Gouden Kalveren voortaan genderneutraal. Moeten aparte categorieën voor mannen en vrouwen ook op andere terreinen worden afgeschaft?

De Gouden Kalveren die worden uitgereikt op het Nederlands Film Festival zijn voortaan genderneutraal. Moeten aparte categorieën voor mannen en vrouwen ook op andere terreinen worden afgeschaft?

De Gouden Kalf is voortaan genderneutraal.

De Gouden Kalf is voortaan genderneutraal. Foto Robin Utrecht

Beppie Melissen ging er vorig jaar vandoor met een Gouden Kalf voor haar rol in Kapsalon Romy . Shahine El-Hamus won de mannelijke variant van de prijs voor zijn acteerprestatie in De belofte van Pisa . De beeldjes die ze mee naar huis mochten nemen, zijn ineens relikwieën uit een afgesloten tijdperk. Met ingang van de komende editie van het Nederlands Film Festival, dat wordt gehouden in Utrecht van 24 september tot 2 oktober, wordt er nog maar één Gouden Kalf als hoofdprijs uitgereikt, waarnaar zowel vrouwelijke als mannelijke acteurs meedingen.

‘Dat zie je ook in Hollywood’

De Groninger onderneemster Jellie Tiemersma vindt het een goede zaak dat het verschil tussen mannelijke en vrouwelijke acteurs ‘een tijdje’ wordt opgeheven. Tot nu toe kregen mannelijke acteurs in haar ogen altijd meer waardering dan vrouwelijke, terwijl de acteerprestaties niet wezenlijk verschillen. ,,Dat zie je ook in Hollywood, waar de Oscar voor de beste mannelijke acteur altijd als laatste op de avond wordt uitgereikt. Ik vind het op zich niet erg dat er prijzen voor mannelijke en vrouwelijke acteurs bestaan, maar zolang de waardering niet gelijk is kun je de prijzen voorlopig beter samenvoegen.’’

‘Verschil in waardering tussen mannen en vrouwen’

Dat verschil in waardering ziet ze ook in het bedrijfsleven en andere gebieden van de creatieve sector, ‘terwijl mannen en vrouwen gelijkwaardige prestaties leveren’. Zo vallen in de literatuur mannelijke schrijvers volgens haar vaker in de prijzen dan vrouwelijke. ,,Dat is historisch gegroeid. Hoewel er steeds meer vrouwelijke schrijvers komen bovendrijven, werkt het nog steeds door. Er moeten nog heel wat stappen worden gezet voordat vrouwen evenveel waardering krijgen als mannen.’’

De Groninger historica Sanne Meijer vindt het afschaffen van het dubbele Gouden Kalf om een andere reden ‘begrijpelijk’. ,,Door een mannelijke en vrouwelijke prijs sluit je groepen uit die zich niet identificeren als man of vrouw, zoals non-binaire mensen. Dan dwing je ze om een keus te maken. Het is fijn dat daar begrip voor is.’’

‘Door onderscheid worden stereotypen in stand gehouden’

Het dualisme tussen man en vrouw werkt volgens Meijer stereotypen in de hand. Mannen worden op voorhand geassocieerd met ‘sterk’ en ‘buiten’, vrouwen met ‘thuis’ en ‘zacht’. ,,Dat klopt niet, maar door een onderscheid te maken in prijzen wordt het mede in stand gehouden.’’

Verschillen tussen mannen en vrouwen worden ook nog steeds gemaakt in de sport. Bij de meeste sporten spelen vrouwen en mannen in aparte competities. Sport wijkt af van film, reageert journalist, schrijver en oud-wielrenner Marijn de Vries. ,,Bij acteurs is kracht geen onderdeel van hun prestatie. Misschien dat houdbaarheidsdatum van vrouwen wel meetelt, maar door zo’n andere opzet van die Gouden Kalveren kunnen ze eindelijk afrekenen met het idee dat vrouwen op leeftijd alleen oude taarten kunnen spelen.’’

Verschil tussen breedtesport en topsport

De Vries vindt wel dat er een verschil is tussen breedtesport, waarin ‘spelplezier’ en ‘gezondheid’ vooropstaan, en topsport waarin ‘prestaties’ de boventoon voeren. Ze kan zich voorstellen dat mannen en vrouwen in breedtesporten meer met elkaar samen spelen. In de topsport ligt dat anders. ,,Als vrouwen mee zouden doen met de mannen, dan kun je voorspellen dat ze vaak verliezen. Dat is niet goed.’’

Wat momenteel vooral in de topsport speelt is de ontdekking dat ‘man’ en ‘vrouw’ geen vaststaande gegevens zijn. In de sportwereld is dat internationaal op de agenda gekomen door de Zuid-Afrikaanse olympisch kampioen hardlopen Caster Semenya. De Vries: ,,In de topsport wordt al een tijdje gekeken naar waar de grens tussen man- en vrouwzijn precies ligt.’’

‘Mannensport niet langer de norm’

Tiemersma wijst erop dat er ook een verschil in waardering is tussen mannen- en vrouwensport. Mannensport staat in hoger aanzien. ,,Als iemand mij vraagt of ik een voetbalwedstrijd heb gezien, dan doelt hij op een mannenwedstrijd. Ik vind dat mannensport niet langer de norm mag zijn.’’

Over genderneutraliteit gesproken, ook de gescheiden toiletten in openbare ruimten kunnen worden afgeschaft. Als er een reden is om ze te handhaven is het hooguit een sanitaire, vindt Tiemersma. ,,Als toiletten goed worden verzorgd, dan is er geen enkele belemmering voor genderneutrale wc’s.’’ Meijer vindt dat de overheid het voortouw moet nemen. ,,De overheid heeft áltijd een voorbeeldfunctie.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen
menu