We beleven het droogste jaar sinds mensenheugenis. Noord-Drenthe moet daarom als een spons water gaan vasthouden | opinie

Noord-Nederland heeft meer waterberging nodig zoals hier in de Onlanden. Foto: Corné Sparidaens

Noorderzijlvest moet van Noord-Drenthe een spons maken, die water beter vasthoudt. Zo kun je uitdroging voorkomen, betoogt Elze Reitsema, Algemeen Bestuurslid van het waterschap.

Waterschap Noorderzijlvest staat bekend als kampioen water afvoeren. In februari van dit jaar stonden alle beken, kanalen en de waterbergingsgebieden De Onlanden en Westerkwartier tot de nok toe vol. Binnen een week wist Noorderzijlvest dit water naar de Waddenzee af te voeren, zoals je van een kampioen water afvoeren mag verwachten.

Sinds maart is het droog

Daarna werd het droog. Zo droog dat er vanaf eind maart al sprake is van droogte. Het jaar 2022 is een van de allerdroogste in de geschiedenis. Recent riep Eric van der Bilt, directeur stichting Het Drentse Landschap, in deze krant de waterschappen op om in actie te komen: er is volgens hem meer actie nodig om schade aan landbouw, natuur, funderingen en drinkwaterwinning door droogte te voorkomen. Hij pleit ervoor om het water beter vast te houden, daar waar het valt. Die handschoen pakken we op.

In het beheergebied van waterschap Noorderzijlvest stromen het Peizer- en Eelderdiep vanaf het Fochteloërveen, via De Onlanden en het Reitdiep naar het Lauwersmeer, waar het teveel aan water op zee wordt geloosd.

Extreem hoog water

Na de (bijna) overstromingen van de grote rivieren en extreem hoog water in Groningen en Drenthe in de jaren ’90 is vooral ingezet op het voorkomen van wateroverlast en schade. Dijken zijn verhoogd en waterbergingsgebieden ingericht. Maar intussen werd het ook warmer en droger. Klimaatverandering betekent niet alleen meer hevige buien maar ook langere droge perioden, zoals in de zomers van 2018, 2019, 2020 en 2022. Dit vraagt een omslag in ons denken.

Waterschap Noorderzijlvest heeft dit denken uitgewerkt in een Blauwe Omgevingsvisie (BOVI), waarin het klimaatprobleem de leidraad is geworden voor het handelen. Het waterschap neemt nu ten volle deel aan de wedstrijd om klimaatverandering zoveel mogelijk af te remmen én onze leefomgeving aan te passen aan het veranderende klimaat: we willen ook kampioen water vasthouden worden. Maar hoe doe je dat?

Sleutel in Noord-Drenthe

De sleutel ligt in Noord-Drenthe. Daar willen we, samen met onze partners toewerken naar een nieuw watersysteem waarin regenwater maximaal in de bodem kan infiltreren. De bodem werkt als een spons die water opneemt en langzaam weer afgeeft. Zo blijft het langer beschikbaar voor landbouw, natuur en bewoners. Bovendien zorgt de sponswerking ervoor dat het water geleidelijk naar het lagergelegen Groningen stroomt. Water vasthouden zorgt dus voor minder droogte en minder wateroverlast. Tegelijkertijd draagt het bij aan een betere waterkwaliteit en meer biodiversiteit.

Zo’n nieuw watersysteem kan voor boeren, burgers en natuur een goed toekomstperspectief bieden. Het vraagt ook iets: omdenken én samenwerken. Ik ben ervan overtuigd dat dat kan met een gezamenlijk proces waarin alle belangen goed worden meegenomen. En niet eenzijdig het agrarisch belang. Het is onderdeel van een brede aanpak waarin ook het verbeteren van de waterkwaliteit een rol speelt. Dit proces wordt op dit moment door waterschap en provincie opgestart.

Geen kunstje

Water vasthouden is geen kunstje. Het is in samenspraak ontwikkelen van de juiste maatregel op de juiste plaats. De basis is minder water verbruiken. Door bewuster om te gaan met water, hergebruik van water en alternatieven zoeken voor teelten die te veel water vragen zoals bloembollen/lelies. Daarnaast zullen we de regen die valt zo goed mogelijk moeten vasthouden waar hij valt door het dempen van sloten, het creëren van bergingen, beken hermeanderen, aanleg van slimme drainage, meer groen en water in de openbare ruimte etc.

Soms heb je technische maatregelen nodig. Maar met technocratisch denken en doen lossen we de problemen van nu niet op. Water Natuurlijk streeft in de basis naar een natuurlijk watersysteem. Zoals Noorderzijlvest ook in de BOVI heeft opgenomen. Dat draagt bij aan veiligheid, voldoende en schoon water, natuurherstel en biodiversiteit. Het is robuust en daarom op de lange termijn veiliger en goedkoper voor de belastingbetaler.

En in reactie op Eric van der Bilt: Ja, we zullen soms natte voeten in het voorjaar moeten accepteren om voldoende water vast te kunnen houden voor de zomer.

Elze Reitsema is fractievoorzitter van Water Natuurlijk bij waterschap Noorderzijlvest.

Als ingelogde PREMIUM lezer kun je op dit artikel reageren. Hierbij hebben we een aantal huisregels voor opgesteld welke je hier kunt lezen.

Reageren

Nog geen toegang tot PREMIUM, abonneer je hier

Nieuws

menu