Slim genoeg, maar niet de slimste. Nog één keer Bram Douwes en Joost Oomen: 'We doen echt wel meer dan leuk antwoord geven op quizvraagjes' | dubbelinterview

De schrijver/dichter en de presentator/programmamaker schopten het allebei tot de allerlaatste aflevering van De Slimste Mens (KRO-NCRV). Weken van ‘wat weet je van ...’ werden doorstaan om in de finale te zien hoe cabaretier Lisa Loeb als slimste van allemaal naar huis mocht gaan.

Joost Oomen en Bram Douwes schopten het tot de laatste finale van De Slimste Mens.

Joost Oomen en Bram Douwes schopten het tot de laatste finale van De Slimste Mens. Fotografie: Jaspar Moulijn, Jean-Pierre Jans, KRO-NCRV

Bram Douwes: ,,Weet je: het had erger gekund. Ik had er direct woensdag uit kunnen vliegen en, Joost, jij op donderdag. Dan hadden we niet eens tegenover elkaar gestaan.”

Joost Oomen: ,,Het is nu toch ook treurig afgelopen?”

,,Voor jou misschien. Daar was het nog close . Maar in de finaleronde werd ik helemaal naar huis gespeeld. Bovendien: de finale wilde ik graag halen, maar eenmaal daar was ik er relaxed over. Ik wilde jou verslaan, omdat ik anders in Groningen uitentreuren moest horen: je hebt verloren van Joost Oomen. De tweede plek heeft me dat bespaard. Dat Lisa daarna won, dat was wel oké.”

,,Ik wilde Bram natuurlijk ook verslaan, want Bram is een verschrikkelijke zak dus hem wilde ik pakken... nee, goh. Aan de ene kant wil je winnen en aan de andere kant zit je in de studio van: we hebben de finale gehaald, nu is het wel klaar. Dat heb ik ook uitgebreid lopen roepen tegen de mensen van de make-up, maar als je een week later de opname van de finale terugkijkt dan denk je wel: als ik die en die vraag goed had, dan was het misschien anders gelopen.”

Reacties op social media

,,Waar ging het dan mis?”

,,Ten eerste wist ik best dat er een helikoptertje op die Marslander zat. Daarmee had ik 50 punten in kunnen koppen. En toen kreeg Lisa de vraag over de bestorming van het Capitool. QANON en Nancy Pelosi wist ik wel, maar dat zei ik niet want ik was moe of dom of gewoon niet goed bezig. Dus had ik niet genoeg puntjes gesprokkeld en gingen jullie naar de finale-finale.”

,,En daar was het verschil tussen Lisa en mij zo groot dat het verlies makkelijk(er) te verwerken was. Ik dacht niet: als ik me daar had laten zakken of ik had daar dit of dat gezegd...”

,,Je moet je nooit laten zakken!”

,,Nee, inderdaad. Dan worden mensen woedend. Dan is het klaar. Dat is raar aan de mens hè; de mens op social media. Ze haten op mensen die dom zijn, dat is één. Op zich vind ik dat goed, want je wilt een spel zien met mensen die goed zijn. Maar als je te goed en te fanatiek bent, dan is het ook weer niet goed.”

,,Dat vond ik ook gek. Ik liet me in die aflevering tegen Rikkert een keer heel lang zakken, zodat ik onder hem kwam en toen: tak tak tak. Dat vond ik de leukste aflevering waar ik aan meedeed, ook omdat het gezellig was met Rikkert en Nick natuurlijk, maar ik dacht van dat tactische gaan mensen echt genieten. En toen kwam het op tv en waren mensen superboos. Ik dacht daarna wel: huh, dit is toch de lol van het spel? Dat mensen ook tactisch kunnen spelen en dat het niet alleen maar gaat van: is het antwoord A, B, C of D?”

De grote Joost Oomen show

,,Hoe dan ook. Ik heb eruit gehaald wat erin zat. Mensen verwarren mij nu niet meer met Jaïr Ferwerda [ook een presentator met blond haar en een bril, red.]. Nu ben ik honderd procent mezelf, dus voor mij is de hele onderneming geslaagd.”

,,Nou, voor mij werkt dat mechaniekje net wat anders. Maar ik heb nu twee dingen met Stefano [Keizers, red.] gedaan en het is heel leuk. Hij geeft me ook tips over hoe ik ermee om moet gaan, stelde zich een beetje op als een oudere broer.”

,,Het optreden bij Humberto was echt fantastisch, Joost. Ik was euforisch toen ik het terugkeek die zaterdag. Dat is toch wel de kracht van De Slimste Mens . Het is een wat burgerlijk en keurig programma, zeg ik met alle respect - maar ik vind het ook fantastisch. Ze geven non-conformisten de kans om dat te zijn. En hoe Stefano naar jou keek tijdens jouw optreden. De verliefdheid spatte eraf.”

,,Ik deed onderaan de streep mee omdat mijn boek uitkwam. En in coronatijd is het moeilijk om daarmee op een podium te staan. De Slimste Mens was een goede vervanging daarvoor. Hoewel het uiteindelijk toch, hoe zeg je dat, veel groter groeide. Ik mag ook gedichten voordragen op de nationale televisie en dat is heel fijn. Ik moet wel een beetje opletten dat het niet alleen maar de ‘Grote Joost Oomen Show’ wordt; dat het ook nog echt over literatuur gaat - want dat is wat ik belangrijk vind.”

