Bus vol Groningers naar Den Haag voor strijd tegen Windpark N33

Anti-windmolenprotest in Meeden. Foto: DvhN

Een bus vol strijders tegen Windpark N33 vertrekt maandag om de driedaagse zitting van de Raad van State in Den Haag bij te wonen. „Na negen jaar is de strijd nog volop gaande”, zegt Lies Zondag, voorzitter van Tegenwind N33. „Negen jaar vechten gaat een mens niet in de koude kleren zitten.”

Gaswinning, gasopslag, zoutwinning, energie opwekken met biomassa en hectares zonneparken. En daar bovenop komt dan Windpark N33, met de grootste windmolens die er zijn. De gemeenten Veendam en Midden-Groningen mogen met recht wingewesten worden genoemd.

De windmolens zijn het bittere toetje, de zonneparken iets van de laatste tijd, maar gas en zout worden al decennia onttrokken aan de veenkoloniale bodem. Dat merkte niemand, inwoners proefden hooguit iets van de welvaart: werkgelegenheid en sponsoring van lokale activiteiten. De overige effecten van wat gestapelde mijnbouw is gaan heten, zijn pas de laatste jaren in alle hevigheid voelbaar. Als een nare nasmaak.

Drie dagen in Den Haag

Drie dagen heeft de Raad van State uitgetrokken voor de rechtsgang van Tegenwind N33 tegen het Windpark N33. Twee dagen zijn gepland voor de beroepen die zijn ingediend tegen de milieueffectrapportage (MER), de derde dag gaat het over de verleende vergunningen.

Een bus sympathisanten reist mee naar Den Haag. „Wij zijn ontzettend blij dat de bus zomaar vol zat, de strijd tegen het windpark leeft na negen jaar nog volop”, zegt Lies Zondag uit Ommelanderwijk. Naast raadslid voor VUK in Veendam is Zondag voorzitter van de stichting Tegenwind N33. Vijf jaar geleden kwam Zondag in de gemeenteraad. „Het was ook wel eens leuk om ergens welkom te zijn, want als representant van Tegenwind werd ik aanvankelijk zelden ergens met open armen ontvangen.” (Tekst gaat verder onder de kaart.)

Verdrag van Aarhus

Al bijna tien jaar vecht ze tegen de komst van het Windpark N33, er doorgedrukt toen de provincie een streep zette door Windpark Pekela en verdedigd door opeenvolgende gedeputeerden. De windmolens zouden en moesten langs de N33 en boven Meeden komen. Hierbij werd, volgens Zondag, in procedures telkens naar de uitkomst toegerekend of werden de regels gaandeweg het spel veranderd.

Dat is één van de redenen dat Tegenwind N33 haar hoop heeft gevestigd op het Verdrag van Aarhus. „Daarin staat dat voor inspraak door burgers ruim op tijd aandacht moet zijn”, zegt Zondag. „Dat is in het geval van Windpark N33 niet gebeurd. De plannen werden in beton gegoten en daarna, in een stadium waarin alleen nog kon worden bijgestuurd op randvoorwaarden, aan de burgers bekendgemaakt. In combinatie met de crisis- en herstelwet (die bepaalde dat windenergie van nationaal belang was) en de Rijkscoördinatieregeling, die gemeenteraden buitenspel zet en het Rijk doorzettingsmacht geeft, hebben de burgers niet de inspraakmogelijkheden gekregen waar ze recht op hebben.”

Beroep

De Nederlandse Vereniging Omwonenden Windturbines (NLVOW) probeert met een beroep op de Europese Commissie het Verdrag van Aarhus als juist te beoordelen, waarna de Nederlandse staat kan worden aangeklaagd.

„Toen we begonnen actie te voeren werden we beschouwd als klimaatontkenners, NIMBY’S (Not In My Backyard, red)”, zegt Zondag. „Maar onze woonomgeving wordt opgeofferd voor het plaatsen van windmolens, een inefficiënt middel. Het levert schandalig weinig op. Ja, bakken subsidie voor de initiatiefnemers, die dan schijnheilig roepen 'dat toch iemand iets moet doen', maar als bijdrage aan een beter milieu is een windmolen een achterhaald middel.”

Een inefficënt middel dat schandalig weinig oplevert

Zondag zegt in haar gevecht tegen dezelfde problemen aan te lopen als de aardgasstrijders. „Wat wij tien jaar geleden riepen, staat nu elke dag in de krant. Dit kan niet eeuwig zo doorgaan, het is bizar, te gek voor woorden. Als tegenstanders hebben wij langer nagedacht over energietransitie dan menigeen die over ons beslist, maar toch wordt ons gevecht tegen de windmolens gezien als amoreel. Groen is leuk, groen is sexy, maar zodra je tegen windmolens bent raak je bij de linkse kliek uit de gratie.”

Negen jaar vechten

Zelf krijgt Zondag de cluster zuid van Windpark N33 in haar achtertuin. „Als dat gebeurt moet ik misschien maar een bord met Te Koop in de tuin zetten. Twintig jaar geleden ben ik heel bewust vanuit Friesland teruggegaan naar mijn wortels in de Veenkoloniën. Als ik had geweten wat mij hier te wachten stond, had ik mij wel twee keer bedacht. Negen jaar vechten gaat een mens niet in de koude kleren zitten, ook al ben ik geen teer zieltje. Een echte Groningse, maar misschien wel wat opstandiger dan de gemiddelde Groninger.”

Zondag hoopt dat de kleinere aardbevingen van de voorbije tijd niet de voorbode zijn van de grote klap, zoals sommige deskundigen voorspellen. „Al gaat de gaskraan dicht we zitten nog jaren met de ellende. Ik ben het afgelopen decennium niet alleen letterlijk, maar ook spreekwoordelijk tien jaar ouder en wijzer geworden. Continu alert moeten zijn op alles wat voorbijkomt, als er in de vakantie weer eens stukken ter inzage worden gelegd. Mensen overtuigen dat ze voor groene energie, maar ook tegen het plaatsen van windmolens kunnen zijn.”

„In Nederland wordt 7 procent van de energie duurzaam opgewekt en kijk eens wat een impact dat heeft op onze leefomgeving. Stel je voor dat die effecten verdubbelen en dan nog is maar 14 procent van onze energie duurzaam. Maar toch is alles daarop gericht, niemand heeft het over die 86 procent fossiele brandstoffen.”

De wet

Gewelddadige acties keurt Tegenwind N33 af. „Mensen steunen ons juist omdat wij ons aan de wet houden. Ik begrijp de boosheid die leidt tot sommige anonieme acties, ik ben ook woedend, maar ik kan niet anders vechten dan zoals ik het nu doe. En ja, de mensen die zeggen: 'zoals jullie het doen dat helpt ja niets', die hebben tot nu toe gelijk gekregen. Ik weet ook wel dat wij als Tegenwind N33 een kluif hebben aan de Raad van State. Het is de strijd van David tegen Goliath, maar David won uiteindelijk. Tegen alle verwachtingen in omdat hij slimmer was en lef had. De overwinning van de uitbreiding van windpark Delfzijl Zuid was historisch. Misschien worden wij nummer twee in de rij van burgers die hun gelijk krijgen in de strijd tegen de verwoesting van hun leefomgeving.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen
menu