Zo reageren omwonenden op het vertrek van tabaksfabrikant Niemeyer: 'Weer een stukje Groningen dat verdwijnt', maar ook 'ik vind het helemaal prima'

In Groningen wordt met weemoed én berusting gereageerd op het steeds dreigender vertrek van tabaksfabrikant BAT Niemeyer uit de stad. ,,Niemand rookt nog: dit zat er aan te komen.’’

De karakteristieke geur van de tabaksfabriek, vlak bij het Hoofdstation, hoort voor veel Stadjers echt bij Groningen.

De karakteristieke geur van de tabaksfabriek, vlak bij het Hoofdstation, hoort voor veel Stadjers echt bij Groningen. Foto: Geert Job Sevink

Nieuws gaat snel in tijden van internet en sociale media. Bij de Coop-supermarkt, pal tegenover de Niemeyer-fabriek aan de Paterswoldeweg, hebben de meeste klanten de onheilstijding maandag allang gehoord: de Londense concerntop van tabaksreus BAT heeft groen licht om de tabaksproductie in Groningen te verplaatsen naar Duitsland en Hongarije.

‘Productiecapaciteit genoeg, maar de markt is er niet meer’

,,Twijfelde je er nog aan dat dat door zou gaan dan?’’, reageert een oudere Stadjer die zijn boodschappen in de fietstas pakt. ,,Deze zaak is toch allang beklonken? Mijn broertje werkt al veertig jaar op de fabriek, maar die rekent er al tijden op dat het doek nu echt wel gaat vallen. Hooguit gaat het nog iets sneller dan gepland. Ze hadden het in twee jaar willen doen, maar door corona zakt de markt hard weg. Ze zijn de productie al maanden aan het afbouwen. Capaciteit is er genoeg, maar de markt is er niet meer. Tsja, toe maar: wat doe je eraan?’’

Hoe vaak is de fabriek in de afgelopen decennia de dans niet al ontsprongen? Sinds Koninklijke Theodorus Niemeyer in 1990 in de Angelsaksische handen van eerst de Rothmans Group en negen jaar later van het grote British American Tobacco kwam, kalft de fabriek beetje bij beetje af. Er werkt nu nog 185 man en alleen de productie van ‘kerftabak’ is overgebleven: pijptabak en shag.

‘Hollandse’ shag hield BAT-buitenbeentje lang in Groningen

Dat laatste is tegelijkertijd het sterke én het zwakke punt van de fabriek. Het hoofdproduct shag, met een waaier aan merken met als vlaggenschip Samson, is binnen het wereldwijde BAT-conglomeraat van ondergeschikt belang. Maar met Nederland als veruit belangrijkste afzetmarkt, lag het nooit voor de hand om de shagproductie volledig naar het buitenland te verplaatsen.

Dat is in de laatste jaren veranderd. Ook Nederlanders keren hun sjekkie de rug toe. ,,Er wordt toch nauwelijks meer gerookt?’’, zegt een buurtbewoner die met de boodschappentas komt aangewandeld bij de Coop. ,,Dan kan je zoiets verwachten.’’ Hij zal er geen traan om laten als een nieuwe redding er niet meer inzit. ,,Misschien past het ook wel niet meer bij de tijd, toch? Industrie middenin de stad. Daar zou je ook huizen kunnen bouwen, waar Groningen zo om staat te springen. Nee, ik vind het helemaal prima.’’

Werknemers willen niet vooruitlopen op ontmanteling

Het voormalige Niemeyer-kantoor schuin tegenover de productiehallen aan de Paterswoldseweg wordt nu al verbouwd tot appartementen. Buurtbewoners verwachten dat dat lot uiteindelijk ook de fabriek zelf treft. Werknemers die de fabriekspoort verlaten richting de parkeerplaats achter het vroegere kantoorgebouw willen daar echter niet op vooruit lopen. ‘Geen commentaar’ is de standaardreactie op vragen naar de stemming. ,,Wij weten zelf ook niks’’, zegt de meest loslippige. ,,We hebben vandaag geen nieuws van de directie gehoord. Ja, een korte reactie op de mediaberichten. Dat er nog niks vast staat.’’

Het nieuws uit Londen stemt een bewoonster aan de Peizerweg lichtelijk weemoedig. ,,Weer een stukje Groningen dat verdwijnt’’, zegt ze terwijl ze de vuilniszakken in de stortbak gooit. ,,Ik ben nu 63 maar toen ik hier als 18-jarige kwam om te studeren, hoorde de tabakslucht van de fabriek net zo bij de stad als de geur van de suikerfabriek en de vijf pijpen van de Hunzecentrale. Ook allemaal al weg. Stank? Nee hoor, ik heb er nooit last van gehad. Maar dat kan ook komen doordat ik zelf lang shag rookte. Nee, geen Samson: Drum, de concurrent.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Stad
menu