,,Dat is interessant. Het gaat de laatste tijd niet meer over wat je doet of wat je maakt. Ik bedoel, ik maak geen dichtbundels of literatuur, maar ik maak wel andere creatieve en journalistieke dingen. Ik kijk uit naar de uitnodiging om ergens te komen praten over wat je hebt gemaakt, in plaats van over: ‘Wat ben je toch lekker opvallend aanwezig in De Slimste Mens ’. Dat zou een soort magere erfenis zijn voor de rest van je leven.”

,,Daar sluit ik me helemaal bij aan. Het gaat deze weken alleen maar over de deelnames aan De Slimste Mens , maar het is niet mijn core business om leuk antwoord te geven op quizvraagjes.”

Goed: dan nu even heel wat anders

,,Jij wilde een vis vangen met een gedicht, Joost.”

,,Dat heb ik letterlijk gedaan, ja. In mei deelde ik met José Witteveen en Mirka Farabegoli, twee kunstenaars en ook noorderlingen, een residentie op Salina, een klein eiland boven Sicilië, naast vulkaaneiland Stromboli. Ik heb daar met veel vissers gepraat en ik heb met een snorkel op gedichten voorgedragen aan de vissen om te kijken wat ze leuk vonden. Van de burgemeester kreeg ik een visvergunning en ik heb informatie ingewonnen bij een kunstenaar en een geschiedkundige; en toen ben ik gaan vissen met een hengel die ik gemaakt had van een venkel.”

,,Oh dus wel met een haak. Niet dat je schreeuwend naar een vis in het water aan een gedicht begon en dan hoopte dat die dan gewoon opsprong je armen in...”

,,Ze vonden het heel leuk toen ik ging voordragen. Er waren wel, nou, tweehonderd visjes die kwamen luisteren. En toen ik ging vissen met mijn hengel toen kwamen er heel veel vissen op het gedicht af die er allemaal omheen gingen ‘zwermen’ en toen ik ‘m weer ophaalde toen was het gedicht verdwenen. Ik had ook in het gedicht geschreven dat er een haak was, dus ze konden zelf kiezen of ze er wel of niet aan wilden.”

,,...”

,,Het was een gekke tijd. Ik deed het om te bewijzen dat de vissen daar gevoel hadden, of hebben, voor poëzie en dat er daardoor meer toeristen zouden komen. Ze zaten namelijk echt in zak en as op het eiland. Alle toeristen waren weg in mei - het was middenin de corona. Goed, dat wilde ik dus bewijzen en dan zouden er allemaal schrijvers en dichters komen en dat zijn schitterende toeristen, want die zuipen alle lokale wijn op. Dat leek mij een goed idee en de burgemeester ook. Dus ik heb echt een Italiaanse vergunning waarop staat dat ik voor eeuwig in de wateren van Salina mag vissen met poëzie.”

Een Mark Rutte Horror House?

,,Dit lijkt me een goed moment om, zo met de pers erbij, het te hebben over een idee dat ik wel samen zou willen uitvoeren. Mijn idee was, Joost, om rond Halloween een Mark Rutte Horror House te openen. Een spookhuis met Mark Rutte in de hoofdrol. Dat leek mij fantastisch, kitsch, én ik denk dat het enorm prikkelt als je de boel een beetje theatraal maakt. Dat mensen een kaartje kopen, 20 minuten lang in een enorme toeslagen-aardbevingen-gas-wonen-Afghanistan-horror-kabinetsformatie-shit-nachtmerrie terechtkomen en als ze eruit zijn denken: ja dit moet voor altijd klaar zijn. Eerste keer dat Joost het hoort, trouwens.”

,,Lijkt me een zeer interessant plan. Laten we het er donderdag, als we samen eten, over hebben.”

,,We werkten vroegen trouwens al wel eens samen. Aan het radioprogramma Glasnost bijvoorbeeld. Ik presenteerde en Joost had daar een column. We kennen elkaar nu, denk ik, tien jaar. In de finale komt nog wel aan bod dat we samen Nederlands hebben gestudeerd in Groningen – als het er niet uitgeknipt is.”

,,Bram stond toen bekend als de programmeur van de USVA. In ieder geval als de man met de grote vinger in de pap. Niemand durfde toen iets tegen hem in te brengen.”

,,Inderdaad. Dan zwaaide er wat.”

,,Jahaa, dan kreeg je geen werk meer.”

,,Want zo was ik.... zo ben ik.”

,,Hij was ook vrienden met Ellen Deckwitz, dat is helemaal... dan moet je oppassen.”

,,Coen Peppelenbos, Joost, om nog maar iemand te noemen.”

,,Oh, ja. Maar zonder gekheid, ik weet nog dat Bram een verjaardagsfeestje had in de USVA en dat ik toen echt trots was dat ik daar een uitnodiging voor kreeg.”

,,En toen speelden we daar een quiz, door iemand anders georganiseerd, waarbij Joost en ik met elkaar in één team zaten. Die wonnen we. Hoewel we verloren, omdat mijn vriendin noodgedwongen moest winnen. Ik zie de verwarring: het was ons feestje en men had bedacht dat het leuker was als mijn vriendin zou winnen, want dan moest ze een parcours afleggen... doet er niet toe. Wij wonnen de quiz, Joost en ik. Dit alles was eigenlijk jaren in the making, maar dus toch niet vanwege die verdomde Lisa Loeb met haar... haar… Wikipedia-hoofd. Het is niet anders.”

Laatste woorden?

,,Nee.”

,,Lees Het Perenlied !”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen
menu