Van boeman naar bisschop: hoe Sinterklaas sinds 1850 voortdurend is veranderd. 'Feest heeft zich altijd aangepast aan nieuwe tijd'

Voor sommigen voelt de overstap van Zwarte Piet naar roetveegpiet als een onoverkomelijke ingreep. Maar het Sinterklaasfeest is vanaf 1850 voortdurend veranderd. Van schouwspel op straat naar huisbezoek in het gezin. ,,Het feest heeft zich altijd aangepast aan de nieuwe tijd.”

Bezoek van de moderne Sinterklaas met zijn hulpknecht aan een lagere school in Groningen, in de jaren twintig.

Bezoek van de moderne Sinterklaas met zijn hulpknecht aan een lagere school in Groningen, in de jaren twintig. Foto: Luppe Houttuin/Groninger Archieven

Zo’n twee eeuwen geleden konden Franekers op sinterklaasavond naar een monsterachtig schouwspel kijken. Jaarlijks trok op deze avond in de donkerste tijd van het jaar een groepje gemaskerde figuren met fakkels, hoorngeblaas en ketelmuziek langs de grachten. Het waren jongelui van het Franeker Vliet die zich op 5 december ‘bijna als duivels uitdosten’, zo schrijft dichter en archivaris Tiede Roelofs Dijkstra in een handschrift uit 1857. ‘Eindelijk maakten zij het zoo bont, dat het hun verboden werd voortaan in de stad te komen. En sedert dien tijd gaan zij buiten de stad om.’