Hang ‘De vaandeldrager’ van Rembrandt niet in het Rijksmuseum in Amsterdam. Laat een ander museum in Nederland bloeien door zijn aanwezigheid | opinie

Koning Willem-Alexander en Koning Felipe VI voor 'De Vaandeldrager' van Rembrandt, in het Rijksmuseum in 2019. Foto: ANP/Robin van Lonkhuijsen

Volgens Johann Bisschop is Rembrandts ‘Vaandeldrager’ een toonbeeld van vernieuwing, maar strookt het idee om het schilderij in het Rijksmuseum op te hangen daar totaal niet mee.
Lees meer over
Opinie

Een vaandeldrager is volgens Wikipedia iemand die het vaandel draagt. Het vaandel is een onderscheidende vlag ter identificatie van een groepering. Vaak een militaire groep, maar ook groepen van muzikanten, gilden of verenigingen. En natuurlijk van de zogeheten schutterijen. De lokale milities die sinds de middeleeuwen door burgers werden bemand ter verdediging van stad of dorp.

De vaandeldrager loopt vaak voorop en is veelal de meest zichtbare persoon van de compagnie. Overdrachtelijk gezien kan een vaandeldrager dan ook gezien worden als iemand die voorop loopt.

In het oeuvre van Rembrandt wordt De vaandeldrager (1636) gezien als een keerpunt. Na de periode waarin hij veel Bijbelse thema’s aan het doek toevertrouwde verschoof zijn aandacht meer naar portretten en zelfportretten. In deze periode schilderde hij ook De vaandeldrager . Zag hij zichzelf als het boegbeeld van een nieuwe ontwikkeling?

150 miljoen niet te veel?

Er vinden heel wat discussies plaats over de vraag of 150 miljoen euro niet te veel publiek geld is voor dit schilderij. Nieuws- en achtergrondprogramma’s laten hun gasten hierover allerlei meningen spuien. Wat opvalt is dat zij er bijna allemaal vanuit gaan dat het schilderij in het Rijksmuseum te Amsterdam zal komen te hangen.

In die gedachte zit niets nieuws. Niets vernieuwends! En vernieuwen is volgens mij precies datgene wat Rembrandt wilde bereiken met zijn Vaandeldrager . Waarom moet in een klein en goed bereikbaar land als Nederland alles samenklonteren in het overvolle Amsterdam? In het steeds verder dichtslibbende westen?

Regeren is vooruitzien! Zien de beslissers in Den Haag, zonder dat ze dat nu al communiceren, de aankoop van dit ‘vernieuwende’ schilderij misschien als een kans om het oude politieke denken te verlaten? Willen ze het schilderij gebruiken om het meest platgetreden pad, namelijk dat belangrijke en grootse dingen vrijwel altijd in het westen van het land moet neerdalen, verlaten?

‘Ik ben niet van Amsterdam’

Zijn hen de schellen van de ogen gevallen omdat Rembrandt hen, recht aankijkend vanuit het schilderij, maant tot omdenken? Ik hoor het hem zo zeggen: „Waarom moet ik hangen op een plek waar ik al zoveel te zien ben? Ik ben van heel Nederland en al heb ik in Amsterdam gewoond, ik ben niet van Amsterdam.”

Wat zijn de gevolgen als De vaandeldrager in het Rijks komt te hangen? Amsterdam loopt nu al over van toeristen. Die bezorgen de stad, naast prettige inkomsten ook heel, heel veel overlast. Het is al zo vol in Amsterdam dat er niet alleen op toeristisch recreatief gebied overlast ontstaat.

Schiphol voldoet niet aan de stikstofregels en het is nog maar de vraag of ze aan de benodigde natuurvergunning kunnen voldoen. Het aantal vluchten zal drastisch omlaag moeten en de bereikbaarheid van Amsterdam wordt alleen maar slechter. Door de komst van het schilderij neemt dat alleen maar toe.

Wonen in Amsterdam onbetaalbaar

Wonen in en om Amsterdam wordt steeds onbetaalbaarder. Om die trend te doorbreken wordt alles op alles gezet om (meer) woningen te bouwen. Maar die komen er maar niet vanwege alle stikstofproblematiek. Wonen bij het werk hoeft tegenwoordig vaak niet meer en daarom zou de politiek meer kunnen stimuleren om elders in het land het bouwen van woningen te bevorderen. Dat is voor toekomstige kopers nog financieel aantrekkelijk ook. Meer huis voor minder geld.

,,Als ik, vaandeldrager Rembrandt, zo gewild en gewenst ben, hang me dan niet op op de meest voor de hand liggende plek, in het Rijksmuseum in Amsterdam. Laat een ander museum in Nederland bloeien door mijn aanwezigheid.”

De omgeving van dat museum zal zich positief ontwikkelen omdat de toeristen dan ook in dat deel van het land zullen verblijven. En in een aantrekkelijke museale omgeving willen zich ook niet-grondgebonden werknemers zich vestigen, als daar ook goede woningen beschikbaar komen. En als die woningen er eenmaal zijn volgen de ondernemers vanzelf. Die vestigen zich namelijk graag daar, waar goede werknemers wonen.

Aankoop ‘De vaandeldrager’ als startpunt

Als de (toekomstige) regering echt een kentering op gang wil brengen, zoals ze telkens weer bij verkiezingen beloven, en de lusten en lasten beter over Nederland willen verdelen dan kan de aankoop van De vaandeldrager daar het startpunt van worden. Maar dan moet het niet zonder er goed over na te denken in het Rijksmuseum komen te hangen. Dat museum is nu al zó goed, dat het best zonder kan.

Omdat ik in Drenthe woon en het Drents museum een museumpareltje in Nederland vind, zou ik wel weten waar De vaandeldrager zou moeten komen te hangen. Maar dat is voor een geboren en getogen Drent geen vernieuwende gedachte. Daarom hoop ik dat er meer inwoners uit het oostelijk deel van het land vaandeldrager voor een museum uit hun omgeving willen worden. Maar ik pleit, hoe behoudend deze nieuwe gedachte ook is, voor Assen!

Johann Bisschop uit Hoogeveen is publicist en voorzitter van de Historische Kring Hoogeveen

Als ingelogde PREMIUM lezer kun je op dit artikel reageren. Hierbij hebben we een aantal huisregels voor opgesteld welke je hier kunt lezen.

Reageren

Nieuws

Meest gelezen

menu