DVHN commentaar | Mocht Huub Stapel een genderneutraal Gouden Kalf winnen, dan zou het hem sieren om het ding uit een taxiraampje te kieperen

De belangrijkste Nederlandse filmprijs voor regisseurs was altijd al genderneutraal en niemand vond het ooit een probleem. Gelukkig ook maar; met een Y-chromosoom regisseer je niet minder, beter of anders dan zonder. Voor acteren geldt hetzelfde.

Carice van Houten (links) en Halina Reijn op de rode loper voor de première van Instinct, de openingsfilm van het Nederlands Film Festival (NFF) in 2020, geregisseerd door Reijn en met Van Houten in de hoofdrol.

Carice van Houten (links) en Halina Reijn op de rode loper voor de première van Instinct, de openingsfilm van het Nederlands Film Festival (NFF) in 2020, geregisseerd door Reijn en met Van Houten in de hoofdrol. Foto: ANP

Het komt niet vaak voor dat het Nederlands Film Festival op brede publieke belangstelling kan bogen - behalve misschien in 1995, toen acteur Rijk de Gooyer zijn pasgewonnen Gouden Kalf al mopperend uit een taxiraam kieperde. Zo beschouwd heeft de Dutch Academy for Film (DAFF) een meesterzet gedaan met de vernieuwing van de jaarlijkse Nederlandse filmprijzen.

Voortaan zijn er geen aparte prijscategorieën meer voor acteurs en actrices. Er komen ook nieuwe prijzen bij, voor aanstormend talent en acteurs in korte films, maar vooral dat genderneutrale houdt de gemoederen bezig. Voorstanders vinden het een verbetering, die laat zien dat mannen en vrouwen gelijk zijn en bovendien ruimte geeft voor acteurs die zich als geen van beide identificeren. Critici vrezen dat de positie van actrices er juist op achteruitgaat als de specifiek voor hen bedoelde prijzen wegvallen.

Dan zijn er nog de mensen - meest mannen - die het nieuws opnamen alsof de wereld subiet verging. Acteur Huub Stapel vindt het ‘modieus gedoe om van te kotsen’ en zijn vakbroeder Yorick van Wageningen zegde per boze open brief zijn lidmaatschap van de DAFF op.

Een wonderlijke reactie. Niemand heeft ooit een probleem gemaakt van het Beste Regie-kalf, dat altijd al genderneutraal was. Gelukkig ook maar; met een Y-chromosoom regisseer je niet minder, beter of anders dan zonder. Voor acteren geldt hetzelfde.

Wat betekent een genderneutrale acteerprijs voor gelijkheid en emancipatie? Op zichzelf precies evenveel als een genderneutrale regieprijs, scenarioprijs of muziekprijs: niets. De DAFF maakt er een symbolisch gebaar mee, dat tegemoetkomt aan het veranderende denken over gender in de samenleving.

In de praktijk staat of valt de diversiteit en veelzijdigheid van het NFF met de selectie die de Academyleden maken. Aan hen de taak om ieder jaar welbewust oog te hebben voor alle talentvolle filmmakers, ongeacht kleur, leeftijd, gender of geaardheid - en er zo veel mogelijk van in de schijnwerpers te zetten. In die zin is de nieuwe prijzenopzet veelbelovend: beginnende makers krijgen meer aandacht, en er worden meer films en makers genomineerd.

Mochten Huub Stapel of Yorick van Wageningen zo’n door hen verfoeid genderneutraal Kalf winnen, dan zou het ze wel sieren om te doen zoals Rijk de Gooyer in 1995. Een man een man, een woord een woord, zeg maar.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Meningen
menu