Polarisatie verlamt migrantendebat

Polarisatie verlamt migrantendebat

Beide partijen in het migratiedebat zijn sterk bevooroordeeld en staan totaal niet open voor elkaars standpunten. Ze creëren hun eigen, niet bestaande werkelijkheid.

Beide partijen in het migratiedebat zijn sterk bevooroordeeld en staan totaal niet open voor elkaars standpunten. Ze creëren hun eigen, niet bestaande werkelijkheid.

Dat stelt Wander Jager, sociaal wetenschapper aan de Rijksuniversiteit Groningen. Met zijn Italiaanse collega Rocco Paolillo onderzoekt hij hoe de bevolking van een land reageert op de instroom van migranten. Daarbij gebruiken ze computersimulaties.

,,Ons model voorspelt precies wat er nu in de werkelijkheid gebeurt: je ziet een scheiding ontstaan in de gastsamenleving. Daar maken we ons grote zorgen over.''

Als een zinkend schip
Verschillende partijen schetsen verschillende werkelijkheden. Aan de ene kant zijn er de arme radeloze vluchtelingen die we als rijke samenleving wel móeten opvangen – wie ze niet welkom heet, is extreem-rechts. De andere kant ziet mannen met terroristische neigingen die een gevaar vormen voor vrouwen en kinderen. En ze worden geholpen door een stelletje naïevelingen.

,,Wij denken dat ze het allebei mis hebben'', zegt Jager. ,,De werkelijkheid is veel complexer.'' Migratie wordt veroorzaakt door armoede, oorlog, ongelijke verdeling van welvaart, mislukte oogsten, klimaatverandering. Dáár zou het debat over moeten gaan. Jager: ,,Vergelijk het met een zinkend schip waar ze in de hoger gelegen cabines vechten of ze de mensen van het benedendek zullen toelaten of niet. Ondertussen is niemand bezig het gat in het schip dicht te maken.''

Meer migratiestromen
Omdat de verwachting is dat migratiestromen door klimaatverandering alleen maar gaan toenemen – niet alleen in Europa maar in de hele wereld – maken Jager en Paolillo zich grote zorgen over deze toenemende polarisatie. ,,Simpele oplossingen maken het alleen maar erger. Je kunt de grenzen niet dichtgooien, je kunt niet iedereen welkom heten. Je moet met elkaar in gesprek blijven en het probleem in al zijn complexiteit benaderen.''

Daarvoor is goede, betrouwbare informatie nodig. Jager volgt het nieuws op de voet en ziet dat verschillende nieuwsbronnen volstrekt verschillende beelden schetsen. ,, De Volkskrant vertelt iets anders dan GeenStijl . De werkelijkheid van Trouw lijkt niet op die van De Telegraaf . Zo krijgen mensen zeer uiteenlopende ideeën over wie nou eigenlijk ons land binnenkomen.''

Gevolg: mensen maken elkaar uit voor nazi-zwijn of linkse naïeveling. Jager: ,,Beide kanten zouden meer open moeten staan voor informatie of argumenten die anders zijn dan hun eigen ideeën.''

Computersimulatie
De methode van computersimulatie van sociale processen is de laatste jaren steeds verder ontwikkeld. Volgens Jager is dit de eerste keer dat het is gebruikt om gevolgen van migratiestromen te begrijpen.

De overeenkomst tussen de voorspellingen van het model en wat hij nu in de samenleving ziet gebeuren, vindt hij zo frappant dat hij resultaten nu naar buiten wil brengen, en niet wil wachten tot de afronding van het onderzoek en de wetenschappelijke publicatie.

,,Het gebeurt nu. Mensen moeten zich nu bewust worden van het probleem dat ze veroorzaken. Dat geldt niet alleen voor politici, dat geldt voor de samenleving als geheel. We moeten het niet erger maken door te polariseren.''

Nieuws

menu