Milieukunde aan de Rijksuniversiteit Groningen. Ook het deel van de stikstof dat over komt waaien uit het buitenland (31 procent) is grotendeels afkomstig van de landbouw. ,,Dus dat verandert ook niet.” En het is ook niet zo dat iedereen die nu thuiszit, niet voor stikstofuitstoot zorgt, zegt Nonhebel. ,,Al de thuiswerkers gaan de kachel wel aanzetten.” Alles bij elkaar opgeteld schat Nonhebel dat er nu zo’n 5 procent minder stikstof wordt uitgestoten dan normaal.

‘Ik hoop dat we hiervan leren’

Al met al levert deze coronacrisis ,,een interessant experiment” op om te zien wie er nu echt verantwoordelijk is voor de uitstoot van stikstof, zegt Erisman. ,,De metingen die we nu doen kunnen we vergelijken met metingen van voor deze situatie. Voor de wetenschap heel interessant”, zegt Erisman.

,,De maatregelen zijn voor de ademers in het dierenrijk, en dat zijn er nogal wat, geweldig”, zegt de Groninger ecoloog Jan Doevendans. ,,De aanleiding is heel jammer, daar niet van, maar de gevolgen voor de luchtkwaliteit zijn heel erg welkom.” Dan heeft hij het niet alleen over de maatregelen die de afgelopen dagen in Nederland genomen zijn, maar ook die van de afgelopen maanden in China. ,,Daar gingen in een paar weken tijd tal van fabrieken dicht. Radarbeelden die de luchtkwaliteit meten gingen van donkerpaars naar lichtgroen. Ik hoop dat we hiervan leren.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen
Coronavirus
menu