Het muziekonderwijs is de laatste jaren ingrijpend veranderd, een instrument leren lijkt minder belangrijk. Is de tijd van de klassieke muziekschool voorbij? | Voor & tegen

Erik van der Weerd en Carin van der Velde. Foto: DVHN/Gerrit Boer/Peter Wassing

In deze Voor & tegen: Carin van der Velde, directeur van Kunstenschool ZG Stadskanaal/Westerwolde, en Erik van der Weerd, trompetleraar uit Meppel. Ze discussiëren over de vraag: is de tijd van de klassieke muziekschool voorbij?

Het muziekonderwijs is de laatste jaren ingrijpend veranderd, ook in Groningen en Drenthe. Klassieke muziekscholen zijn ontmanteld en opgegaan in centra voor amateurkunst. Een instrument leren lijkt daarbij minder belangrijk. Is dit erg? Is de tijd van de klassieke muziekschool voorbij?

Erik van der Weerd: ,,De klassieke muziekschool is naar mijn mening helemaal niet voorbij. Er is juist behoefte aan het leren bespelen van instrumenten. De grote oorzaak van het verdwijnen van muziekscholen is dat ze simpelweg zijn wegbezuinigd.”

Carin van der Velde : ,,Ik denk dat de tijd van de klassieke muziekschool inderdaad voorbij is. Maar het nut van een goede klassieke muziekopleiding zeker niet. Voor leerlingen met talent en interesse is het een goede vervolgstap vanuit kennismaken met kunst en cultuur. Dat kennismaken met kunst en cultuur is het belangrijkste doel van de huidige amateurkunstencentra.”

EvdW: ,,Het leren bespelen van een instrument is zeer waardevol voor de ontwikkeling van kinderen. Je moet meerdere dingen tegelijk kunnen. Dat stimuleert de samenwerking tussen bepaalde hersendelen enorm. Kinderen die een instrument bespelen in een orkest, bigband of popband leren luisteren naar elkaar, goed samenwerken en ze leren zich aanpassen aan medemuzikanten.”

CvdV: ,,Maar niet alle kinderen vinden muziek interessant. Zelf had ik als kind meer met design en architectuur. De pianolessen die ik kreeg, hoorden bij de opvoeding, maar ik vond er niet veel aan. Iedereen leert op z’n eigen manier en heeft z’n eigen interesse. Ook met dans en theater leer je samenwerken, een stuk in te studeren, improviseren en verschillende dingen tegelijk te doen.”

EvdW: ,,Het is goed dat via projecten als Méér muziek in de klas veel kinderen kennis kunnen maken met een vorm van cultuur. Landelijk gaat er veel geld naar deze projecten. De uitwerking is echter zeer beperkt. Een klas kinderen maakt slechts gedurende 1 tot hooguit 4 lessen kennis met een instrument. Een vervolg of aandacht voor enige vorm van verdieping is er simpelweg niet.”

CvdV: ,,Verdieping op het gebied van kunst en cultuur kun je mijns inziens niet bij de scholen neerleggen. Zij hebben al een zwaar programma dat ze moeten afwerken en verantwoorden. Veel scholen in ons gebied huren onze vakdocenten in voor muziekles van groep 1 t/m 8. Deze groepen krijgen 10 uur, maar soms ook 28 uur muziekles per schooljaar. Deze muzieklessen zijn een doorgaande leerlijn die een voorbereiding is op muziekles.”

EvdW: ,,Van collega’s hoor ik dat dit soort beperkte binnenschoolse lessen vooral als een leuke onderbreking van de schooldag worden gezien.”

CvdV: ,,Dat herken ik niet. De scholen vragen juist vaak naar vakoverstijgende lessen waarbij kunstvormen zoals dans, beeldende kunst en theater geïntegreerd worden in de cognitieve vakken zoals bijvoorbeeld ‘dans & taal’. Sommige kinderen leren de cognitieve vakken nu eenmaal beter als het in een andere vorm gegoten wordt.”

EvdV: ,,Het rendement voor vervolglessen is echter laag. Kinderen die absoluut geen interesse voor muziek hebben ‘verpesten’ vaak de lessen voor de enthousiaste kinderen. Het zou beter zijn om vooraf kinderen te selecteren die daadwerkelijk interesse tonen. Nu is het zo dat wanneer kinderen zich wel graag verder willen ontwikkelen op een instrument het dan maar zelf moeten uitzoeken.”

CvdV: ,,Ja, dat is in zekere zin zo. Voor ouders die niet zo goed de weg weten is dat misschien lastig. In ons landelijk gebied kan afstand ook een drempel zijn. We proberen daarom ook korte cursussen aan te bieden in laagdrempelige locaties in wijken en dorpen, en ik hoor dat ook andere centra voor amateurkunst dit doen.”

EvdV : ,,Structurele subsidies met betrekking tot buitenschoolse cultuureducatie is er steeds minder. Zoals jij ook aangeeft gaat het nu slechts om kortlopende cursussen. Door het wegbezuinigen van kunstencentra zullen jonge gezinnen zich niet of minder graag in deze dorpen vestigen. En dat terwijl veel gemeenten in hun cultuurnota vaak wel praten over ondersteuning van talent!”

CvdV: ,,Onze afspraak met de gemeenten is juist om zo veel mogelijk mensen in aanraking te laten komen met kunst & cultuur en door de subsidie acceptabel te houden. Korte cursussen zijn daarbij niet slechter dan andere en kunnen heel effectief zijn. Wij werken ook veel samen met De Rijdende Popschool en jeugdwerkers in de jeugdcentra. Ons aanbod aan muziek-, dans- en theaterlessen is daarbij meer een middel dan een doel op zich.”

EvdW: ,,Je had het over die saaie pianoles van vroeger. Het is natuurlijk van belang door wie en hoe de les gegeven wordt, zoals eigenlijk bij iedere onderwijssituatie. De ervaring is dat de meeste leerlingen het superleuk vinden om individueel of met een vriendje of vriendinnetje les te krijgen.”

CvdV: ,,Muziek is belangrijk maar de muziekschool van nu is geen eigenstandig instituut meer. Zij is opgenomen in kunstencentra waar de andere kunstdisciplines net zo belangrijk zijn voor een breed aanbod in de gemeenten die daarvoor subsidiëren. De rol van de kunstencentra is kennismaken en verdieping. Talentvolle leerlingen gaan door naar een mbo- of hbo-opleiding. Sommigen worden professioneel kunstenaar. Het is een piramidevorm. Kunstencentra staan aan de basis van dit proces.”

EvdW: ,,Het is zeker wenselijk dat in grotere plaatsen en steden een centrum voor de kunsten is gevestigd, met een docententeam van professionals. Met een compleet aanbod van kunstdisciplines, alles onder één dak, en met korte lijnen naar het werkveld toe. Alleen zijn, zoals we allemaal weten, vele centra voor de kunsten helaas wegbezuinigd.”

Als ingelogde PREMIUM lezer kun je op dit artikel reageren. Hierbij hebben we een aantal huisregels voor opgesteld welke je hier kunt lezen.

Reageren

Nog geen toegang tot PREMIUM, abonneer je hier

Nieuws

menu