Tolbert krijgt na 76 jaar oorlogsmonument 'nieuwe stijl': met geschilderde én gesproken verhalen

Dankzij oudheidskamer Fredewalda en kunstenares Anneke Ekhart krijgt Tolbert een blijvend oorlogsmonument: Vrijheid verstopt in beton.

Voor 'Vrijheid, verstopt in beton' schilderde kunstenares Anneke Ekhart onder meer een portret van verzetsvrouw Katrijn Huizinga op de silo naast de CazemierBoerderij in Tolbert.

Voor 'Vrijheid, verstopt in beton' schilderde kunstenares Anneke Ekhart onder meer een portret van verzetsvrouw Katrijn Huizinga op de silo naast de CazemierBoerderij in Tolbert. Foto: Jan Willem van Vliet

Anneke Ekhart schilderde authentieke oorlogsverhalen uit het dorp op een bijzondere plek: de voormalige mestsilo naast Fredewalda’s CazemierBoerderij.

Bij het levensgrote portret van verzetsvrouw Katrijn Huizinga (1908-1990), die Duitse werkkampen en een dodenmars overleefde, herinnert een Fongersfiets uit de oorlogstijd aan de manier waarop ze -in donkerbruine kampkleding- terugkeerde in Tolbert.

Filmpjes

In de binnenkant van de ronde open silo hangen informatieborden over de gebeurtenissen die Ekhart in haar eigen zwart-witte stijl schilderde. Inclusief linkjes naar YouTubefilmpjes waarin getuigen aan het woord komen.

,,Doordat er bijna geen getuigen meer zijn die de verhalen persoonlijk in de klas kunnen vertellen, zochten we een nieuwe manier om de geschiedenis levend te houden. Hopelijk krijgt de silo voortaan een rol bij de 4- en 5 mei herdenking in het dorp of bij de herdenking van de bevrijding op 15 april’’, zeggen Ekhart en mede-initiatiefnemers Greet Atsma, Alie Seiffers en Piet de Vries.

Rond deze data wil Fredewalda voortaan basisschoolleerlingen uit de hele gemeente Westerkwartier uitnodigen om in de betonnen silo op zoek te gaan naar de geschiedenis.

Kogel

De verhalen gaan onder meer over onderduikers, de gestolen (en ongeschonden teruggekeerde) kerkklok uit de dorpstoren en de trambeschieting in mei 1944. Frits Oldenburger kreeg op school te horen dat hij snel naar huis moest na een alarmerend bericht: Ze hebben dien pappe door de poot schootn .

Het bericht bleek juist en gelukkig herstelde de beenwond. De verdwaalde kogel die de Engelse jachtvlieger op klaarlichte dag op de Drachtster tram afvuurde, is vanaf september onderdeel van de tijdelijke bevrijdingstentoonstelling Radio Oranje in de museumruimtes van de CazemierBoerderij.

Limburgse evacués

Fredewalda had die expositie vorig jaar (75 jaar bevrijding) al op de agenda staan. Na twee keer uitstel gaat de tentoonstelling nu wel door. Voor de tentoonstelling hebben het Victory museum in Grootegast en verschillende particulieren originele voorwerpen beschikbaar gesteld. Zoals een uniek, door de smid gefabriceerd stalen melktankje dat je op je buik kon binden om onderduikadressen ongemerkt te bevoorraden.

Voor de opening van de expositie en het kunstproject komt Toke van der Vin (85) op 1 september over uit Neeritter. Ze is de laatst levende van de circa 300 Limburgse evacués die aan het eind van de oorlog door inwoners van Tolbert zijn opgevangen. Het is natuurlijk ook in beeld gebracht op de silo: nazaten van gastgezinnen en evacués hebben nog steeds contact met elkaar.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen
menu