Froukje de Jonge vertrekt als burgemeester van Stadskanaal en gaat als wethouder naar Almere: 'Ik heb van iedere minuut genoten'

‘Benut de korte lijntjes en betrokkenheid’: de vertrokken waarnemend burgemeester van Stadskanaal Froukje de Jonge drukt het de gemeente op het hart. Donderdag werd ze benoemd tot wethouder in Almere. Van haar tijd in Stadskanaal had ze geen moment spijt.

De vacature is ontstaan door het vertrek van waarnemend burgemeester Froukje de Jonge naar Almere.

De vacature is ontstaan door het vertrek van waarnemend burgemeester Froukje de Jonge naar Almere. Foto: Auniek K.E. Klijnstra

Dat haar ambtsperiode maximaal twee jaar zou duren, was een gegeven. Vorige week maandag diende waarnemend burgemeester van Stadskanaal Froukje de Jonge (CDA) haar ontslag in. Sinds donderdag is ze wethouder van Almere. Dat was ze al eerder; ze woont er bovendien met haar gezin.

Het gemeentehuis in Stadskanaal bood haar een unieke kans. De coalitie van Almere viel in 2018, waarmee De Jonge haar baan als wethouder verloor. ,,Ik wist dat het in Groningen lag, maar ik moest eerst googelen waar precies.’’

Twijfel was er over de afstand. Die bleek toch groot: ,,Met de trein kun je er niet komen.’’ Een uitdaging, met drie schoolgaande kinderen, maar ook een jeugddroom die waarheid kon worden. Ze was bekend met de politiek in Den Haag en Almere. Een krimpregio als Stadskanaal, dat was andere koek. ,,Ik wilde heel graag een keer ergens anders werken. Ik wilde een keer zien, meemaken hoe dat is. Wat de vraagstukken zijn.’’

,,Nou, als ik iets heel anders zocht dan ik gewend was, dan trof ik dat.’’ Dat is diplomatiek verwoord. ,,Haha, ja. De natuur is hier prachtig, maar er zijn ook plekken waarvan je denkt: o jeetje, dit is niet een rijk gebied. De overheid is een schild voor de zwakken, dat is voor mij een vrij leidend principe. In dit gebied kunnen veel mensen dat schild gebruiken. Het belang is hier groter. En voor mij dus ook relevanter, vond ik.’’


Dat is nu anderhalf jaar geleden.

,,Ik ben blij dat ik het gedaan heb. Dit had ik nooit willen missen, misschien is het wel voor herhaling vatbaar. Ik heb van iedere minuut genoten. Ik geloof niet dat ik chagrijnig ben geweest. Hooguit verbaasd.’’


Verbaasd?

,,In Almere vindt men alles wat nieuw is interessant. Ik ergerde mij daaraan. Aldoor koploper dit en pilot dat. Kunnen we niet gewoon een keer iets wat bestaat goed doen? En dat interessant vinden? Kunnen we niet gewoon iets wat in Heerhugowaard werkt overnemen? Waarom altijd hip and happening en innovatief? Toch merkte ik dat ik de houding hier – ‘het is goed genoeg’ – ook wel lastig vind.’’


Dat vindt u lastig?

,,Je moet altijd ergens doorheen breken. Wat ik bedoel is de neiging: ‘Waarom zou je het veranderen? Het is goed genoeg zo.’ En ook een beetje: ‘Ach, het heeft toch geen zin. Veel beter kan het toch niet.’ Het is een houding die waarschijnlijk is ontstaan doordat hier iets veranderen altijd meer moeite kost dan elders. En ook door iets van fatalisme: het was niets en het wordt ook niets. Dat slaat soms een beetje lam, want ik heb dat gevoel niet. Wel dat sommige dingen heel moeilijk zijn, maar ook dat je soms heel snel dingen kunt veranderen. Mensen mogen hier niet het geloof verliezen.’’


Hoe bedoelt u dat?

,,Dat ze de moeite waard zijn. Waarom zouden hier niet ook goede dingen gebeuren? Die gebeuren hier toch ook gewoon.’’

Zoals het grafbankje van de hoogbejaarde meneer Meijer. Daarop zat hij iedere dag als hij zijn vrouw bezocht. Het voldeed niet aan de plaatselijke verordening en werd door de gemeente weggehaald, wat tot een enorme consternatie leidde. Het gevolg: 25.000 handtekeningen voor behoud van het bankje. ,,We stonden overal in de media.’’

Ze ging er zelf kijken. Het bankje voldeed inderdaad niet aan de verordening, stak uit en stond deels op een knekelveld. Maar: ,,Je kon aan het graf zien dat er iemand lag van wie heel veel werd gehouden.’’ Bovendien hadden werknemers van Wedeka geholpen het te plaatsen.

,,Het is een heel lief probleem. Hier zit eigenlijk alles in. De ambtenaar doet zijn werk goed, vinkt de regels af en concludeert: dit mag niet.’’ Maar van een echt probleem was geen sprake. Bovendien, het ding stond er al zes jaar. ,,Die mensen snappen dat gewoon niet.’’ Het was een stukje vervreemding van de ambtenarij met de burger en vice versa. ,,Uiteindelijk werd dit een van de mooiste dingen.’’

