Zijn ontslag bood graficus Henk Bleker uit Tjuchem de kans bij zijn oergevoel te komen. 'Inrichting Kultuureiland bij Steendam biedt een leven dat ik nog lang wil proeven'

Een bezoek aan een Duits kunst- en ecoparadijs opende vele jaren geleden zijn ogen. ‘Dit is wat ik wil’’, dacht graficus Henk Bleker (53) uit Tjuchem die op zoek ging naar geestverwanten.

Henk Bleker uit Tjuchem van Stichting Kultuureiland.

Henk Bleker uit Tjuchem van Stichting Kultuureiland. Foto: DVHN

Tijdens de financiële crisis die in 2007 uitbrak, gooide Bleker het roer definitief om. Na zijn ontslag sprak hij met kunstenaars en bewoners van de oude steenfabriek bij Winsum. ,,Het waren keihard werkende wat rebelse lieden, maar vooral lieve mensen. Ik besloot dat ik niet terug wilde naar mijn eigen vak, het grafisch verwerken van mainstream reclameboodschappen.’’

De samenwerking met de kunstenaars bracht hen bij Cultuurplatform Appingedam. ,,Er is van alles georganiseerd. Daar is kunstfestival Art Carnivale uit voortgekomen. Eerst in zes dorpen rond Slochteren en een daarna op een vaste plek bij het Schildmeer.’’ Nu mag hij zijn droom verwezenlijken, een gecombineerde inrichting van natuur en kunst aan de Damsterplas bij Steendam.

‘Minder plekken om te aarden’

,,We willen laten zien hoe je een mooie omgeving nog meer kan waarderen. De digitale wereld groeit maar ondertussen hebben mensen steeds minder plekken waar ze echt kunnen aarden’’, zegt Bleker. ,,Ons hoogste doel is niet om kinderen en ook hun ouders achter de computer weg willen halen, maar mensen moeten weten dat er meer is dan dat.’’

Bij de Kultuurbus die er nogal gebruikt uitziet, vertelt hij over het opzetten van een belevingspark voor jong en oud in het gebied rond de Damsterplas. Een plek waar bezoekers even uit de dagelijkse gekte en sleur kunnen stappen en zich kunnen verwonderen over vrije bouwwerken en ‘bespeelbare kunst’ voor kinderen. In overdrachtelijke zin moet het ‘Kultuureiland’ een bijzondere enclave en voor veel mensen een vaste ontmoetingsplek worden.

Avontuurlijke paden naar dorpen

Dat gebeurt met steun van het dorp en hulp van de gemeente Midden-Groningen. Een gevarieerde groep kunstenaars, meubelmakers, timmerlieden, theatermakers en mensen met veel horeca-ervaring ontfermt zich over het gebied. ,,We maken kruidentuinen, zorgen voor wilde bloemenpracht en hopelijk ooit ook avontuurlijke paden naar alle dorpen. Routes die tot de verbeelding spreken.’’

Net als Art Carnivale, het kunstfestival dat al jaren bij het Schildmeer wordt gehouden. ,,Toen we daar mee begonnen, was het aapjes kijken. Mensen vroegen zich af wat we daar in hemelsnaam aan het doen waren. Het festival geeft veel vrolijkheid en vertier en is de grootste regiobarbecue geworden. We luisteren naar de mensen en doen niet zomaar wat. We wonen en werken hier, dus komen niet even langs om ons ding te doen.’’

Belevingspark Turisede

Bleker vertelt hoe zijn bezoek aan het grensgebied van de voormalige DDR en Polen ooit een ‘oergevoel’ in hem losmaakte. ,,Ik belandde in het belevingspark Turisede dat door de plaatselijke bevolking was opgezet. Ik zag bouwsels van hout uit de omgeving. Grof, onafgewerkt en met veel fantasie, dus niets ingekocht. Met de hand gemaakt door vaklui en kunstenaars. Het was fantasierijk. De speelattracties waren heel leuk voor kinderen. Een mix van verbeelding in een cultuur die je niet kent.’’

Voor Henk stond het belevingspark symbool voor een fantasierijke manier van leven. Inmiddels is het park dat op Duits en Pools grondgebied ligt, uitgegroeid tot een enorme publiekstrekker. ,,Je kunt er slapen in tipi’s en bijzondere bouwwerken. Wie luxe wil overnachten doet dat buiten het park.’’

Geïnspireerd door ‘wilde tuinman’

Voor de Damsterplas is geen vastomlijnd plan. ,,We hebben een plek die organisch en gestaag kan groeien.’’ Wat dat betreft heeft Bleker zich laten inspireren door de overleden kunstenaar Louis le Roy, ook wel ‘de wilde tuinman’ genoemd. Als kind zag Bleker hoe Le Roy in Lewenborg in Groningen de vrije hand kreeg over het inrichten van het groen in de wijk. ,,Hij gebruikte restmaterialen. Zijn filosofie is dat iets niet klaar hoeft te zijn. Je begint ergens aan. Er hoeft geen plan te zijn. Het gaat door. Hoe dat moet blijken. Dat is een prachtig vooruitzicht.’’

Om het Kultuureiland onder de aandacht te brengen blijft het niet bij een rondrijden met de Kultuurbus. Er komen symposia en designwedstrijden. ,,Van de 1,2 miljoen euro die we nodig hebben voor het plan is 70 procent gedekt. Waar we tegenaan lopen zijn regels en wetten die te maken hebben met het gebruik van de omgeving en bestemmingsplannen. Daarin moet je alles plannen. Dat is lastig, want als er één ding moeilijk is, is het een kunstenaar vragen wat hij precies gaat maken.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen
menu