Gaan de EU-klimaatplannen niet werken omdat duurzame economische groei niet mogelijk is? Toch wel, en zelfs zonder achteruitgang in de welstand | opinie

Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, tijdens de presentatie de Europese Green Deal, 14 juli 2021. FOTO EPA

Duurzame of ‘groene’ economische groei is niet mogelijk, stelde Egbert Dommerholt afgelopen zaterdag in een opiniestuk. Volgens Frans van Beek laat hij de essentie van de Europese plannen ten onrechte buiten beschouwing.

In zijn opiniestuk ‘EU-klimaatplannen gaan niet werken’ ( DvhN , 31-07) stelt Egbert Dommerholt dat verminderde uitstoot van broeikasgassen problematisch is bij een economie die doorgroeit, want toenemend verbruik van grondstoffen en energie verhogen die uitstoot immers. De New Green Deal van de EU zou daarom niet haalbaar zijn. Er moet dus een keuze worden gemaakt tussen economische groei en verlagen van het grondstoffen gebruik, stelt Dommerholt.

Vermindering van economische groei is wellicht toch mogelijk zonder achteruitgang in de welstand. Vooral omdat de Europese bevolking in omvang afneemt. We gaan, zo is de verwachting, van 747 miljoen nu, naar 710 miljoen in 2050, om tenslotte in 2100 te landen op 629 miljoen. Een krimp van de economie tot een BNP dat verhoudingsgewijs gelijk blijft aan laatstgenoemde bevolkingsomvang staat een gelijkblijvende welstand niet in de weg. Of mis ik hier iets?

Daarbij: wat energie en grondstoffen betreft lijkt de heer Dommerholt de essentie van de Europese plannen buiten zijn overwegingen te laten. Ten eerste vervangen we onze energievoorziening door processen die geen gebruik maken van fossiele brandstoffen. In grote lijnen komt dit neer op grootschalige elektrificatie. Zowel bij de opwekking als bij het verbruik komt dan geen CO2 vrij.

Sterk verhoogde efficiency

Elektrificatie leidt tot een sterk verhoogde efficiency van het energieverbruik in onze toepassingen. Hierdoor neemt de totale energiebehoefte bij een gelijkblijvende economie met 40 tot 50 procent af. Anders gezegd: niet alle huidige energieopwekking hoeft een transitie naar duurzaam te ondergaan.

Verder zullen we het hergebruik van grondstoffen stimuleren. Bij de productie zal vaker gekozen worden voor grondstoffen die voor terugwinning geschikt zijn, wat bevordert zal worden door assemblage die recycling mogelijk maakt. Import van CO2-besmette grondstoffen en producten wordt gepareerd met heffingen zodat het speelveld voor Europese producenten gelijk blijft.

Toegepaste biobased grondstoffen, zoals hout en hennep, nemen in hun levensfase CO2 op uit de atmosfeer en zullen daarna in producten worden toegepast voor de duur die gelijk of veel langer is dan de tijd die nodig was om tot wasdom te komen. Dit haalt actief CO2 uit de atmosfeer.

Draagvlak nog onzeker

Noodzakelijke wet- en regelgeving (ETS, verbod op fossiele mobiliteit, heffing op kerosine) worden door de heer Dommerholt niet betwist op effectiviteit, maar wel betwijfeld waar het gaat om draagvlak. Dat is inderdaad een nog onzeker politiek traject dat in Brussel gelopen zal moeten worden.

Duurzame of ‘groene’ economische groei is niet mogelijk, stelt Dommerholt. Er is geen historisch bewijs voor dat dit wel mogelijk zou zijn. Dit lijkt mij geen bewijs voor onhaalbaarheid. Een poging hiertoe is immers nog nooit ondernomen.

De redenering van de heer Dommerholt is vrijwel uitsluitend op kwantitatieve overwegingen gegrondvest. Die zijn niet onbelangrijk. Toch zijn de wijze waarop wij onze economische processen en technieken inrichten (hoe) en welke materialen we daarbij gebruiken en produceren (wat) belangrijker.

Overkoepelende belangen zijn de relaties met de Europese burger en met de buitenlanden. Rechtvaardigheid lijkt hierbij het sleutelwoord.

Frans van Beek uit Maarssen is gepensioneerd ICT-manager

Je kunt deze onderwerpen volgen
Opinie
menu