Meijer mocht zijn bankje laten staan. Later zal dit een monument voor rouw en trouw worden. Een paar dichtregels memoreren aan liefde. ,,Dat is wel wat hier kan. Mensen zijn hier dichtbij. Je kunt met iedereen spreken, een goed gevoel krijgen bij de situatie en een passende oplossing vinden waarvan je uiteindelijk heel blij wordt.’’


Ja, dat zegt u wel, maar u was toch enigszins verrast dat ‘windmolenterrorist’ Jan N. hier werd opgepakt.

,,Je hebt het nu over het veiligheidsaspect, maar er is bij veel mensen boosheid. Ik heb mij ook boos gemaakt over die windmolens. Hoe haal je het in je hoofd om op deze plek die windmolens neer te zetten?’’

,,Het is een ingreep van het rijk die inmiddels door het rijk zelf een juridische bulldozer wordt genoemd. Daarmee bedoel je: je hebt mensen die hier wonen gewoon aan de kant geschoven om maar dat park neer te zetten. Nou, die mensen voelen dat ook zo. Ze zijn niet gezien, niet gehoord. Hun belangen, die telden niet mee.’’


Dat idee leefde ook bij de sluiting van de afdeling spoedeisende hulp in het Refaja-ziekenhuis.

„Ja, maar dat vind ik iets heel anders. Bij het windmolendossier ís het feitelijk zo. Ik heb gesproken met initiatiefnemers die een alternatief plan maakten. Die zijn heel verdrietig. Zij hadden het heel serieus uitgewerkt, deskundigheid erbij getrokken. Er is niet eens naar gekeken.’’

,,Het park bleek uiteindelijk meer energie te leveren dan gedacht. Je kon drie molens weghalen en dan leverde het dezelfde benodigde hoeveelheid energie. Dus had men kunnen zeggen: ‘Jongens, we hebben jullie plannen al weggebulldozerd, we gaan even kijken welke drie nu de meeste overlast geven.’ Nee, ze gaan de juridische discussie aan over of het woord ‘circa’ nog de nieuwe opbrengst omvat. Parallel aan het bankje: je hebt juridisch verschrikkelijk gelijk en mensen hebben weer het gevoel: ons belang, het interesseert ze helemaal niets. Dat vind ik pijnlijk.’’


En Refaja?

,,Refaja vind ik echt anders. Omdat zorggroep Treant in mijn ogen een serieus punt had. Die hebben niet de belangen veronachtzaamd van dit gebied. Ze hebben ons geconfronteerd met een vervelende waarheid. Ik vind het proces dat we hebben doorlopen met Treant, zorgverzekeraar Menzis en de zes gemeenten een van de mooiste dingen. Dat heeft ook behoorlijk wat opgeleverd. Het AED-plan, een extra ambulance, meer herstelbedden. Dat is echt als gevolg van goed overleg.’’


Hoe gek is het dat u vanuit een krimpregio vertrekt naar de snelst groeiende stad van Nederland?

,,Je hebt de uitersten van Nederland wel een beetje gezien, denk ik. Dus je snapt ook wat ertussen ligt. In Almere heb je de wind gewoon veel meer mee. Maar hier geldt die nabijheidskwestie, elkaar wat gunnen. Vriendelijk zijn voor elkaar en betrokken zijn bij het gebied. Elkaar makkelijk opzoeken. Dat is alleen al door de schaalgrootte heel anders in een stedelijk gebied.’’


Het gaat natuurlijk ook nog over de herindeling.

,,O, ja, haha.’’


O ja, de herindeling?

,,Ik ben van mening dat Stadskanaal een kroonbenoemde burgemeester verdient. Ik werd als waarnemer benoemd, omdat er nog een lopende herindelingsdiscussie was. Nou, ik dacht al binnen een week: er loopt hier helemaal niets.’’


Is dat nog steeds zo?

,,Nou, volgens mij hebben jullie daar uitgebreid over gepubliceerd en daar was geen woord Spaans bij. Ik denk dat de herindeling zoals die er nu voorstaat op korte termijn geen haalbare zaak is.’’


Wat zou u ‘ons Groningers’ willen meegeven?

,,Wat ik lastig vind, is het Nationaal Programma Groningen. Ik heb nu wel het initiatief genomen om met de niet-aardbevingsgemeenten kenbaar te maken dat wij er ook nog zijn. Die 1,15 miljard euro is ongelofelijk veel geld, bedoeld om Groningen een positieve boost te geven. Ik dacht dat deze vijf gemeenten ook deel uitmaakten van Groningen, maar we zitten niet aan tafel. Gemeenten om ons heen krijgen meer geld dan wij om dingen te doen waar ook wij van dromen. Een nieuwe sporthal, niet vanwege aardbevingsschade, maar omdat die verouderd is, onderhoud van bruggen. Dat soort dingen hebben wij ook. Het voelt eigenlijk niet eerlijk.’’

,,Ik weet dat hier heel lang het credo ‘werk, werk, werk’ is geweest. En ik zou zeggen: ‘wonen, wonen wonen’. Het is een prachtig woongebied. Dat is je grootste schat. En die rust. Die moet je koesteren in een volstrekt overspannen Randstad, waar de helft van de mensen burned-out is. Ze gaan zoeken naar een woongebied waar het prettig en rustig is. Waar mensen je zien en naar elkaar omkijken. Naar deze regio.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Stadskanaal
menu