De dag dat de drafsport uit Groningen verdween

De paarden verlaten het Stadspark. Bram Hulzebos

Zondagmiddag 1 augustus 2021 rond de klok van vijf kwam er een eind aan de draverijen op de Drafbaan Stadspark in Groningen.

Het zal niet hebben geholpen dat de sportwethouder in Groningen van ChristenUnie-huize is. Voor de oorlog werd onder druk van de kerken het heidense wedden verboden. Dat werd na de oorlog teruggedraaid. Maar dat de CU-wethouder tachtig jaar later in Groningen geen vinger heeft uitgestoken voor de sport is gewoon traditie. Net zoals de drafsport traditie is. Of was. In Groningen dan.

De misvatting is dat wedden op paarden verslavend is, zoals het gokken op rouge of noir in het casino (enthousiast aangemoedigd door de staat trouwens) verslavend kan zijn.

De gevaren van de drafsport schuilen in andere zaken. Het gevaar dat je compleet verslingerd raakt aan de sport bijvoorbeeld. En, eerlijk is eerlijk, dat kan heel goed beginnen met een wedje. Of je nou één euro of tien euro op een paard inzet, het verhoogt de spanning van de koers onmiddellijk. Als je niks inzet zie je tien paarden twee rondjes lopen en verbaas je je over de opwinding van het publiek om je heen wanneer de paarden op de meet afdenderen. Als je wat geld op een paard hebt ingezet, vind je je ineens zélf met het hemd uit de broek juichend en springend en schreeuwend terug aan het hek langs de baan.

Kom je wat vaker dan herken je de mensen in het publiek met wie je de fascinatie voor de dravers en de koersen, de pikeurs en de fokkers gaat delen. Je krijgt eens een biertje uit een plastic bekertje, je ouwehoert wat, je probeert tips op te vangen en terwijl je je tanden zet in een lauwe hamburger tussen een klef broodje doe je je best om je niet al te veel aan de neus te laten hangen. Over het feit dat er een speciale koers voor eenjarige paarden is, bijvoorbeeld. Menigeen is zo de drafsport ingerold. In het bier gezet op de koers en vervolgens met een stuk of wat anderen een paard gekocht. Het is een misvatting dat het hebben van een draver voorbehouden is aan types met pakken geld los in de achterzak. Nogal wat paarden worden gekocht en onderhouden en in training gezet door vriendengroepen, die allemaal een beetje bijdragen in de kosten en zo met z’n allen toch een eigen paard hebben.

Kom je wat vaker, dan herken je de paarden met hun soms nogal wonderlijke namen waarin niet zelden de hoop en dromen van de fokkers tot uitdrukking lijken te komen: Valley of Dreams, Triomfstar, Topshot Norg, Rise And Shine.

En je hoort de verhalen van de fokkers. Want kijk, de volle broer van dat paard dat tienduizenden euro’s aan prijzengeld heeft gewonnen, dat moet bijna ook wel een goed paard zijn. Zelfde vader, zelfde moeder. Toch? Dus. Maar altijd de disclaimer: ‘De broer van Pavarotti kan ook niet zingen’…

Kom je wat vaker dan herken je de pikeurs. Frank Westerman, die wat hoekige Fries uit Ureterp die zonder op zijn horloge te kijken kon zien hoe snel een ronde ging. Rick Ebbinge , de leerlingpikeur uit Borger, die het in een paar jaar tijd tot wereldkampioen schopte. Arnold Mollema, de toptrainer die op de baan van Groningen lange tijd steeds net naast de Sweepstakes greep. Het was voor iedereen een opluchting toen het uiteindelijk lukte. Bert de Beij, de amateurrijder die koppig zelf op de sulky klom, hoezeer zijn teerbeminde vriendin hem ook smeekte om het niet te doen, ‘omdat het nu eenmaal een vák is, dat koersen’.

Daar kan de door alle wateren gewassen pikeur Roelof Maring uit de stad over meepraten. Eind jaren zeventig lazerde een amateurrijder van de sulky en de merrie Mater Matuta nam de benen. Dwars door de bosjes, door het draad, voor de Martinihal langs, rechtsaf richting Corpus den Hoorn. Maring zag het gebeuren en was er een eind achteraangerend, maar Mater Matuta werd steeds kleiner in de verte. Er stopte een jong stel in een lelijke eend, Maring mocht achterin en ze achtervolgden Mater Matuta tot op de Veenweg. Met Paterswolde al in zicht wist de jonge chauffeur zijn autootje naast de op hol geslagen merrie te sturen. Maring kreeg grip op het hoofdstel, het autootje remde af en Mater Matuta kalmeerde al snel in de vaardige handen van de Groningse pikeur. Die op de sulky (met een slag in het wiel) stapte en het paard dwars door de stad terugreed naar het Stadspark. Daar werd hij ontvangen met gejuich dat doorgaans alleen voor de winnaar van de Sweepstakes opstijgt.

Maring adviseerde iedereen die de aandrang kreeg, om niet aan paarden voor je beroep te beginnen. Je hebt nooit vakantie, cao bestaat niet, burn-out hebben ze in deze branche nog nooit van gehoord, je werkt je te pletter, maar dat is geen garantie voor succes. Met paarden weet je het nooit. Het blijven levende wezens.

Toen Arnold Mollema op de grasbaan van Joure crashte en zijn tong doorslikte en het ternauwernood overleefde dankzij een doortastende EHBO-ster, zat hij een week later weer achter een paard op de baan in Groningen. Of neem Niels Jongejans. Maakte een enorme duikeling op de drafbaan Stadspark en werd in de ambulance afgevoerd. De volgende ochtend stond hij (wel een beetje stijf) gewoon weer de stallen uit te mesten.

Mannen en vrouwen uit een stuk die door bleven gaan in een tijd waarin er steeds minder publiek langs de kant stond. Ze klaagden niet. Wilde je geld verdienen dan moest je ergens naartoe waar het geld wel te verdienen was. Op de banen in Zweden en Frankrijk, later ook weer in Wolvega.

Maar ja, in Groningen is de baan nodig voor evenementen. Een combinatie met de sport zou niet mogelijk zijn. Het bier uit plastic bekertjes wordt straks vervangen door festivalbier in biologisch afbreekbaar karton. Het hamburgerloket moet wijken voor foodtrucks van waaruit straks broodjes falafel worden geserveerd. De paarden zie je hier niet meer terug. Er komen muzikanten voor in de plaats. Er zal in de toekomst ongetwijfeld opnieuw geschiedenis geschreven worden op deze plek. Maar niet door de paarden en de kleurrijke paardenmensen die hun ziel en zaligheid legden in een sport die zondagmiddag 1 augustus 2021 om vijf uur definitief uit Groningen is verdwenen.


Je kunt deze onderwerpen volgen
Stad
menu