Wat kunnen we verwachten van het Zuiderplantsoen?

Wordt het Zuiderplantsoen echt zo mooi als op de plaatjes? Aanpak Ring Zuid

Regelmatig hoor je dat het Zuiderplantsoen het zusje moet worden van het Noorderplantsoen. Het nieuwe plantsoen moet om en óp de nieuwe zuidelijke ringweg worden aangelegd. Wat is er eigenlijk over de inrichting bekend? Kunnen er eigenlijk wel bomen groeien op de verdiepte ligging? Alexandra Koning en Margot Meendering van de buurtkrant De Oosterpoorter gingen op onderzoek uit. Hun conclusie? Er is nog veel onduidelijk en deskundigen spreken elkaar tegen.

Op de website van Aanpak Ring Zuid is nu nog weinig te vinden over de planning en concrete uitvoering van het Zuiderplantsoen. We lezen dat het park ‘nog in de planfase zit’ en er nog weinig duidelijk is over de inrichting. Het Zuiderplantsoen wordt aangelegd in 2025 als de nieuwe zuidelijke ringweg klaar is. Over de exacte inrichting zal in samenwerking met de gemeente een plan worden gemaakt waar ook omwonenden bij worden betrokken, zo is de bedoeling.

Ecoloog Jan Doevendans heeft jarenlange ervaring met ecologie in de stad en noemt het Zuiderplantsoen een goedmakertje van de gemeente: ,,In de jaren ‘60 werd een deel van het Sterrebos gekapt, om ruimte te maken voor de ‘oude’ ringweg. Nu wordt er een nieuw park teruggebouwd.”

Bomen op de deksels, komt dat goed?

Het plantsoen wordt een park dat voor een deel is aangelegd op kunstmatige deksels. Het verbindt verschillende delen van de stad weer met elkaar. Expert Dirk Zwakenberg van Combinatie Herepoort gaf in 2017 antwoord op de vraag of er bomen kunnen groeien op de deksels. ,,De deksels van de verdiepte ligging krijgen een grondlaag van 1 tot 1,5 meter. Zo’n grondlaag is voldoende voor eigenlijk alle boomsoorten om hier duurzaam te kunnen groeien. De beworteling van de bomen zit met name in de bovenste meter grond, omdat daar de meeste voeding, vocht en zuurstof zit. Ook de beworteling van de monumentale bomen in het Sterrebos zit met name op een diepte van 1 tot 1,8 meter.’’

Doevendans heeft twijfels over (grote) bomen op de deksels. ,,Het zal op de deksels geen park zoals het Noorderplantsoen kunnen worden. Grote bomen willen stevig in de grond staan met een zogenaamde penwortel. Die groeien dus veel dieper dan de 1,8 meter die Combinatie Herepoort heeft onderzocht. Deze bomen zullen nooit op de deksels kunnen groeien. Ze krijgen daar niet voldoende ruimte om stevig te wortelen en zullen uiteindelijk tijdens een storm omvallen.” Hij zou eerder kiezen voor lage struiken of andere planten die minder diepe wortels nodig hebben om te groeien.

‘In Betonbos stond aantal bomen niet stevig genoeg’

Ter vergelijking haalt Doevendans het Betonbos aan, waar zoals de naam al doet vermoeden, bomen groeien op een betonnen ondergrond. Ook die bomen konden niet diep genoeg wortelen: ,,Op een gegeven moment is daar geadviseerd de bomen te toppen, het werd gevaarlijk. Een aantal bomen is omgevallen omdat ze niet stevig met een penwortel in de grond stonden.”

Aanpak Ring Zuid meldt dat de exacte hoogte van de gronddekking op de deksels nog niet vastligt. ‘Dit is onderdeel van het ontwerp van het Zuiderplantsoen.’

Groningen Verdient Beter is van mening dat het doel van de gronddekking op de deksels, wat nu wordt voorgesteld als een parkje, pure noodzaak is om bij een zwaar incident de uitworp van eventuele brokstukken over de woonwijken tegen te houden.

Het plan is om binnen het Zuiderplantsoen zo’n veertig boomsoorten te planten. Deze bomen zullen niet kleiner zijn dan vijf meter. Het betreft niet alleen nieuwe aanplant, tweeënvijftig lindebomen zijn in 2018 verplant naar een bomenhotel waar ze blijven tot ze worden teruggeplant in het Zuiderplantsoen. Het hergebruiken van de bomen zou goedkoper zijn dan nieuwe aanschaffen. Hier denkt Doevendans anders over. Hij ziet het hergebruiken van de bomen vooral als heel duur en als symboolpolitiek.

‘Zuiderplantsoen is meer dan alleen deksels’

Het ontwerp voor het Zuiderplantsoen is veel groter dan alleen de deksels, stelt Nicolette Boelens, woordvoerster van Ring Zuid. ,,Er is bijvoorbeeld naast de deksels ook nog plek voor bomen in de volle grond. In combinatie met bomen die goed in 1,5m grond kunnen staan levert dit een goed parkontwerp. Er zullen daarnaast ook open plekken komen in het park, dat geeft meer mogelijkheden in divers gebruik van het park, denk naast wandelen en fietsen bijvoorbeeld ook picknicken of sporten of een openlucht concert.”

Boelens stelt verder dat in Groningen de standaard diepte van de ondergrondse groeiplaats een meter is. ,,Met een dekking anderhalve meter op de deksel wordt hier ruimschoots aan voldaan. Van belang is dat de boom voldoende kubieke meter ondergrondse groeiplaats krijgt. Hier wordt met ten minste veertig kubieke meter per boom aan voldaan. De bomen dienen ook een goede ondergrondse verankering te krijgen, zodat deze goed blijven staan.”

Ze bestrijdt dat de aarde op de deksels een rol speelt bij de veiligheid. ,,De grond van het Zuiderplantsoen ligt er om een park aan te leggen en speelt als het gaat om de veiligheid van de omgeving bij een calamiteit zoals door Groningen Verdient Beter geschetst wordt geen rol.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Stad
menu